Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ 1 (Η ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΜΑΖΩΝ)

Διάβασα το βιβλίο του Ortega Gasset «Η εξέγερση των μαζών». Εκεί ο συγγραφέας εμφανώς επηρεασμένος από το Νιτσεϊκό ιδεώδες του «υπερανθρώπου» άσκησε κριτική στην μαρξιστική θεωρία και τον ιστορικό ρόλο που αναλαμβάνει το προλεταριάτο αποδίδοντας, στον απόηχο της Μπολσεβίκικης επάναστασης και την εποχή της ανόδου του Φασισμού στην Ευρώπη, την κρίση της Δυτικής κουλτούρας στην πολιτική κυριαρχία των μαζών. Σύμφωνα με τον Gasset η αξία των πολιτισμικών ελίτ έγκειται στην επίγνωση και την προθυμία τους να αναλάβουν την ευθύνη των πολιτικών και πολιτισμικών απαιτήσεων που χωρίς αυτές είναι αδύνατη η διατήρηση της κοινωνικής συνοχής.

Αντίθετα ο «μαζικός» άνθρωπος, απορροφημένος από τον καθημερινό αγώνα επιβίωσης, απλά επιβεβαιώνει το δικαίωμα στο ασήμαντο και το τετριμμένο προσβλέποντας αποκλειστικά στην ουτοπία ενός μέλλοντος απεριόριστων υλικών δυνατοτήτων και πλήρους ελευθερίας από την αναγκαιότητα που τον ταλανίζει. Στα πολλά του ελαττώματα περιλαμβάνεται μια αντιρομαντική, ισοπεδωτική πρακτικότητα που διέπει τις καθημερινές του δοσοληψίες. Αντίστοιχα, τα πολιτικά του ένστικτα αποδεικνύονται πιο συντηρητικά από αυτούς που βρίσκονται στην κορυφή της κοινωνικής ιεραρχίας. Η εργατική και η κατώτερη μεσαία τάξη προσκολλημένη, για λόγους βιοποριστικούς και ψυχολογικούς, στο θεσμό της οικογένειας, το μοναδικό σημείο αναφοράς και σταθερότητας σε έναν αναστατωμένο κόσμο, εναντιώνονται σε «εναλλακτικούς τρόπους ζωής» θρέφοντας βαθιές επιφυλάξεις για την καταφατική δράση των εγχειρημάτων κοινωνικής μηχανικής. Μη έχοντας επίγνωση της ευθραυστότητας του πολιτισμού και του τραγικού χαρακτήρα της ιστορίας ο μαζάνθρωπος ζεί α-νόητα με την πεποίθηση ότι ο κόσμος θα είναι αύριο ακόμα πιο πλούσιος, πιο ευρύς, πιο τέλειος έτοιμος να υποδεχτεί τη φτιασιδωμένη ασημαντότητά του. Το θανάσιμο μίσος για όλα όσα δεν είναι αυτός ο ίδιος, η αποστροφή απέναντι σε οτιδήποτε εξαιρετικό χαρακτηρίζει τελικά το «μαζικό» μυαλό όπως το περιέγραψε ο Gasset.

Διατηρώντας αυτά τα χαρακτηριστικά δεν είναι απορίας άξιο το γεγονός ότι, σήμερα, οι μάζες έχουν απωλέσει - οριστικά; - κάθε επαναστατικό ενδιαφέρον και βουλιάζουν στην αυταπάτη του κομφορμισμού που τους προσφέρει, σε αέναες έντοκες δόσεις, η κοινωνία της κατανάλωσης. Η βιομηχανική εργατική τάξη το καμάρι και ο στυλοβάτης του σοσιαλισμού μαζί με την ιδεολογική της εμπροσθοφυλακή, το συνδικαλιστικό κίνημα, έχουν καταντήσει αξιολύπητα απομεινάρια - σκιές του εαυτού τους καθώς το μοναδικό αίτημα στο οποίο επιμένουν με συνέπεια αφορά στη μεγαλύτερη συμμετοχή στο καταναλωτικό ντελίριο.

Αντίστοιχα τα νέα κοινωνικά κινήματα, αυτά που έμελε να πάρουν τη θέση του βιομηχανικού προλεταριάτου στην πάλη ενάντια στον καπιταλισμό και τα οποία στήριξαν για λίγο την «Αριστερά» κατά τη δεκαετία 1975-1985 φαίνεται να έχουν σήμερα διαψευστεί. Ο φεμινισμός, τα δικαιώματα των ομοφυλόφιλων, το δικαίωμα στο κράτος πρόνοιας, τα αιτήματα ενάντια στις φυλετικές διακρίσεις δεν προσκόμισαν τελικά τίποτα περισσότερο πέρα από το αίτημα ένταξης τους στις κυρίαρχες κοινωνικές δομές.

Το βέβαιο είναι, για να μην κουράσω περισσότερο, ότι η αντιπροσωπευτική Δημοκρατία, μαζί με όσα κινήματα ανέλαβαν κατά την ιστορική εξέλιξη να την προσανατολίσουν βαδίζει ασθμαίνοντας στον 21 αι. Και καθώς οι ευθύνες των κοινωνικοοικονομικών ελίτ, σε αυτό τον κοινωνικό μαρασμό που δεν αποτελεί τίποτα λιγότερο από μαρασμό της Δημοκρατίας, δεν είναι μικρότερες, σε αντίθεση με όσα καταμαρτυρεί ο Gasset, ευελπιστώ να επανέλθω με αυτό ακριβώς το θέμα.

ΜΙΑ ΕΡΩΤΗΣΗ...

Στο νέο και επικαιροποιημένο Κυβερνητικό σχήμα, συντεταγμένο, φαντάζομαι, με τις απαιτήσεις μιας σύγχρονης και οικολογικά ευαισθητοποιημένης κοινωνίας, δεν απαιτείται ένα διακριτό, από τα Δημόσια Έργα, Υπουργείο για το περιβάλλον;

Η ενασχόληση του ίδιου Υπουργού τόσο με περιβαλλοντικά όσο και με ζητήματα που αφορούν στα Δημόσια Έργα δε δημιουργεί σύγκρουση καθηκόντων;

ΛΙΓΟ ΠΙΟ ΝΩΡΙΣ...ΛΙΓΟ ΠΙΟ ΑΡΓΑ

Μια μάλλον άχρωμη και υποτονική προεκλογική περίοδος φτάνει στο τέλος της. Τα επικοινωνιακά επιτελεία των κομμάτων, παρόλο τον αγώνα στον οποίο αποδύθηκαν, δεν κατάφεραν ν’ ανακαλύψουν τη «μαγική φράση» που θα ονοματίσει τους μύχιους πόθους και θα κινητοποιήσει την κοινωνία των πολιτών. Έτσι μετά τη βαρύγδουπη και επιβεβλημένη από τις ιστορικές συνθήκες «αλλαγή» του 1981, τον «εκσυγχρονισμό» του 1996 και την «επανίδρυση» του Κράτους το 2004 ακούμε, από τα επιτελεία των δυο κομμάτων εξουσίας, κάτι χλιαρές κουβέντες για συνέχιση των μεταρρυθμίσεων από την πλευρά της Ν.Δ. και για συγκρότηση αντιδεξιού - φιλολαϊκού ρεύματος από την πλευρά του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Τα υπόλοιπα, μικρότερα κόμματα προσπαθούν να επιτύχουν μια ιδεολογική συσπείρωση των λαϊκών στρωμάτων αποφεύγοντας παράλληλα το σκόπελο της πρόσδεσής τους στο άρμα είτε του ΠΑ.ΣΟ.Κ., κυρίως, είτε της Ν.Δ.

