ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ (12)

Δώδεκα ένορκοι αποσύρονται σε ένα γυμναστήριο για να εκδώσουν την ετυμηγορία τους σχετικά με έναν νεαρό Τσετσένο που κατηγορείται ότι λήστεψε και σκότωσε το θετό του πατέρα, απόστρατο Ρώσο αξιωματικό.

Ο Nikita Mikhalkov μεταφέρει στη σύγχρονη Ρωσική πραγματικότητα το κλασικό δράμα του Sidney Lumet «12 Angry Men» στήνοντας ένα δικαστικό θρίλερ επικών διαστάσεων. Δώδεκα άνθρωποι κλεισμένοι σε ένα δωμάτιο. Ακούγεται μονότονο και πληκτικό; Σας βεβαιώνω ότι ο φίλος του Tarkovski κατορθώνει ακριβώς το αντίθετο. Να κρατήσει δηλαδή κυριολεκτικά «γατζωμένο» στο κάθισμά του το θεατή για δυόμισι περίπου ώρες. Σε αυτό το χρονικό διάστημα πραγματεύεται με χειρουργική ακρίβεια πολλούς από τους κοινούς τόπους που διατρέχουν τη σύγχρονη Ρωσική πραγματικότητα. Από τη ρατσιστική αντίληψη περί Τσετσένων υπανθρώπων, κάτι αντίστοιχο με την ελληνική άποψη περί Αλβανών, μέχρι τις πολιτικές θέσεις των κρατούντων που κοινωνούνται τεχνηέντως μέσα από την τηλεοπτική οθόνη και από τη ληστρική αντιμετώπιση των συναλλασσομένων κατά τη συνδιαλλαγή τους με τις Δημόσιες Υπηρεσίες, μέχρι την εκπόρνευση σωμάτων και ψυχών στο βωμό του χρήματος και την αποδόμηση οποιασδήποτε έννοιας συλλογικής δράσης και ευθύνης. Καταλήγει, παραπέμποντας στην «ορθόδοξη» ουμανιστική παράδοση αιώνων που φωλιάζει στον πυρήνα της ρωσικής ψυχής, με την επίκληση στη φιλ-ανθρωπία ως την ανώτατη δικαιοδοτική βαθμίδα Δικαίου.

Ο σκηνοθέτης έχοντας απόλυτη αίσθηση των εκφραστικών του μέσων απλώνει την ιστορία του στο χωροχρόνο με μοναδική μαεστρία. Συνεχή flash back και απότομα cut παρασύρουν το θεατή στην ψευδαισθητική πραγματικότητα που υφαίνουν οι ιστορίες των πρωταγωνιστών. Το σετ πλαισιώνεται από ένα μοναδικό κάστ ηθοποιών. Αξίζει να αναφέρω μερικά από τα, άγνωστα στο ελληνικό κοινό, ονόματα. Sergei Makovetski, Sergei Garmash, Alexei Petrenko, Yuri Stoyanov, Sergei Gazarov, Mikhail Efremov, Alexander Adabashyan.

Αυτό το κινηματογραφικό αριστούργημα που πέρασε απαρατήρητο όταν προβλήθηκε στις νύχτες πρεμιέρας το Σεπτέμβριο και συνεχίζει να περνά απαρατήρητο προβάλλεται στο ΙΝΤΕΑΛ. Απλά δείτε το...

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ (Ο ΠΑΛΑΙΣΤΗΣ)

Ένας παλαιστής του κάτς με το ψευδώνυμο «Κριάρι» έρχεται αντιμέτωπος, στη δύση της καριέρας του, με τη βιολογική φθορά, την ανέχεια, και τον πόνο που προκαλεί η μοναξιά.

Ο «Παλαιστής» συνιστά ένα μελαγχολικό σχόλιο πάνω στον κόσμο του θεάματος έναν κόσμο «φευγαλέας» λάμψης και ματαιοδοξίας που συνοδεύεται, στις πλείστες των περιπτώσεων, από ηχηρή πτώση. Ο ήρωάς μας σε πρώτο επίπεδο αρνείται να παραδεχτεί την αμετάκλητη ετυμηγορία του χρόνου. Για το λόγο αυτό εξακολουθεί να περιφέρει το κουρασμένο του κορμί ανάμεσα στους νέους και σφριγηλούς του αντιπάλους ένα είδος γκουρού στο χώρο των ρίνγκ που αντλεί το όποιο κύρος του μέσα από την επίκληση των στιγμών δόξας του παρελθόντος. Το παρελθόν είναι το ψυχολογικό αποκούμπι αυτών που αναγνωρίζουν ότι δεν έχουν παρόν, αυτών που δεν προσβλέπουν στο μέλλον. Το «Κριάρι» έχει βιωμένη επίγνωση της κατάστασής του. Γνωρίζει ότι οι μεγάλοι αρτίστες αποσύρονται από τη σκηνή προτού σβήσουν τα φώτα. Όμως, καθώς όλοι οι εναλλακτικοί δρόμοι παρουσιάζονται αδιάβατοι η φυγή προς το ρίνγκ συνιστά τη μοναδική αξιοπρεπή διέξοδο. Μέχρι να σβήσουν τα φώτα...

Τώρα σε δεύτερο επίπεδο ανάγνωσης, η αδυναμία επικοινωνίας με τον προϊστάμενό του στο σουπερμάρκετ, η αποτυχημένη προσπάθεια επανασύνδεσης με την κόρη του, το συναισθηματικό «άδειασμα» από τη χορεύτρια του καμπαρέ, δεν πιστοποιούν τίποτε λιγότερο από την αμηχανία απέναντι στον Άλλον, την ανικανότητα ανάπτυξης ουσιαστικών σχέσεων και την απουσία νοήματος που θα προσδώσουν στο βίο την απαιτούμενη συνοχή και προοπτική. Γιατί αυτό είναι το βαθύτερο μήνυμα που κοινωνεί η συγκεκριμένη ταινία. Ένας κόσμος χρησιμοθηρικός όπου κυριαρχεί ο πόλεμος όλων εναντίον όλων, μια κοινωνία που επενδύει το «είναι» της στο επίπλαστο και φευγαλέο «φαίνεσθαι» δεν μπορεί παρά να είναι μια κοινωνία ασύνδετη, μια κοινωνία χωρίς προοπτική. Η συρρίκνωση της ανθρώπινης ελευθερίας στην υλική της διάσταση, η «αμέριμνη» ανάλωση του βίου σε κατανάλωση εμπειριών και συνανθρώπων αποτελούν μια σύγχρονη όσο και κομψή εκδοχή της ρωμαϊκής αρένας όπου ξεσκίζονται σάρκες και ζωές προς χάρη του θεάματος.

Ο Darren Aronofski πραγματεύεται το θέμα του με χειρουργική λεπτότητα και ουμανιστική προοπτική. Μέσα από την εικονική σύνθεση της φιλμικής πραγματικότητας κατορθώνει να αναδείξει το ψυχολογικό προτραίτο του ήρωά του χωρίς να καταφεύγει σε μακρόσυρτα και κουραστικά για το θεατή μονοπλάνα. Η μόνη μου ένσταση αφορά στην εικονική σύγχυση της οικονομικής ανέχειας με την αποξένωση και τη μοναξιά. Ο Mickey Rourke στο ρόλο της ζωής του «κυριολεκτικά». Εδώ το ανιστορικό και αφελές αίτημα του «happy end», ο στυλοβάτης του αμερικανικού ονείρου, μεταφέρεται από την ταινία στη ζωή μέσα από την επιστροφή και την αποθέωση του έκπτωτου πρωταγωνιστή.

Και μόνο γι’ αυτό, για την αναβάπτιση δηλαδή του συμβόλου στη σημασία, και ανεξάρτητα από καλλιτεχνικά δεδομένα, ο Rourke θέτει σοβαρή υποψηφιότητα για το βραβείο ΟΣΚΑΡ.

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ...

Μια είδηση που πέρασε στα ψιλά των Μ.Μ.Ε την προηγούμενη εβδομάδα. Ο Ervin Lupoe αυτοκτόνησε στο Λος Άντζελες αφού πρώτα σκότωσε τη σύζυγό του Ana και τα πέντε παιδιά τους ηλικίας από 2 μέχρι 8 ετών. Προηγουμένως ο Ervin και η Ana είχαν απολυθεί από το Kaiser Permanente Medical Center όπου εργάζονταν.

Πολλά φαντάζομαι θα μπορούσαν να ειπωθούν σχετικά με την ευθύνη των ίδιων των εργαζομένων που απολύθηκαν, ή τη «διαταραγμένη» τους προσωπικότητα. Ακόμα περισσότερα θα μπορούσαν να ειπωθούν σχετικά με την κουλτούρα του «καταναλώνω άρα υπάρχω» που γεμίζει με ενοχές τον ψυχισμό όσων τίθενται στο περιθώριο του Δυτικού πολιτισμού υλικής ευμάρειας. Ή ακόμα για τη σύγχρονη υλική εκδοχή της έννοιας της αξιοπρέπειας που μαζί με την έννοια της ελευθερίας συνιστούν τους ιδεολογικούς πυλώνες πάνω στους οποίους στηρίζεται το συγκριτικό ηθικό πλεονέκτημα του συστήματος της ελεύθερης αγοράς.

Δεν θα ήθελα να επιχειρηματολογήσω σχετικά με τα παραπάνω αναφερόμενα. Εκεί που θα ήθελα να σταθώ είναι στο ιδεολόγημα της δίκαιης ανταμοιβής με την οποία επιβραβεύονται οι επιτυχημένες επιλογές και δραστηριότητες. Για να έχει νόημα η δίκαιη ανταμοιβή θα πρέπει, εκτός των άλλων, να υφίσταται ως «ανοιχτή» δυνατότητα το αντίπαλο δέον. Αυτό ακριβώς που επιβάλλει η λειτουργία των μηχανισμών της αγοράς μέσα από την καθαρτήρια διαδικασία της χρεοκοπίας.

Μόνο που...