Θα ξεκινήσω από την πολυφορεμένη προσπάθεια ιδεολογικής συσπείρωσης του ευρύτερου κεντροαριστερού χώρου που επιχειρεί το ΠΑ.ΣΟ.Κ. Στον 21ο αι. τέτοια μικροπολιτικά τερτίπια δεν έχουν την παραμικρή κοινωνική απήχηση καθώς ο αξιακός ορίζοντας των Δυτικών κοινωνιών, στις οποίες συμπεριλαμβανόμαστε, βρίσκεται σταθερά προσανατολισμένος προς την κατεύθυνση της αέναης οικονομικής ανάπτυξης. Tο αναφερόμενο ιδεολόγημα στοιχειοθετείται με βάση την παραδοχή ότι, από ένα σημείο και πέρα, ο ανακατανεμητικός κρατικός παρεμβατισμός λειτουργεί ανασχετικά ως προς την επίτευξη υψηλών ρυθμών αύξησης της παραγωγής και της παραγωγικότητας ενώ ταυτόχρονα υποσκάπτει τη διεθνή ανταγωνιστική θέση της χώρας. Όταν το μέτωπο της ανισότητας αντιμετωπίζεται ως επικουρικό σε σχέση με την «οικουμενική» αξία της οικονομικής ανάπτυξης το κοινωνικοπολιτικό διακύβευμα γίνεται ολοένα και αχνότερο. Κάπως έτσι λοιπόν, για να μην πλατιάσω περισσότερο, μέσα από τον εγκλωβισμό του συλλογικού φαντασιακού στην «ουτοπία» της καταναλωτικής ευδαιμονίας, εξαντλούνται τα οράματα κοινωνικού μετασχηματισμού. Τώρα για να φτάσουμε στο ελληνικό «δια ταύτα», αυτή η επιχειρούμενη αντιδεξιά ρητορική στοχεύει στην απόκρυψη, από την πλευρά του ΠΑ.ΣΟ.Κ., αξιόπιστης εναλλακτικής λύσης σχετικής με τη διεύρυνση της συμμετοχής της Κοινωνίας των Καταναλωτών στη νομή του Εθνικού προϊόντος.

Από την άλλη πλευρά η Ν.Δ., σωστά κατά τη γνώμη μου, μεταφέρει την αντιπαράθεση στο πεδίο της Οικονομίας όπου βοηθούμενη και από την ευνοϊκή Διεθνή Οικονομική συγκυρία που δημιουργεί χρηματιστηριακές υπεραξίες προς επένδυση έχει να επιδείξει βελτίωση των δεικτών οικονομικής ανάπτυξης και αντίστοιχη μείωση του ποσοστού ανεργίας. Αυτό όμως έχει επιτευχθεί κυρίως μέσα από την αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης, συνέπεια της μείωσης των συντελεστών φορολογίας εισοδήματος Φυσικών προσώπων και την αύξηση του δανεισμού των νοικοκυριών. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να υπενθυμίσω και τη σημαντική συνεισφορά των Δημόσιων επενδύσεων όπως αποτυπώνεται μέσα από την εισροή των κοινοτικών κονδυλίων. Αντίστοιχα, η μείωση της Φορολογίας εισοδήματος Νομικών προσώπων δε φαίνεται να έχει επιφέρει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα στο χώρο των ιδιωτικών επενδύσεων, καθώς ο κατασκευαστικός κλάδος, μαζί με τις Τράπεζες παραμένουν οι ατμομηχανές της ελληνικής οικονομίας.

Βέβαια, τα παραπάνω αναφερόμενα δε συνιστούν σε καμία περίπτωση μεσομακροπρόθεσμη στρατηγική ανάπτυξης ακόμα και μέσα στα στενά πλαίσια του Οικονομισμού των ημερών μας. Και αυτό γιατί δεν φαίνεται να υπάρχει ένα ξεκάθαρο όραμα για τη «θέση» μιας μικρής αγοράς, όπως η δική μας, στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο και άκρως ανταγωνιστικό περιβάλλον. Ένα όραμα που θα αντιμετωπίζει την ανταγωνιστικότητα με όρους αύξησης της παραγωγικότητας εργασίας και όχι με όρους μείωσης του κόστους της. Για να πραγματοποιηθεί το τελευταίο απαιτείται πολιτική βούληση σε δυο κατευθύνσεις. Η πρώτη αναφέρεται στην «εκπαίδευση» του ντόπιου επιχειρηματικού κεφαλαίου προς την υιοθέτηση τεχνολογικών καινοτομιών και πρακτικών και την απεμπλοκή του από τη νοοτροπία του κρατικοδίαιτου μεσάζοντα. Ταυτόχρονα, και ανεξάρτητα από την κατάληξη της ιστορίας με τα Ιδιωτικά μη Κερδοσκοπικά Ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, απαιτείται μεταρρύθμιση και επαρκής χρηματοδότηση της Δημόσιας εκπαίδευσης έτσι ώστε να επιτευχθεί η αναγκαία διασύνδεσή της με την αγορά εργασίας και τις ανάγκες δεξιοτήτων που αυτή προτάσει.

Ακούσατε κάτι για όλα αυτά τις ημέρες που πέρασαν;

BACKSTAGE

Το περιβόητο debate δεν το παρακολούθησα. Έκανα όμως zapping στην τηλεοπτική του συνέχεια. Δηλαδή τις εκπομπές που ακολούθησαν στα μεγάλα ιδιωτικά κανάλια τη συζήτηση των πολιτικών αρχηγών. Ο λόγος είναι ότι δεν με ενδιαφέρει πια ο «φτιασιδωμένος» λόγος πρώτης γραμμής, που υιοθετώντας τις συμβουλές των δεκάδων συμβούλων και image makers κατορθώνει να εμφανίζεται, όχι πολύ πειστικά είναι η αλήθεια, εκσυγχρονισμένος μέσα από συμπεριφορές και φράσεις κλισέ. Αυτό που κατά τη γνώμη μου παρουσιάζει περισσότερο ενδιαφέρον είναι να ρίξουμε μια φευγαλέα ματιά, πάντα υπάρχει ο κίνδυνος να «πετρώσεις» όταν αντικρύζεις κατάματα την πραγματικότητα, στις ιδέες και τα πρόσωπα που, πλην του φωτογενούς αρχηγού, συντάσσονται με αυτές και καλούνται να τις υλοποιήσουν, εφόσον εκλεγούν.

Να δηλώσω ενθουσιασμένος από το επίπεδο των προσώπων και την καθαρότητα των ιδεών των δευτεραγωνιστών της πολιτικής μας υπόθεσης; Μάλλον όχι. Γιατί όσο υπάρχουν και επιμένουν να διεκδικούν θέση στο τηλεοπτικό μας τοπίο πολιτικές προσωπικότητες της εμβέλειας της Νατάσας Ράγιου, της Εύας Καϊλή, του ανεκδιήγητου νεαρού εκπροσώπου του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. που θέλοντας να υπερασπιστεί τη δημόσια & δωρεάν παιδεία εκστόμισε το αμίμητο «τα σημαντικότερα Πανεπιστήμια στον κόσμο είναι Δημόσια» για να μην μιλήσω για την Έφη, σταυρώστε με, Σαρρή και τους πολεμικούς ανταποκριτές του Κ.Κ.Ε. που χτυπούν μανιασμένα τα τύμπανα του πολέμου, τόσο περισσότερο θα απαξιώνεται η, έτσι κι αλλιώς, θαμπή πολιτική μας σκηνή. Και αυτό γιατί ο μέσος πολίτης υπερβαίνει τους προαναφερόμενους τόσο σε επίπεδο εξειδικευμένων γνώσεων όσο και σε επίπεδο γενικής πληροφόρησης. Και ο τηλεοπτικός φακός όσο γοητευτικός φαντάζει άλλο τόσο μεγεθύνει τις ελλείψεις και τις αδυναμίες.