Τα golden boys της χρηματιστικής οικονομίας προτού περάσουν το κατώφλι της ανεργίας τροφοδότησαν τους προσωπικούς τους λογαριασμούς με μερικές δεκάδες εκατομμύρια δολλάρια υπό τη μορφή νόμιμων αμοιβών και bonus. Αυτοί έχουν πραγματικά τη δυνατότητα να διαχειριστούν με «ελευθερία και αξιοπρέπεια» το χρόνο τους για το υπόλοιπο του βίου τους. Μπορεί κάποιος να ισχυριστεί το ίδιο για τη γραμματέα, τον κλητήρα ή τον οποιονδήποτε κατώτερο υπάλληλο των επιχειρήσεων που χρεοκόπησαν; Είναι ίσης αξίας, δηλαδή έχει τον ίδιο αντίκτυπο στη ζωή τους, η απόλυση του μεγαλοτραπεζίτη ή του μεγαλοχρηματιστή με αυτήν του κατώτερου προσωπικού;

Αν η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα είναι καταφατική τότε η κοινωνία μας δε χρειάζεται αντισταθμιστικούς μηχανισμούς και ο θάνατος των Lupoe εντάσσεται στην κατηγορία των στατιστικών σφαλμάτων.

ΟΧΙ ΣΤΗ ΘΗΡΙΩΔΙΑ...

Καθώς συνεχίζονται στην πόλη της Γάζας οι θηριωδίες από την πλευρά του Ισραήλ, στο όνομα της ασφάλειάς του, καθώς ο αριθμός των νεκρών Παλαιστινίων από την ημερομηνία έναρξης της επίθεσης έχει ανέλθει στους 1.055 μεταξύ των οποίων τα 355 είναι παιδιά, καθώς ο Διεθνής Οργανισμός που ιδρύθηκε το 1945 με σκοπό τη συνεργασία των κρατών στο Διεθνές Δίκαιο, την ασφάλεια, την ισότητα και την οικονομική ανάπτυξη περιορίζεται στην έκδοση «ευχολογίων» για ειρήνευση στην περιοχή όλοι εμείς οι «θεατές» δεν έχουμε παρά να καταδικάσουμε με τον μοναδικό «έμπρακτο» τρόπο που διαθέτουμε αυτή την κατάσταση.

ΜΠΟΫΚΟΤΑΖ..

Στα προϊόντα και τις υπηρεσίες των εταιριών που στηρίζουν οικονομικά την Ισραηλινή εκδοχή του Δικαίου της Ισχύος.

...ΣΙΓΑ ΜΗ ΦΟΒΗΘΩ...

Για όσα πέρασαν αλλά και για όσα θα έρθουν «Σιγά μην κλάψω, σιγά μη φοβηθώ» από τον Γιάννη Αγγελάκα και τους Επισκέπτες.

Γιατί οι καλύτερες ευχές είναι αυτές που πονάνε.

Καλή χρονιά...

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ (Η ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ)

Μια νεαρή αμερικανίδα μητέρα η Κριστίν Κόλινς έρχεται αντιμέτωπη στο Λος Άντζελες της εποχής του μεσοπολέμου με το διεφθαρμένο γραφειοκρατικό μηχανισμό της πόλης όταν μετά την καταγγελία εξαφάνισης του εννιάχρονου γιού της και την αδυναμία εύρεσής του από την τοπική αστυνομία της προτείνεται ένας «αντικαταστάτης» γιός για λόγους μιντιακής εκμετάλλευσης.

Η «Ανταλλαγή» είναι ένα ψυχολογικό θρίλερ με πολιτικές προεκτάσεις, μια ταινία που καταγράφει μια κοινωνική πραγματικότητα και ταυτόχρονα προτείνει μια λύση. Η αποτύπωση της διαφθοράς, το «χτίσιμο» της προσωπικής καριέρας πατώντας κυριολεκτικά επί πτωμάτων και η εικονική δόμηση της πραγματικότητας με όχημα τα Μ.Μ.Ε. και αποκλειστικό στόχο τη δημιουργία εύπεπτων εντυπώσεων δε συνιστούν μεμονωμένες χωροχρονικές ασυνέχειες στις παρυφές των σύγχρονων Δυτικών κοινωνιών αλλά την κακοφορμισμένη πληγή που «σκιάζει» το σώμα της αντιπροσωπευτικής μας Δημοκρατίας. Αυτό το τείχος, δηλαδή η ατομοκρατία χωρίς την αίσθηση μιας ηθικής της ευθύνης, είναι το πραγματικό πρόβλημα απέναντι στο οποίο καλείται να πάρει θέση η ηρωίδα. Ως μοναδική λύση προβάλλει η επιλογή της ρήξης απέναντι στην κτηνώδη δύναμη του κρατικού μηχανισμού. Και αυτό πραγματικά συμβαίνει. Η αρχική ενστικτώδης αντίδραση της πρωταγωνίστριας απέναντι στην υφιστάμενη προσωπική αδικία μετεξελίσσεται σε κοινωνική συνείδηση μέσα από τη συμπερίληψη όλων των ευρισκόμενων σε παρόμοια θέση καταφρονημένων. Με αυτό τον τρόπο το αίτημα για κάθαρση και δικαιοσύνη αποκτά καθολική ισχύ.

Το σενάριο που φέρει την υπογραφή του Michael Straczynski δεν ξεφεύγει από το μανιχαϊκό δίπολο καλοί εναντίον κακών. Η τελική νίκη των δυνάμεων του «καλού» ικανοποιεί το «περί δικαίου» αίσθημα του μέσου τηλεθεατή και συντελεί στον εξωραϊσμό μιας πραγματικότητας που έχει ανάγκη, όσο ποτέ άλλοτε, το happy end. Έστω και σε αυτή την απλοϊκή και τελικά «καθησυχαστική» μορφή καταδεικνύεται περίτρανα η δύναμη της λαϊκής βούλησης όταν δεν εφησυχάζει.

Ο Eastwood έχει αναπτύξει ένα προσωπικό, λιτό και ταυτόχρονα περιεκτικό, αφηγηματικό στυλ με επίκεντρο την ψυχολογική διάσταση του ατόμου. Για να το επιτύχει αυτό ζουμάρει άπειρες φορές πάνω στα συσπασμένα από την ένταση πρόσωπα των πρωταγωνιστών του. Η ιστορία εξελίσσεται κατά κύριο λόγο γραμμικά ενώ το φλας μπακ χρησιμοποιείται για να τροφοδοτήσει την πλοκή με καινούργια στοιχεία, ειδωμένα πάντα μέσα από την υποκειμενική ματιά των πρωταγωνιστών. Η Angelina Jolie, ο John Malkovich, ο Jeffrey Donovan και ο Jason Butler Harner θέτουν σε ισχύ όλο το εκφραστικό τους οπλοστάσιο στην προσπάθειά τους να σκιαγραφήσουν επαρκώς τα ψυχολογικά προφίλ των πρωταγωνιστών.

Μια επίκαιρη αν και ατελής ως προς τον ουμανισμό της ταινία που αξίζει να δείτε.

ΚΑΤΗΓΟΡΩ...

Άφωνος με τα όσα επισυμβαίνουν τις τελευταίες μέρες, στην Αθήνα ειδικότερα και την Ελληνική Επικράτεια γενικότερα, αλλά όχι εξορισμένος στη γη των «Μακάρων» δεν μπορώ παρά να σκύψω πάνω από το σαπισμένο σώμα της αντιπροσωπευτικής μας δημοκρατίας και να διαπιστώσω...

Η κατάλυση κάθε έννοιας σύγχρονου κράτους Δικαίου, η λαφυραγώγηση της ιδιωτικής περιουσίας δεν πραγματοποιήθηκε τις τελευταίες μέρες σε απευθείας μάλιστα μετάδοση από τους τηλεοπτικούς μας δέκτες. Αντίθετα η διαδικασία αυτή πραγματοποιείτε αργά και συστηματικά, στη σύγχρονή της τουλάχιστον εκδοχή, από το 1981 και μετά με τη σιωπηρή συγκατάθεση των ελλήνων ψηφοφόρων. Αυτοί που χτες και προχτές το βράδυ γούρλωσαν τα ματάκια τους μπροστά στο ΥΠΕΡΘΕΑΜΑ του βίαιου ξεσπάσματος είναι οι ίδιοι που ΔΕΝ...

ΕΘΕΣΑΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ τα δυο κόμματα εξουσίας και κυρίως τη Ν.Δ. ως κυβερνών κόμμα για την παντελή αδιαφορία που επέδειξε στη δημιουργία ενός ΔΙΑΚΡΙΤΟΥ και απολύτως ΚΑΤΑΝΟΗΤΟΥ ΘΕΣΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ κανόνων δημοκρατικής λειτουργίας.

ΕΘΕΣΑΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ τα δυο κόμματα εξουσίας και πρωτίστως το ΠΑΣΟΚ για τη συστηματική λαφυραγώγηση και διάβρωση του κρατικού μηχανισμού, για τη συστηματική αποδόμηση κάθε έννοιας δημόσιου συμφέροντος.

ΕΘΕΣΑΝ ΣΤΟ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟ την ελληνική Αριστερά στο σύνολό της και πρωτίστως τον ΣΥΡΙΖΑ για την άσκηση ΚΑΙΡΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ μέσα από τη μιντιακή εκμετάλλευση των εμφανών αδυναμιών του πολιτικού συστήματος.

ΑΝΑΡΩΤΗΘΗΚΑΝ για τη θέση της Ελληνικής πολιτείας ως συνταγμένης οντότητας στον τεχνολογικά προηγμένο σύγχρονο Δυτικό κόσμο αλλά αρκέστηκαν στον καταναλωτικό κορεσμό της ανοησίας τους.

Ήρθε ο καιρός, αγαπητοί συμπολίτες, να πάψουμε να χύνουμε κροκοδείλια δάκρυα. Ας «ανοίξουμε» τις αισθήσεις μας και ας απολαύσουμε επιτέλους, χωρίς αυταπάτες, το τοπίο της σήψης που οι ίδιοι συντηρούμε με τη «λογιστική» αντιμετώπιση της ζωής μας.