Κάποτε, όχι πολύ παλιά, στην μεταπολεμική μας χώρα που αγωνιζόταν να απεκδυθεί το μανδύα της υστερημένης αγροτικής οικονομίας αναλάμβαναν το ρόλο των πολιτικών μας εκπροσώπων, ο Δάσκαλος, ο Γιατρός, ο Δικηγόρος, ή ο αστικοποιημένος Δημόσιος Υπάλληλος. Τα πρόσωπα αυτά περιβάλλονταν με το δέος της αυθεντίας καθώς αναλάμβαναν να δώσουν διέξοδο όχι μόνο στην οικονομική δυσανεξία των άκληρων αγροτών αλλά και στην πνευματική περιέργεια των τοπικών «κλειστών» κοινωνιών «ανοίγοντας» τες στο μαγευτικό νέο κόσμο του αναδυόμενου άστεος. Έτσι οργανώνονταν και συντηρούνταν, επί σειρά γενεών, τα πελατειακά δίκτυα καθώς αναλάμβαναν να ενώσουν πολιτισμικά τις πόλεις με την υστερημένη περιφέρεια. Η διαδικασία αυτή πέρασε το κρίσιμο σημείο ανόδου και τέθηκε σε μια καθοδική πορεία από τη στιγμή που το ΠΑ.ΣΟ.Κ. και ο Ανδρέας Παπανδρέου τοποθέτησαν τους παρίες του χτες στο προσκήνιο της ιστορίας.

Σήμερα, εικοσιέξι χρόνια μετά, τα παραδοσιακά πελατειακά δίκτυα καθώς δεν έχουν να προσφέρουν πια νέες εμπειρίες βρίσκονται σε μια ανεπίστρεπτη διαδικασία φθοράς. Τα κομματικά επιτελεία, στην προσπάθειά τους να επιλύσουν το πρόβλημα και να δώσουν στην πολιτική διαδικασία κάτι από την αίγλη του χτες, «υιοθετούν» κάθε φωτογενές αστεράκι που αναδύεται στο στενό κοινωνικό μας ορίζοντα αναγορεύοντάς το σε πολιτικό. Όμως είναι αυτοί, οι «απομαγεμένοι» σύγχρονοι αστέρες, που υπονομεύουν, με υποδειγματική συνέπεια είναι η αλήθεια, τη συλλογική μας εμπειρία καθιστώντας, περισσότερο εμφανή από ποτέ και για το λόγο αυτό περισσότερο αποκρουστική, την επίλυση των προσωπικών τους προβλημάτων και αδιεξόδων ως μοναδική αιτία ενασχόλησής τους με την πολιτική.

Το μόνο παρήγορο είναι ότι τη Νύχτα ακολουθεί πάντα η Αυγή...

ΤΣΙΜΕΝΤΟ ΝΑ ΓΙΝΕΙ...

«Το κόλπο του αποχαρακτηρισμού καμένων εκτάσεων μέσω της εξαίρεσης από την αναδάσωση χρησιμοποίησε η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, και όλων των ελλήνων φυσικά, στην περίπτωση της Πάρνηθας - και μάλιστα για την εξυπηρέτηση της επέκτασης του Καζίνο - επικαλούμενη νόμο του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Πιο συγκεκριμένα, στάλθηκε στις 23/07 στο Εθνικό Τυπογραφείο, για δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, η απόφαση 3220 του περιφερειάρχη Αττικής Χαράλαμπου Μανιάτη, με την οποία κηρύσσεται αναδασωτέα καμένη έκταση 36.158,942 στρεμμάτων της Πάρνηθας που ανήκει στην Περιφέρεια Αττικής. Εξαιρούνται της αναδάσωσης 62,59 στρέμματα δάσους που έχουν μεν καεί από την πρόσφατη πυρκαγιά, αλλά δε δύναται να κριθούν αναδασωτέα, καθώς βρίσκονται σε νόμιμη αλλαγή χρήσης σύμφωνα με το νόμο 3139/2003. Και όλα αυτά παρά τις αντίθετες διαβεβαιώσεις τόσο του πρωθυπουργού Κ. Καραμανλή, όσο και του υπουργού ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. Γ. Σουφλιά, μετά την καταστροφική πυρκαγιά στις 28/06.»

Η είδηση δημοσιεύθηκε την 25η Ιουλίου στο Φύλλο του Ριζοσπάστη και διακινείται τον τελευταίο μήνα μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, εξυπηρετώντας φυσικά τον προεκλογικό σχεδιασμό του Κομμουνιστικού Κόμματος.

Όμως, η παραπάνω διαπίστωση δεν αποστερεί από τη δυναμική της την άποψη περί περιβαλλοντικής αναλγησίας που διέπει τα δυο κόμματα εξουσίας. Το αντίθετο θα έλεγα. Καταδεικνύει με τον πιο πειστικό τρόπο ότι οι δυο βασικοί εκφραστές της κοινοβουλευτικής μας Δημοκρατίας έχουν μια πολύ συγκεκριμένη, συντεχνιακή και εν πολλοίς ξεπερασμένη, άποψη που αφορά τόσο στη διαχείριση του φυσικού πλούτου όσο και στην περιβόητη έννοια της οικονομικής ανάπτυξης. Ταυτόχρονα, και αυτό είναι το σημαντικότερο κατά τη γνώμη μου, οι πολιτικοί μας εκπρόσωποι, μη αναλογιζόμενοι ότι ζούμε στην εποχή της πληροφορίας, υποσκάπτουν με το χειρότερο τρόπο όχι μόνο την προσωπική τους αξιοπιστία αλλά και ολόκληρου του κοινοβουλευτικού μας συστήματος.

Υπό αυτή την οπτική το κοινό μας μέλλον διαγράφεται νεφελώδες...

ΜΑΚΑΡΙΟΙ & ΑΜΟΙΡΟΙ ΕΥΘΥΝΩΝ

Επιστρέφοντας από τις καλοκαιρινές διακοπές προσγειώθηκα σε μια πραγματικότητα σφραγισμένη από το «πύρινο» βουλοκέρι του αμετάκλητου. Από εδώ και στο εξής όχι μόνο το μέλλον, αλλά και το παρόν παίρνει, για όλους εμάς, κάτι από τη μυρωδιά του καμένου. Και δεν μιλώ μόνο για το ήδη επιβαρυμένο φυσικό περιβάλλον, αλλά κυρίως για την ψυχολογικοκοινωνική διάσταση του σύγχρονου homo economicus. Δεν έχει νόημα στην παρούσα φάση να εξετάσουμε το πλέγμα των πελατειακών σχέσεων που αποδομούν την έννοια της συλλογικότητας, αίρουν την εμπιστοσύνη των πολιτών και κατακερματίζουν την κρατική οντότητα σε επιμέρους θύλακες αντικρουόμενων συμφερόντων.

Αυτό το οποίο έχει νόημα να αντιληφθούμε είναι ότι όλοι εμείς, σε μια αντίστροφη κίνηση καταλογισμού, δεν είμαστε άμοιροι ευθυνών. Η αμεριμνησία του ιδιωτικού μας βίου σταθερά προσκολλημένη στη φαντασιακή εικόνα της ηλιόλουστης όχθης της ζωής, στην οποία όλοι μας θα θέλαμε να βρισκόμαστε, όχι μόνο δεν μας επιτρέπει να αναστοχαστούμε πάνω στην φυσικοκοινωνική μας διάσταση, αλλά μας κρατά ταυτόχρονα δέσμιους μιας ανιστορικής προσέγγισης στα πλαίσια της οποίας σπαταλάμε το ενεργειακό μας δυναμικό.