ΠΡΟΣΕΧΩΣ...ΤΡΑΠΕΖΑ

Όταν «κλείνει» ένα καφέ «ανοίγει» μια τράπεζα. Το καφέ «Ciao» στον πεζόδρομο της πλατείας - μια είναι η πλατεία – δίνει τη θέση του σε υποκατάστημα της τράπεζας Marfin-Εγνατία. Λογικό και στο «πνεύμα» της εποχής ακούγεται.

Μόνο που...Αυτό που καμμία τράπεζα, κανένα νέο μέσο, κανένα blog δεν μπορεί να υποκαταστήσει είναι η αμεσότητα της ανθρώπινης επαφής. Όσο πιο πολύ αυτή εκλείπει τόσο περισσότερο θα αναπληρώνετε με υποκατάστατα. Υλικά αγαθά αλλά και άυλα, προϊόντα κουλτούρας και εμπειρίες θα συνεχίσουν να τροφοδοτούν ακατάπαυστα το υπετροφικό «εγώ» του Δυτικού καταναλωτή της μαζικής εποχής.

Γιατί ο σύγχρονος υπεράνθρωπος αγωνίζεται, εμφορούμενος από την ίδια «θέληση για δύναμη» που ο Νιτσεϊκός προκάτοχός του χαρακτήρισε ως «χαρούμενη» γνώση, να εξορκίσει το «σκοτεινό» πέπλο της μοναξιάς που τον τυλίγει. Η κραυγή της υπαρξιακής του αγωνίας θα παραμένει το επτασφράγιστο, εντός των τειχών, μυστικό που ο ίδιος, με περισσό ζήλο, ορθώνει...

YES WE CAN

Ο Γερουσιαστής Barack Obama ανακηρύχθηκε 44ος πρόεδρος των Η.Π.Α. Η νίκη του συνιστά μια απτή επιβεβαίωση της ελκτικής δύναμης που ασκούν τα κοινωνικά οράματα. Γιατί το «Αμερικάνικο όνειρο» συμπυκνωμένο στο σύνθημα «yes we can» δεν εξαντλεί τη δυναμική του στην «ανοιχτή» κοινωνία που υποδέχεται αμερόληπτα, πέρα από φυλετικές ή άλλες διακρίσεις, τα μέλη της και επιβραβεύει τα περισσότερο ικανά από αυτά διαφυλλάτοντας τις αρχές της ελευθερίας και της δικαιοσύνης. Το Αμερικάνικο όνειρο του νέου προέδρου μεριμνά, βασιζόμενο στις ίδιες ακριβώς αρχές, και για τους λιγότερο ευνοημένους της ζωής. Αυτός είναι ο μοναδικός δρόμος διασφάλισης της πολιτικής και κοινωνικής ενότητας καθώς «δεν αποτελούμε μια απλή συνάθροιση ατόμων, ένα συνοθύλευμα ατομικών συμπεριφορών, αλλά Ηνωμένες Πολιτείες».

Σήμερα, περισσότερο ίσως από ποτέ, οι Ηνωμένες Πολιτείες χρειάζονται το όραμα που ενσαρκώνει ο νέος πρόεδρος. Ταυτόχρονα ο παγκοσμιοποιημένος «οικονομικά» πλανήτης χρειάζεται, το ίδιο επιτακτικά, ένα αντίστοιχο «μύθο» για να αντιμετωπίσει τα πολύπλοκα κοινωνικά, οικολογικά και οικονομικά προβλήματα που εγείρει η ανεξέλεγκτη δράση του τεχνολογικού πολιτισμού, η ασύδοτη λειτουργία του κερδοσκοπικού Κεφαλαίου. Ένα μύθο απεγκλωβισμού της πολιτικής από τη διαχειριστική της διάσταση και επαναφοράς της στο «δρόμο» του οραματικού κοινωνικού μετασχηματισμού. Αυτός ο μύθος αξίζει να μη διαλυθεί προσκρούοντας στο σκληρό τείχος της πραγματικότητας.

Κλείνω θυμίζοντας μερικές φράσεις από το προοίμιο της ιδρυτικής συνταγματικής πράξης των Η.Π.Α., της περίφημης Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας. «Κρατούμε αυτές τις αλήθειες αυταπόδεικτες, ότι όλοι οι άνθρωποι πλάστηκαν ίσοι, ότι προικίστηκαν από το Δημιουργό τους με μερικά απαράγραπτα δικαιώματα, όπως αυτά της ζωής, της ελευθερίας και της αναζήτησης της ευτυχίας. Για να διασφαλιστούν αυτά τα δικαιώματα καθιερώθηκαν οι κυβερνήσεις των ανθρώπων, αντλώντας τη δίκαιη εξουσία τους από τη συγκατάθεση των κυβερνωμένων...».

DOLCE VITA

Με τη λέξη Καζανόβα(ς) χαρακτηρίζουμε σήμερα την υπερβολή στην εκδήλωση του ανδρικού ερωτισμού. Η ανύψωση σε σύμβολο διασώζει βέβαια το ιστορικό πρόσωπο από τη λήθη αλλά ταυτόχρονα το καταδικάζει σε παραμόρφωση. Έτσι ο περισσότερος κόσμος αγνοεί σήμερα ότι ο Giacomo Girolamo Casanova υπήρξε ένα ανήσυχο «σωματικό» πνεύμα, ένας Λιμπερτίνος του 18ου αι. που αναγνώριζε ως μοναδικό ηθικό νόμο την αδιάκοπη επιδίωξη της υποκειμενικής ευτυχίας και ηδονής, ως μοναδικό χρόνο αυτόν της επιθυμίας και της περιπέτειας. Αυτόν τον ίδιο χρόνο που «αγγίζοντάς» τον με τον σαγηνευτικό του λόγο τον μεταμόρφωσε σε «αθάνατη» ύλη.

Ο νεαρός διδάκτορας του εκκλησιαστικού Δικαίου και μύστης της Καμπαλά άφησε πίσω του την πειθαρχημένη ζωή του κληρικού για να κυνηγήσει την τύχη του στις εσχατιές της Ευρώπης. Ταξιδεύει συνεχώς. Από τη Βενετία στην Κέρκυρα, στην Κωνσταντινούπολη, στη Ρώμη, στη Νάπολη, στο Παρίσι, στο Βερολίνο, στη Βαρσοβία, στην Αγία Πετρούπολη, στη Μαδρίτη, στο Μονπελιέ, στην Αιξ Προβάνς, στη Βιέννη, στη Δρέσδη...Μιλά Ιταλικά, Γαλλικά, Ισπανικά, Λατινικά...Συλλαμβάνεται με την κατηγορία της μασονίας και της διενέργειας καββαλιστικών τελετών και φυλακίζεται στις περίφημες Βενετσιάνικες φυλακές Πιόμπι. Δραπετεύει στο Παρίσι ένα χρόνο αργότερα. Η περιπέτειά του αυτή σε συνδυασμό με τις μυστικιστικές και αχλημιστικές του γνώσεις θα αποτελέσουν το διαβατήριο για την είσοδο του στον κύκλο της περίφημης Μαντάμ Ντε Πομπαντούρ. Συνομιλεί με τον Ζαν Ζακ Ρουσσώ και μετατρέπει τη συνάντησή του με το Βολταίρο σε «κόντρα» ύφους πάνω στην Αναγεννησιακή ποίηση. Απολαμβάνει την «υψηλή» παρέα του Φρειδερίκου Β’ της Πρωσίας και της Αικατερίνης της Ρωσίας. Φεύγει κυνηγημένος από την Πολωνία έπειτα από τη μονομαχία του με τον κόμητα Μπρανίσκυ και το θανάσιμο τραυματισμό του τελευταίου για την «τιμή» μιας νεαρής ηθοποιού. Γράφει θεατρικά έργα, λίβελους κατά της Βενετσιάνικης αριστοκρατίας, την Ιστορία των Πολωνικών εξεγέρσεων (3 τόμοι), μεταφράζει στα Ιταλικά την Ιλιάδα, εκπονεί μελέτη πάνω σε ένα μαθηματικό ζήτημα που είχε απασχολήσει τον Νεύτωνα.... Σε ένα διαρκές θεατρικό παιχνίδισμα «κλείνει» πονηρά το μάτι στους ισχύοντες κοινωνικοοικονομικούς θεσμούς απονέμοντας στον εαυτό του τον τίτλο του ιππότη: «Πήρα από το αλφάβητο, ιδιοκτησία όλου του κόσμου, οκτώ γράμματα και τα συνδύασα ώστε να σχηματιστεί η λέξη Seingalt. Η λέξη μου άρεσε και την υιοθέτησα σαν τίτλο...Ιππότης De Seingalt, ιδιοκτήτης του τίτλου καθόσον δημιουργός του».

Είκοσι εννέα χρόνια αργότερα, το 1789, θα ξεκινήσει την «Ιστορία της ζωής μου» ένα δωδεκάτομο έργο γραμμένο στη Γαλλική, την κατεξοχήν γλώσσα των λιμπερτίνων, μια τοιχογραφία της τόσο σημαντικής εποχής του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού και του Ροκοκό. Καταφεύγοντας σε ένα λαμπρό παρελθόν ξεγελά το αμείλικτο παρόν και αντιστρέφει την ιδεολογία μιας ζωής με μόνο σκοπό τον τελικό της θρίαμβο, δηλαδή την απόλαυση της στιγμής ακόμα και όταν εκείνη έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί. «Μου άρεσε να βλέπω τη ζωή σαν φωτεινή ηλιαχτίδα που διαπερνά τις γρίλιες του παραθύρου και φωτίζει ένα ολοσκότεινο δωμάτιο» γράφει στα απομνημονεύματά του. Αυτή την ιδεολογία θα τη μετουσιώσει σε ένα απαστράπτον κείμενο που θα επηρεάσει μελετητές και καλλιτέχνες και θα χαρίσει στη λογοτεχνία γοητευτικούς ήρωες που αντλούν σάρκα από τη ζωή και οστά από τη φαντασίωση. Άριστος εραστής, εξαιρετικός χαρτοπαίκτης και εξίσου σπουδαίος ηθοποιός ξέρει πότε οφείλει να εγκαταλείψει τη σκηνή και να παραχωρίσει τη θέση του. Γνωρίζοντας πως «η ζωή αποστρέφεται το γήρας» υποκλίνεται αξιοπρεπώς στο παιχνίδι της Aιώνιας Φύσης που δεν νοθεύεται από ανθρώπινες ηθικές ερμηνείες και κλείνει βιαστικά την αφήγησή του το 1774 όταν ήταν 49 ετών.