Ιστορικός χρόνος σημαίνει απώλεια. Ξεκινώντας, ο καθένας από εμάς, από το γενέθλιο χωροχρόνο, το σημείο πληρότητας επιθυμιών και ταυτόχρονα το σημείο εκκίνησής μας διανοίγουμε το χωροχρόνο αγωνιζόμενοι να επιστρέψουμε πίσω. Δεν επιστρέφουμε ποτέ. Αλλά στην προσπάθειά μας αυτή δημιουργούμε ταυτόχρονα την προσωπική και τη συλλογική μας ιστορία. Αυτή η διαδικασία είναι συνεχής, διανθισμένη από ματαιώσεις, στραβοπατήματα αλλά και δημιουργικές εξάρσεις, επικαιροποιήσεις στόχων και αλλαγές κατεύθυνσης σε μια σπειροειδή εξελικτική κίνηση.

Ας πάψουμε λοιπόν να ομφαλοσκοπούμε φαντασιωνόμενοι μακάριους ου-τόπους και ας εισέλθουμε επιτέλους στην ιστορία. Εκεί όπου η επιλογή, η απώλεια η φθορά και η συμμετοχή είναι συστατικά στοιχεία του εγκόσμιου ρόλου μας. Ίσως έτσι, εκτός από σύμμετρες προσωπικότητες, να καταστήσουμε εαυτούς ενεργητικούς πολίτες αναγνωρίζοντας τις συλλογικές μας ευθύνες και υποχρεώσεις.

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ...ΣΤΗΝ ΚΟΛΑΣΗ

Χωρίς πολλά περιττά λόγια, κουβαλώντας το ψυχικό βάρος μιας κοινωνίας που φτιάχτηκε από ανθρώπους, στην προσπάθειά τους να προασπίσουν και να προάγουν όχι μόνο τα ατομικά αλλά και τα συλλογικά τους συμφέροντα, αλλά που σήμερα αποδομείται στα εξ' ων συνετέθη, υπό το πρίσμα ενός κοντόφθαλμου, κακώς εννοούμενου συμφέροντος, αναδημοσιεύω μια πρόσκληση που έλαβα μέσω email.

«ΤΗΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 29 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ , ΣΤΙΣ 7 ΤΟ ΑΠΟΓΕΥΜΑ ΘΑ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΘΟΥΜΕ ΟΛΟΙ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΣΕ ΚΑΘΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΛΑΤΕΙΑ, ΚΑΘΕ ΠΟΛΗΣ, ΣΕ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗ ΧΩΡΑ. ΦΟΡΩΝΤΑΣ ΜΑΥΡΑ.

ΒΟΥΒΗ ΟΡΓΗ ΕΚΚΩΦΑΝΤΙΚΗ ΣΙΩΠΗ.»

ΑΝΑΣΥΝΤΑΞΗ ΑΝΑΓΚΑΙΑ...

Κάπου εδώ λέω να σας αποχαιρετίσω, για το υπόλοιπο του καλοκαιριού, αφήνοντάς σας για συντροφιά ένα εξαιρετικό, γλυκόπικρο τραγούδι. Πρόκειται για το «Le tunnel d’or» ερμηνευμένο από τον Aaron.

Να σας ευχηθώ να χαθείτε σε ερωτικές διαδρομές; Μάλλον κοινότοπο μου ακούγεται. Αντί για αυτό θα προτείνω, λοιπόν, κάτι ελάχιστα διαφορετικό. Να ζείτε την κάθε σας στιγμή σαν να επρόκειτο να επαναλαμβάνεται αιώνια. Σκεφτείτε πόση μιζέρια, πόση ασχήμια, πόση άγνοια θα χρειαζόταν ν’ αντιπαρέλθουμε, υιοθετώντας αυτό το σκεπτικό, στην προσπάθειά μας να καταστήσουμε τη ζωή «άξια βίου».

Καλές Βουτιές!!!

ΓΕΙΑ ΣΟΥ ΦΙΛΕ...

Γειά μου αντέτεινε κουρασμένα καθώς τον πλησίασα. Κολυμπώντας μέχρι το σπίτι του, διασταυρώθηκαν τα βλέμματά μας στην ακροθαλασσιά, όπως παλιά. Τα μάτια του θολά, το κορμί βαρύ και άχαρο. Κάποτε ζωγράφιζε, τα τελευταία χρόνια αγιογραφίες. Σήμερα περιφέρεται στους διαδρόμους του μυαλού του προσπαθώντας να ξετυλίξει το κουβάρι μιας ματαιωμένης αισθαντικότητας. Άσκοπα, όπως φαίνεται...

Μιλήσαμε λίγο τυπικά και καταλήξαμε, σε μια τελευταία προσπάθεια να βρούμε έναν κοινό οδηγητικό μίτο, στο Τότε. Στα εφηβικά καλοκαίρια που περνούσαμε μαζί. Μια ατέλειωτη, ανέμελη παρέα που ενωνόμασταν κάτω από τον ήλιο και τη θάλασσα του Ξυλοκάστρου. Εκεί το βλέμμα του, το κουρασμένο βλέμμα του σήμερα, φωτίστηκε. Και έπιασε να με ταξιδεύει με ένα παλλόμενο ηχόχρωμα στο ζωηρό κοινό μας χτες. Τότε που οι στιγμές φάνταζαν σαν μια αιώνια κατάφαση. Τότε που η γνώση αντηχούσε χαρούμενη. Τότε που αισθανόμασταν γεμάτοι από επιθυμίες. Τότε που τα «πρέπει» ήταν ακριβώς όσα έπρεπε να είναι.

Όταν έφτασε η ώρα του αποχωρισμού, με χτύπησε απαλά στο ώμο και μου ψιθύρισε τρυφερά. «Γειά σου παντοτινέ μου φίλε».

Καθώς ηχεί ακόμα η φράση του στ’ αυτιά μου αναρωτιέμαι: ποιός είχε μεγαλύτερη ανάγκη αυτό το «ταξίδι»; Εκείνος ή εγώ;

ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΝ ΟΨΕΙ...

Τα «Πρόσωπα» με προσκαλούν σε ένα ακόμη Διαδικτυακό παιχνίδι ερωταποκρίσεων. Δύο παραληφθείσες προτάσεις - απόψεις, μια από έναν γνωστό συγγραφέα, ποιητή κλπ. και μια προσωπική κατάθεση του ατόμου που δίνει την πρόσκληση για παιχνίδι σχολιάζονται. Σε αυτές τις δυο αρχικές προστίθενται άλλες δυο, μια «διάσημη» και μια προσωπική από τον συμμετέχοντα στο παιχνίδι, ασχολίαστες αυτές, και το σετ των δυο τελευταίων μεταβιβάζεται σε επόμενους πέντε. Αυτοί σχολιάζουν τις δυο, διαλέγουν άλλες δυο που τους εκφράζουν τις οποίες μεταβιβάζουν στους επόμενους κ.ο.κ. Ξεκινάμε λοιπόν...

1) «Και νάσαι όπως γεννήθηκες, το κέντρο του κόσμου». Είναι η φράση που μου παραδίδει ο Άρης από τους «Προσανατολισμούς» του Ελύτη.

Φαντάζομαι τον Ελύτη, αυτόν τον ακατάβλητο υμνητή του Φωτός, να οραματίζεται την ανάδυση μιας αποκαθαρμένης, από περιττά βάρη, Φυσικής ύπαρξης. Μιας ύπαρξης ευλογημένης που είναι σε θέση να αναδείξει, με τα συμβολικά μέσα που διαθέτει, το μήνυμα της Συμπαντικής αρμονίας, όπως ακριβώς οι φωτεινές ακτίνες παιχνιδίζουν ελάχιστες εκδοχές ομορφιάς καθώς ανατέμνουν την ύλη. Με αυτόν τον τρόπο ναι, θα μπορούσαμε να αποτελέσουμε παραδειγματική αναφορά κάποιου νοητού κέντρου...