Ο 19ος αι. θα ανακαλύψει τον «παρεξηγημένο» Casanova δημιουργώντας ένα ολόκληρο ρεύμα Καζανοβιστών. «Αρέσκομαι να μελετώ τον άνθρωπο ταξιδεύοντας. Η ιστορία δεν αποτελεί για μένα διάμεσο γιατί η ιστορία ψεύδεται» λέει στο Βολταίρο κατά τη συνάντησή τους. Δεν είναι λοιπόν διόλου παράδοξο που τα Απομνημονεύματα θα εμπνεύσουν μεταξύ άλλων τον Ντελακρουά, τον Σταντάλ και τον Νερβάλ. Η ιδέα ενός ταξιδιού των ηδονών κερδίζει συνεχώς έδαφος και στον 20ο αι. ο Χένρυ Μίλλερ διακοσμεί τα έργα του με απτές ερωτικές περιγραφές, ενώ ο Φελλίνι μεταφέρει σκηνογραφικά στον κινηματογράφο την ηδονική ατμόσφαιρα που αποπνέει το έργο του Καζανόβα. Ο δε Αντρέας Εμπειρίκος τοποθετεί σε περίοπτη θέση στη βιβλιοθήκη του «Μεγάλου Ανατολικού» την «Ιστορία της ζωής μου».

Γεννήθηκε στις 2 Απριλίου του 1725 στη Βενετία, γόνος περιπλανόμενων ηθοποιών, και πέθανε στις 5 Ιουνίου 1798 στο Ντούξ της Βοημίας όπου εργαζόταν ως βιβλιοθηκάριος στον πύργο του κόμη Βάλντσταϊν. «Έζησα σαν φιλόσοφος και πεθαίνω σαν χριστιανός» ήταν οι τελευταίες του λέξεις...

ΚΙΜΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ (VICKY CRISTINA BARCELONA)

Δυο αμερικανίδες φοιτήτριες, η Βίκυ και η Κριστίνα ξεκινούν για ένα ταξίδι αναψυχής στην καλοκαιρινή Βαρκελώνη. Η γνωριμία τους με έναν «καταραμένο» ζωγράφο, τον Χουάν Αντόνιο, θα τις φέρει αντιμέτωπες με τον βαθύτερο εαυτό τους και το «μοντέλο» ζωής που ακολουθούν.

Ο σεναριογράφος και σκηνοθέτης Woody Allen «φλυαρεί» με το δικό του μοναδικό τρόπο περί έρωτα, τέχνης και ανθρωπίνων σχέσεων. Βλέποντας την ταινία καταλήγω στο συμπέρασμα ότι ο έρωτας είναι μια μορφή τέχνης απόλυτα κατανοητής από τους «καθημερινούς» ανθρώπους. Εδώ σημασία δεν έχει τόσο η σωματική παραφορά όσο η πνευματική διέγερση, αυτή η πανίσχυρη δύναμη που μας οδηγεί στην προσωπική υπέρβαση και τον επαναπροσδιορισμό των εσωτερικευμένων κοινωνικών ορίων. Η σύγχρονη τέχνη από τη στιγμή που έχει χάσει τον «ουσιώδη» προσανατολισμό της και παλινωδεί μεταξύ μορφικής πρωτοτυπίας και προσωπικού βιώματος από τη στιγμή που, για τους παραπάνω αναφερόμενους λόγους, έχει απωλέσει την επαφή της με το λαό παραδίδει τη σκυτάλη στον έρωτα αυτή την ακατάλυτη επιθυμία γνώσης που αναλαμβάνει να μας οδηγήσει στον βαθύτερο εαυτό μας μέσα από την κατάδειξη των περιττών δεσμών και συμβάσεων που μας τυρρανούν και μας αποπροσανατολίζουν. Οι ηρωίδες της ταινίας συμμετέχοντας ενεργά σε αυτή τη μετασχηματιστική διαδικασία τολμούν να κοιτάξουν κατάματα τις «ευκολίες» τους και να πορευτούν διαλεκτικά σε ένα ανώτερο επίπεδο αυτοσυνείδησης. Το ερώτημα αν αυτό μεταφράζεται σε ένα ανώτερο επίπεδο βίου παραμένει ευφυώς αναπάντητο τονίζοντας εμφαντικά τη φιλελεύθερη φιλοσοφική στάση που αντιλαμβάνεται τη ζωή σαν «ανοιχτή» δυνατότητα.