2) «Ο άνθρωπος από κάπου έρχεται όταν γεννιέται και κάπου πάει πεθαίνοντας. Η ενσάρκωσή του και η περιπέτειά του στον πλανήτη Γη, δεν είναι παρά μια φάση της διαδρομής του σ' αυτό που εμείς εδώ λέμε χώρο, χρόνο, σύμπαν». Είναι η προσωπική άποψη-κατάθεση του Άρη προς σχολιασμό.

Θεωρώ ότι αυτή η έννοια του προκαθορισμού, υπό την έννοια ενός Θεϊκού σχεδίου που υπονοείται στο πρώτο μισό της άποψης δεν υφίσταται. Είμαστε ανακατανομές του Τίποτα, σύμφωνα τις ισχύουσες, σημερινές απόψεις της Φυσικής επιστήμης, τυχαίες συναθροίσεις ύλης και αντιύλης που αγωνιζόμαστε να διατηρηθούμε στην ύπαρξη κουβαλώντας ίσως το μνημονικό ίχνος της ανυπαρξίας μας. Όμως ο συνδυασμός ύλης και πνεύματος, χαρακτηριστικό γνώρισμα του ανθρώπου, μας επιτρέπει να ατενίζουμε λίγο περισσότερο αισιόδοξα το θάνατο, δηλαδή τη λησμονιά καθώς ξετυλίγουμε την ουσία της ύπαρξή μας στο χώρο και το χρόνο. Από την ενστικτώδη διαιώνιση του είδους μέχρι την Τέχνη και από τα Επιστημονικά επιτεύγματα μέχρι τα Φιλοσοφικά και Θεολογικά Συστήματα διακρίνω μια συνεχή αγωνιώδη προσπάθεια απάντησης στο ερώτημα της ύπαρξης και του θανάτου και ταυτόχρονα μια προσπάθεια εξύψωσης. Ο καθένας από εμάς, επιλέγοντας τον αγώνα και τα μέσα του, έρχεται αντιμέτωπος με τον υπέρτατο κριτή. Το Χρόνο...

3) «Αν συνεχίσομε να γεμίζομε τον κόσμο με ακίνητους, πώς θα ζήσουνε οι ζωντανοί; Κουράστηκα με τις αναμνήσεις. Αφήστε ήσυχους αυτούς που γεννιούνται! Μεριάστε να μεγαλώσουν. Μην τάχετε σκεφτεί όλα γι’ αυτούς. Μην τους διαβάζετε το ίδιο βιβλίο. Αφήστε τους ν’ ανακαλύψουν την αυγή και να δώσουν όνομα στα φιλιά τους». Αυτούς τους στίχους από το ποίημα του Πάμπλο Νερούντα «Κάποια Κούραση» παραδίδω στους επόμενους, μαζί με τη πρόταση...

4) «Ερωτευόμαστε Απουσίες»...

Αναλαμβάνει ο Asteroid, τα 7 Demons, ο Σπύρος με τις πτήσεις του, η Μάρω και η Fevis. Και για όσους τολμήσουν να με αγνοήσουν...θα λογαριαστούμε στη Μύκονο...με....μαγιό.)))

ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙ...

Ένα τραγούδι του 1990, το Vattene Amore, που φέρει την υπογραφή του Amedeo Minghi, ενός από τους σημαντικότερους τραγουδοποιούς της Ιταλικής μουσικής σκηνής, αναλαμβάνει να μας οδηγήσει στα μονοπάτια του Ιταλικού νεορομαντικού κινήματος.
Ερμηνεύουν η Mietta και ο ίδιος ο Minghi.

ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ...Η ΕΣΧΑΤΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΙΣΧΥΟΣ

Σε προηγούμενο post και με αφορμή την πυρκαγιά στην Πάρνηθα αναφέρθηκα στην χρησιμοθηρική ηθική στάση του σύγχρονου ανθρώπου, η οποία, καθώς εμβαπτίζεται στην μεταπολεμική κουλτούρα καταναλωτικής ευδαιμονίας, δεν αναγνωρίζει κανένα αίσθημα φυσικοκοινωνικής ευθύνης. Για να είναι πιο ολοκληρωμένη η θεωρητική εικόνα έχει ενδιαφέρον να ασχοληθούμε λίγο με τον Μαρκήσιο ντε Σάντ επιφανή εκπρόσωπο του ηθικού μηδενισμού στη «μακρινή» εποχή του Διαφωτισμού.

Ο φιλόσοφος De Sade εκκινώντας από τη Διαφωτιστική θέση ότι ο άνθρωπος είναι Φύση θεωρεί τα πάθη ως την κινητήρια δύναμη της ανθρώπινης δραστηριότητας. Η πρώτη εντολή της Φύσης προς τον άνθρωπο αφορά στην αυτοσυντήρησή του, δηλαδή στην αδιάκοπη επιδίωξη της ευτυχίας και της ηδονής. Η ηδονή γίνεται ολότελα αισθητή στο μέτρο που αντιδιαστέλλεται προς τον πόνο των άλλων κατοχυρώνοντας τη θέση ισχύος των κατεχόντων ενάντια στους κατεχόμενους. Αντίστοιχα η αυτοσυντήρηση δε σημαίνει τίποτε λιγότερο από αυτοδιεύρυνση από τη στιγμή που οτιδήποτε ζωντανό δεν μπορεί να αυτοσυντηρηθεί μακροπρόθεσμα χωρίς συνεχή ανάπτυξη. Αν η ίδια η Φύση πρέπει να αφανίσει τα πιο αδύναμα μέλη της για να αυτοσυντηρηθεί και αν, έτσι, το Δίκαιο του ισχυρότερου γίνεται το μύχιο Δίκαιό της, τότε είναι ωφέλιμα μονάχα τα άτομα που αισθάνονται και ασκούν την αυτοσυντήρηση ως επίταση της ισχύος τους. Το Θετικό Δίκαιο και ο Νόμος γεννιούνται από την αντίληψη του γενικού καλού που επιβάλλει την παραίτηση από την ολοκληρωτική ικανοποίηση των ατομικών ορμών. Αντίστοιχα η «ανθρωπιά» γεννιέται από το φόβο και τον εγωϊσμό του αδύνατου. Ο ισχυρότερος αποδέχεται αυτά τα παιχνίδια προς χάριν μιας επίπλαστης κοινωνικής συνοχής στο βαθμό που αναγνωρίζει ότι μπορεί να παραβιάσει τον συμφωνημένο Νόμο οποιαδήποτε στιγμή το θελήσει. Το γεγονός ότι και οι «κακοί» φέρονται ενάρετα, όταν το απαιτεί το συμφέρον τους, αποτελεί ατράνταχτη απόδειξη της καταγωγής της Ηθικής όχι από τη Φύση, αλλά από την στάθμιση του προσωπικού συμφέροντος στην οποία προβαίνει η νόηση ως ευσυνείδητος εκτελεστής των επιταγών της Φύσης. Αν η νόηση διαπιστώσει ότι η συμβατική ηθική στερεί από ένα πρόσωπο πολύ περισσότερη υπαρξιακή ικανοποίηση, δηλαδή ηδονή, από αυτή που του δίνει η κοινωνική συμβίωση τότε τον παρακινεί ν’ αποφασίσει το έγκλημα. Ο εγκληματίας εξεγειρόμενος ενάντια στην πλασματική, αλλά εξαιρετικά δραστική ιδέα του Θεού - τιμωρού μετατρέπεται σε εγγυητή της ομαλής εκδίπλωσης της φυσικής νομοτέλειας. Αναζητώντας περισσότερη ηδονή και ισχύ ο εγκληματικός Λόγος πραγματοποιεί συνδυασμούς ακατόρθωτους για την τυφλή φυσική νομοτέλεια, μολονότι η τελευταία ορίζει το πλαίσιο εντός του οποίου αναπτύσσεται η ζωή. Το μεγαλύτερο από όλα τα εγκλήματα, δηλαδή η ολοκληρωτική καταστροφή του ανθρώπινου γένους θα χάριζε στη Φύση και τη μεγαλύτερη δυνατότητα. Να σχεδιάσει και να πραγματώσει μια καινούργια δημιουργία...

Η σκέψη του Ντε Σάντ απογυμνωμένη από οποιοδήποτε εμπρόθετο ηθικό έρεισμα βρίσκεται σε αγαστή σύμπνοια με τη σύγχρονη φαντασιακή εικόνα του καταναλωτικού Υπερπρωταθλητή που δε γνωρίζει φραγμούς ως προς την απόλαυση που απολαμβάνει. Βέβαια, καθώς η κυρίαρχη Διαφήμιση δεν προσεγγίζει το finale grande που οραματίζεται ο φιλόσοφος μπορείτε να κρατήσετε μια πιο αισιόδοξη στάση απέναντι στα πράγματα...

ΚΑΘΡΕΠΤΗΣ

«Οι έλξεις είναι ανάλογες με τα πεπρωμένα. Η ζωή μας εξαρτάται από την ένταση και το εύρος των παθών μας. Αν μείνουμε πιστοί στα πάθη μας, τότε ο κόσμος γίνεται ο καθρέπτης του μυστικού μας».

Αυτός ο γεμάτος αγέρωχη πρόκληση λόγος βρίσκεται χαραγμένος στον τάφο του Charles Fourier. Ενός από τους Γάλλους κοινωνικούς οραματιστές του πρώτου μισού του 19^ου αι. που ο Marx αποκαλεί ουτοπικούς.

Στην εποχή των φθηνών παθών που καταναλώνονται «ορθολογικά» τα παραπάνω λόγια φαντάζουν περισσότερο επίκαιρα από ποτέ...

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Ή ΕΚΤΟΝΩΣΗ;

«ΚΥΡΙΑΚΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΩΡΑ 7 ΤΟ ΑΠΟΓΕΥΜΑ ΟΛΟΙ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΒΟΥΛΗ.

ΑΠΑΙΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΝΑΔΑΣΩΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΚΑΜΕΝΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ. ΜΑΚΡΥΑ ΑΠΟ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕ ΔΡΑΣΗ ΤΩΡΑ. ΜΗΝ ΜΕΙΝΕΙΣ ΑΠΡΑΓΟΣ ΑΥΤΗ ΤΗ ΦΟΡΑ.

ΠΡΟΩΘΗΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΕ ΟΣΟΥΣ ΠΙΟ ΠΟΛΛΟΥΣ ΜΠΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΒΑ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΙΟ ΜΑΖΙΚΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ!!!»

Αυτό είναι το περιεχόμενο της πρόσκλησης που κυκλοφορεί μέσω διαδικτύου και γραπτών μηνυμάτων. Μια καθόλα σημαντική πρωτοβουλία για το φυσικό περιβάλλον που όμως «πάσχει» στην επιλογή του χρόνου συγκέντρωσης και διαμαρτυρίας. Όσοι πιστεύουν ότι οι αποκαμωμένοι από τη ζέστη και τις καθημερινές υποχρεώσεις μικροαστοί, ακόμα και οι ευαισθητοποιημένοι, θα χαλαλίσουν την προγραμματισμένη απόδραση του Σαββατοκύριακου για να παρευρεθούν σε μια συγκέντρωση, έστω και αν αυτή αφορά την ποιότητα της ζωής μας, «πλανώνται πλάνην οικτράν».

Γιατί ρε παιδιά τέτοια βιασύνη; Μήπως το ζήτημα της αναδάσωσης θα λυθεί σήμερα; Μήπως θα νομοθετήσει αμετάκλητα το θερινό τμήμα της Βουλής; Δεν αντιλαμβανόμαστε ότι με αυτό τον τρόπο η μαζική συγκέντρωση διαμαρτυρίας που όλοι ονειρευόμαστε θα καταλήξει σε μια παρεϊστικη απογευματινή βόλτα στο κέντρο της Αθήνας με μηδαμινή προβολή και αντίκτυπο; Δεν αντιλαμβανόμαστε ότι έτσι εκτονώνουμε χωρίς αντίκρυσμα τη δυσαρέσκειά μας και ταυτόχρονα ενισχύουμε την απογοήτευσή μας υποσκάπτοντας ανάλογες μελλοντικές προσπάθειες;

Μακάρι να έχω άδικο. «Κυριακή κοντινή γιορτή»...

ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΤΗ ΜΟΥ...ΡΕ ΓΑΜΩΤΟ...

Σκέφτομαι την πυρκαγιά στην Πάρνηθα. Κάθε χρόνο κομπάρσοι στο ίδιο έργο. Σε αυτό το γιατί που μετεωρίζεται μαζί με τις στάχτες στον Αττικό ουρανό αντιστοιχεί μια απάντηση. Και η απάντηση αυτή είναι ιστορικά προσδιορισμένη και καθόλου ανακουφιστική.

Ο σύγχρονος Δυτικός Πολιτισμός στηριζόμενος στις αρχές του Γαλλικού Διαφωτισμού περί ελευθερίας και ισότητας του Ατομικού ανθρώπου δομεί την ηθική του υπόσταση στην έννοια της ευδαιμονίας (ατομική κατά βάση στη Φιλελεύθερη εκδοχή της, ή αντίστοιχα συλλογική στην Κοινοτίστικη). Η έννοια αυτή από τη στιγμή που έχει αποσυνδεθεί από τη θεία αγαθότητα, δηλαδή ατενίζω το Θεό – Λόγο και μετέρχομαι της ευτυχούς πληρότητας, δεν μπορεί στην επίγεια εκδοχή της παρά να ταυτίζεται με την ευημερία. Η τελευταία καθώς δε γνωρίζει άλλο δρόμο εκπλήρωσης από τη χρησιμοθηρία αντιμετωπίζει πάντα το «αντικείμενο», είτε άνθρωπος είναι αυτό είτε πράγμα, σαν ένα «κάτι» προς ιδιοποίηση με μοναδικό σκοπό την απόλαυση.
Μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και την αποδοχή από το σύνολο του Δυτικού κόσμου της κουλτούρας μαζικής κατανάλωσης η χρησιμοθηρική συμπεριφορά έχει λάβει τη μορφή μιας επιδειξιομανούς καταναλωτικής παράνοιας, η οποία έχει αποδομήσει οποιοδήποτε αίσθημα φυσικοκοινωνικής ευθύνης. Ένα παίγνιο της μορφής «ο Νικήτης τα παίρνει όλα» διατρέχει το σύνολο της Δυτικής οικονομικοκοινωνικής πυραμίδας. Με αυτό τον ιδιαίτερα αποτελεσματικό τρόπο έχουμε όλοι μεταβληθεί σε δυνητικούς Λεβιάθαν που υπηρετούμε μέσω της φαντασιακής μας ταύτισης τον πραγματικό Λεβιάθαν που δε γνωρίζει περιορισμούς στην απόλαυση. Και μη μου αντιτάξετε ότι υπάρχουν και άλλες στάσεις ζωής που πριμοδοτούν τη φυσικοκοινωνική ευθύνη. Συνιστούν μήπως κυρίαρχο ρεύμα; Ή προβάλλονται επαρκώς μέσω των μηχανισμών κοινωνικής ένταξης και εκπαίδευσης, μεταξύ των οποίων και ο ξεφτισμένος θεσμός της οικογένειας, για να αποτελέσουν το αύριο της ανθρωπότητας;

Το γεγονός ότι η έννοια της αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας, κατακερματισμένη σε επιμέρους θύλακες συμφερόντων, πνέει τα λοίσθια, δεν αποτελεί το χειρότερο σενάριο. Περισσότερο απογοητευτικό είναι το γεγονός ότι όλοι οι υπόλοιποι οργανώνουμε τη ζωή μας με μοναδικό σκοπό την εισδοχή στους κόλπους των σύγχρονων παγκοσμιοποιημένων «Πατρικίων» που περιφέρουν την ανυπαρξία τους, άμοιροι οποιασδήποτε κοινωνικής ευθύνης.

Έχοντας αυτά κατά νου ποιά πειστική επιχειρηματολογία να αντιτάξεις στα κυκλώματα που δρουν σχεδόν αυτονομημένα στις παρυφές της εκτελεστικής εξουσίας και πλουτίζουν από τη μπίζνα της νομιμοποίησης οικοπέδων που χαρακτηρίζονται Δασικές εκτάσεις; Με ποιά αιτιολογία να φρενάρεις αυτόν που εκμεταλλεύεται επικοινωνιακά την ομολογουμένη «αδυναμία» του Κρατικού κατασταλτικού μηχανισμού με μοναδικό σκοπό το κομματικό ίδιο όφελος; Και τελικά πώς να προχωρήσει ο κακοχρησιμοποιημένος θεσμικός εκσυγχρονισμός, όταν είναι πλέον φανερό ότι ζούμε για να υπηρετούμε τη ματαιόδοξη αυταρέσκεια των λίγων - ανομολόγητο πόθο των πολλών;

Ας πάψουμε λοιπόν να χύνουμε κροκοδείλια δάκρυα για όσα θα εξακολουθήσουν να επισυμβαίνουν. Όλοι μας πριμοδοτούμε, είτε ακούσια λόγω άγνοιας είτε εκούσια λόγω συμμετοχής, την σπατάλη φυσικών πόρων και κοινωνικής ευαισθησίας όντας εγκλωβισμένοι στο καβούκι της ατομικής μας αλαζονείας.

ΥΓ. Δείτε αυτή την ενδιαφέρουσα πρωτοβουλία για την αναδάσωση στην Πάρνηθα...

ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ...

Σε μερικούς ανθρώπους έρχεται μια μέρα,

που πρέπει το μεγάλο Ναι ή το μεγάλο το Όχι να πούνε.

Φανερώνεται αμέσως όποιος τόχει έτοιμο μέσα του το Ναι,

και λέγοντάς το πέρα πηγαίνει στην τιμή και στην πεποίθησή του.

Ο αρνηθείς δε μετανιώνει. Αν ρωτιούνταν πάλι, όχι θα ξανάλεγε.

Κι όμως τον καταβάλλει εκείνο τ’ όχι – το σωστό – σε όλη τη ζωή του.

ΥΓ. Το ποίημα του Καβάφη «Che fece…il gran rifiuto» αφιερώνεται κάπου...

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟ ΧΑΜΕΝΟ ΧΡΟΝΟ

Ένα τραγούδι, το "Looking for the summer" του Chris Rea, για όσους εξακολουθούν ν'αναζητούν τα καλοκαίρια της ζωής. Προσοχή όμως!! Όσο περιορίζουμε το καλοκαίρι σε σωματικές εκφορτίσεις ενάντια στο "βάρβαρο" ορθολογισμό του Χειμώνα τόσο συρρικνώνουμε το νόημά του, δηλαδή το χρόνο του. Γιατί το καλοκαίρι σαν τον αιώνιο έφηβο των αιώνων ξεδιψά την επιθυμία του στην πηγή της γνώσης. Μιας γνώσης που δε μπορεί παρά να διευρύνει την στεγνή αλήθεια της Λογικής με τους χυμούς των Αισθήσεων.

Μέχρι τότε η μελαγχολική συνειδητοποίηση της ανέφικτης αναζήτησης θα μας συντροφεύει...

ΣΤΡΑΒΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΓΥΑΛΟΣ;

Κυριακή μεσημέρι στην Αθήνα. Ο ήλιος να λιώνει την άσφαλτο. Μια μηχανή που τρέχει να κρυφτεί από τον ήλιο, ένας νεαρός (μπορείς να τον χαρακτηρίσεις και έτσι) και μια έλλειψη, ανάμεσα στις υπόλοιπες. Μιλάμε για το κράνος φυσικά. Μια ωραιότατη κλήση που συνοδεύεται από μια κατάθεση διπλώματος στο πλησιέστερο αστυνομικό Τμήμα είναι ο θλιβερός απολογισμός της «ζωηρής» συνάντησης με το σταθμευμένο περιπολικό. Ακολουθούν τα εξής:

Αστυνομικός: Γιατί δε φοράται κράνος κύριε; Γνωρίζεται ότι συνιστά τροχαία παράβαση;

Μοτοσυκλετιστής: Μήπως παραβίασα ερυθρό σηματοδότη ή οδηγούσα μεθυσμένος θέτοντας σε κίνδυνο τη ζωή των συνανθρώπων μου; Ζούμε σε Φιλελεύθερη Δημοκρατία; Γιατί θα πρέπει να μου υποδείξει κάποιος το σωστό τρόπο συμπεριφοράς από τη στιγμή που δεν καταργώ την ελευθερία του διπλανού μου;

Αστυνομικός: Επειδή κύριε δεν έχετε κυκλοφοριακή συνείδηση και το κράτος φροντίζει για τη ζωή σας, που δε φροντίζετε εσείς.

Μοτοσυκλετιστής: Μάλιστα. Και αφού το κράτος είναι ο στοργικός πατέρας που φροντίζει για τη ζωή μου υποδεικνύοντας το σωστό δρόμο γιατί δεν κάνει έναν κόπο να μου εξασφαλίσει πρώτα αξιοπρεπή υγειονομική περίθαλψη, αξιοπρεπή δωρεάν εκπαίδευση και συναφή με το αντικείμενο των σπουδών μου επαγγελματική αποκατάσταση; Γιατί δε φροντίζει ο μισθός μου να καλύπτει το μάξιμουμ αντί για το μίνιμουμ των αναγκών μου;

Αστυνομικός: Τι να σας πω κύριε και εγώ υπάλληλος των 800 ευρώ είμαι και εκτελώ εντολές. Και μάλιστα με προσδιορισμένους, ως προς τον αριθμό των κλήσεων που πρέπει να «κόψω», στόχους.

Μοτοσυκλετιστής: Και εγώ υπάλληλος των 800 ευρώ δυστυχώς.

Αστυνομικός: Χαίρομαι που συμφωνούμε επιτέλους. Α και μια υπενθύμιση επειδή είστε επικοινωνιακότατος. Αν την πληρώσετε εντός δεκαημέρου έχετε έκπτωση 50%.

Μοτοσυκλετιστής: Ευχαριστώ πολύ. Δηλαδή 180 ευρώ περίπου το ¼ του μισθού μου. Καλά λένε ότι η άμεση φορολόγηση είναι και η δικαιότερη, για λόγους αναλογικότητας...

Αστυνομικός: Ακριβώς. Αντίο σας κύριε...

Ο διάλογος φανταστικός σε μια φανταστική, κυριολεκτικά, χώρα. Την Ελλάδα του 21ου αι.

ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ

Ας μιλήσουμε για λουλούδια...
ας λησμονηθούμε μέσα σε σχήματα,
ας μεθύσουμε με χρώματα,
ας χαθούμε σε αρώματα...

Ιστορίες ξεχασμένες μπροστά στα μάτια του κήπου μας
γραμμένες με χώμα και φώς
τόσο ακίνητες...θαρρείς πληκτικές.

Να ξαποστάσουμε για λίγο;
Να τολμήσουμε να μιλήσουμε για άγνωστες, φορτισμένες λέξεις;
Περηφάνεια, Προσήλωση, Αποστασιοποίηση....

Ας μιλήσουμε επιτέλους ανοιχτά...
ας μιλήσουμε για ομορφιά, ανιδιοτελή και αναγκαία,
για ομορφιά που δε λοξοδρομεί ναρκισσευόμενη.
Ας μιλήσουμε για Αυτάρκεια.....από πού πηγάζει άραγε;
Είναι το τίμημα της γνώσης, ή της άγνοιας;

Διακρίνω σωστά μια δόση ειρωνίας
στον ανθό που κρυφοκοιτάζει δειλά προς το μέρος μου;

ΥΓ. Αφιερωμένο στο "Γράμμα" σου Άρη...

Η ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΚΔΟΧΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ

Σήμερα, και σε συνέχεια προηγούμενου post, θα ασχοληθώ με την Φιλελεύθερη εκδοχή της έννοιας της ισότητας. Μιλώ φυσικά για την περίφημη «Θεωρία της Δικαιοσύνης» του καθηγητή πολιτικής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ John Rawls. Η καθοδηγητική ιδέα, κατά το πρότυπο του Κοινωνικού Συμβολαίου, αφορά στις αρχές δικαιοσύνης, τις οποίες θα αποδέχονταν σε μια αρχική κατάσταση ισότητας, ελεύθερα και έλλογα πρόσωπα, μεριμνώντας για την προαγωγή των συμφερόντων τους.
Στα πλαίσια αυτά η «Θεωρία της Δικαιοσύνης» ως ακριβοδικία περιλαμβάνει δυο βασικές αρχές. Σύμφωνα με την πρώτη, κάθε πρόσωπο πρέπει να έχει ίσο δικαίωμα στο πιο εκτενές συνολικό σύστημα βασικών ελευθεριών. Σημαντικότερες ανάμεσά τους είναι η πολιτική ελευθερία, η ελευθερία του λόγου και του συνέρχεσθαι, η ελευθερία της συνείδησης και η ελευθερία της σκέψης, η προσωπική ελευθερία και το δικαίωμα κατοχής ιδιοκτησίας. Σύμφωνα με τη δεύτερη αρχή, κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες πρέπει να ρυθμίζονται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να αποβαίνουν προς όφελος των λιγότερων ευνοημένων και να συνδέονται με αξιώματα και θέσεις ανοιχτές σε όλους, υπό συνθήκες ακριβοδίκαιης ισότητας ευκαιριών. Οι αρχές της δικαιοσύνης ιεραρχούνται κατά λεξικογραφική σειρά με την πρώτη να προτάσσεται της δεύτερης. Δηλαδή παραβιάσεις των βασικών ίσων ελευθεριών που προστατεύονται από την πρώτη αρχή δεν μπορούν να δικαιολογηθούν ούτε να αντισταθμιστούν από μεγαλύτερα κοινωνικά και οικονομικά οφέλη.
Εδώ χρειάζεται να κάνω μια διευκρίνηση. Στο Φιλελεύθερο οικοδόμημα δίπλα στην έννοια της ελευθερίας υπάρχει η έννοια της δίκαιης ανταμοιβής, με βάση την οποία δικαιολογούνται οι ανισότητες σαν απαραίτητα συστατικά στοιχεία για την πραγματοποίηση κοινωνικής βελτίωσης και προόδου. Η Ρωλσιανή θεωρία έρχεται να ανατρέψει αυτή τη συντηρητική αντίληψη προτείνοντας τη Δημοκρατική ισότητα στη θέση της Φυσικής ελευθερίας και της Φιλελεύθερης ισότητας. Τί σημαίνει αυτό;
Το σύστημα της Φυσικής ελευθερίας περιλαμβάνει μια τυπική ισότητα ευκαιριών με την έννοια ότι όλοι διατηρούν νομικά δικαιώματα πρόσβασης σε προνομιακές κοινωνικές θέσεις, χωρίς όμως να καταβάλλεται προσπάθεια για τη διατήρηση της ισότητας ή της ομοιότητας των κοινωνικών συνθηκών. Με τον τρόπο αυτό καταστρατηγείται η έννοια της δίκαιης ανταμοιβής εφόσον διαιωνίζεται η υφιστάμενη ανισότητα που απορρέει από το κληρονομημένο εισόδημα και την κοινωνική θέση. Η Φιλελεύθερη ερμηνεία επιδιώκοντας να μετριάσει την επιρροή των κοινωνικών συγκυριών προσθέτει στο προαπαιτούμενο της ανοιχτής σταδιοδρομίας την περαιτέρω συνθήκη της ακριβοδίκαιης ισότητας των ευκαιριών, δηλαδή τον κατάλληλο σχεδιασμό του εκπαιδευτικού συστήματος έτσι ώστε να αντισταθμίζονται οι ταξικοί φραγμοί. Η Φιλελεύθερη ερμηνεία εξακολουθεί να φαντάζει ελαττωματική στο βαθμό που η φυσική ικανότητα δεν αποτελεί παρά προϊόν τυχαιότητας για να αξιώνει ανταμοιβή. Καθώς η φυσική κατανομή προσόντων δεν μπορεί να χαρακτηριστεί δίκαιη ή άδικη, δίκαιος ή άδικος είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται ζητήματα αυτής της μορφής από τους θεσμούς. Έτσι η Δημοκρατική ερμηνεία, η οποία προκύπτει από το συνδυασμό της αρχής της ακριβοδίκαιης ισότητας των ευκαιριών με την αρχή της Διαφοράς, δηλαδή της δικαιολόγησης της ανισότητας στο βαθμό που αποβαίνει προς όφελος αυτών που βρίσκονται σε δυσμενέστερη θέση, έρχεται να καλύψει το κενό της άδικης θεσμικής αντιμετώπισης.
Ρυθμίζοντας τις ανισότητες με τρόπο που να λειτουργούν υπέρ του αμοιβαίου οφέλους και απέχοντας από την εκμετάλλευση τυχαίων φυσικών γεγονότων και κοινωνικών περιστάσεων, στο πλαίσιο των ίσων ευκαιριών, τα άτομα εκφράζουν το σεβασμό που αισθάνονται για τους άλλους και ταυτόχρονα τον αυτοσεβασμό τους. Έτσι, βάση του αυτοσεβασμού σε μια δίκαιη κοινωνία δε συνιστά το εισόδημα του καθενός, αλλά η δημόσια επιβεβαίωση της ισότιμης θέσης των πολιτών. Με τον τρόπο αυτό, δηλαδή την αντιμετώπιση των συνανθρώπων όχι ως μέσων αλλά ως αυτοσκοπών, γίνεται περισσότερο αποτελεσματική η κοινωνική συνεργασία και αυξάνεται η αίσθηση της κοινωνικής συνοχής.
Ακούγονται ουτοπικά όλα αυτά;

ΥΓ. Η «Θεωρία της Δικαιοσύνης» εκδόθηκε στις Η.Π.Α. το 1971 και μεταφράστηκε στα ελληνικά από τις εκδόσεις «ΠΟΛΙΣ» μόλις το 2001.