Η σκηνοθεσία στο γνωστό θεατρικό ύφος του Allen βασίζεται στους πυκνούς και έντονους διαλόγους μέσα από τους οποίους εξελίσεται, με απόλυτη αίσθηση του φιλμικού χρόνου, η ιστορία. Η εξαιρετική φωτογραφία με τον υποβλητικό φωτισμό, η μελαγχολική κιθάρα και τα υπέροχα πλάνα μιας Βαρκελώνης που οραματίστηκε ο Gaudi αναλαμβάνουν να «ταξιδέψουν» το θεατή στον ψευδαισθητικό χωροχρόνο των υποψιασμένων μεγαλοαστών εκεί όπου κυριαρχεί η καλλιτεχνική αντίληψη της ζωής αλλά δεν εκλείπουν οι συμβάσεις και η πλήξη. Οι πρωταγωνιστές με πρώτο και καλύτερο το Havier Bardem στο ρόλο του Χουάν Αντόνιο συνεπικουρούμενος από την Penelope Cruz στο ρόλο της υστερικής Μαρία Ελένα, τη Scarlett Johansson αλλά και τη Rebecca Hall δημιουργούν ένα εκρηκτικό σύνολο χαρακτήρων.

Μια δραματική κομεντί που φιλοδοξεί να «αναγνωστεί» σαν κάτι περισσότερο από μια προκλητική ερωτική ιστορία.

ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ;

Τελευταία διαβάζω διάφορα άρθρα νεοφιλελεύθερης ιδεολογίας, κυρίως στο διαδίκτυο, που αντιτίθενται σφόδρα στην κρατική παρέμβαση και διαχείριση της οικονομικής κρίσης. Η τελευταία, σύμφωνα με τους αναφερόμενους κύκλους, δε συνιστά τίποτα περισσότερο από έναν μηχανισμό αυτοδιόρθωσης και εξισορόπησης του συστήματος. Επειδή όμως πίσω από τις οικονομικές θεωρίες, και τη «συμπεριφορά» της καμπύλης Phillips (συσχέτιση πληθωρισμού – ανεργίας) υπάρχουν πραγματικοί άνθρωποι και πραγματικές ανάγκες, επιβίωσης πρώτα από όλα, θα επικαλεστώ, αντί οποιασδήποτε άλλης κριτικής την Οικονομική Ιστορία.

Το 1929 λοιπόν, ο Αμερικανός πρόεδρος Herbert Hoover ευρισκόμενος αντιμέτωπος με το χρηματιστηριακό κράχ, αποφάσισε, ενστερνιζόμενος πλήρως τις απόψεις των οικονομικών εγκεφάλων της εποχής, να αφήσει τις αγορές να οδηγηθούν σε «αυτοκάθαρση» και δεν προέβη σε κανένα μέτρο κυβερνητικής δράσης πέρα από γενναίες περικοπές του φόρου εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων. Αποτέλεσμα αυτής της βλακώδους, όπως αποδείχτηκε εκ των υστέρων, οικονομικής πολιτικής ήταν 4 χρόνια μετά, το 1933, το Α.Ε.Π. να ανέρχετε μόλις στο 33% του Α.Ε.Π. του 1929. Το 1933 σχεδόν 13 εκ. άνθρωποι ήταν χωρίς εργασία ή, περίπου ένας στους τέσσερις επί του εργατικού δυναμικού, ενώ το 1938 ένας στους πέντε εξακολουθούσε να παραμένει άνεργος. Ο δε όγκος και η αξία της συνολικής παραγωγής παρέμενε μέχρι και το 1941 σε χαμηλότερα επίπεδα από αυτά του 1929. Τελικά η κρίση τερματίστηκε εξαιτίας των αυξημένων δημοσίων επενδύσεων και δαπανών που απαιτούσε ο Β’ Παγκόσμιος πόλεμος και αφού προηγουμένως είχε υιοθετηθεί από την Αμερικάνικη κυβέρνηση και τον πρόεδρο Roosevelt η Κεϋνσιανή οικονομική προσέγγιση.

Από τότε και για είκοσι περίπου χρόνια ο Δυτικός κόσμος γνώρισε πρωτοφανείς ρυθμούς ανάπτυξης που συνοδεύονταν από «μηδενικά» ποσοστά ανεργίας. Το «πάρτυ» τελείωσε με την πετρελαϊκή κρίση του 1973 όταν έκανε την εμφάνιση του, για πρώτη φορά στην οικονομική ιστορία, το φαινόμενο του στασιμοπληθωρισμού. Η κευνσιανή προσέγγιση παραμερίστηκε δίνοντας τη θέση της στους μονεταριστές του Friedman, για να ακολουθήσει στη συνέχεια η νεοφιλελεύθερη επέλαση τις δεκαετίες 1980 και 1990 με κύρια συνθήματα «λιγότερο κράτος, λιγότεροι φόροι, περισσότερη ιδιωτική πρωτοβουλία» και υπόδειγμα ανάπτυξης την Αμερική.

Σήμερα ένας άλλος κύκλος φαίνεται να κλείνει. Η ιστορία βεβαίως ποτέ δεν επαναλαμβάνεται με ακρίβεια. Όμως, τη χρονική στιγμή που η κρατική παρέμβαση καθίσταται καθόλα «πραγματική» στην ίδια μάλιστα την πατρίδα του ελεύθερου καπιταλισμού, σήμερα που μια εξίσου σημαντική καταστροφή συντελείται στο επίπεδο της ιδεολογίας με αποτέλεσμα την εξαφάνιση και του τελευταίου ίχνους πίστης στην «τίμια», διαρκή εργασία και τη «δίκαιη» ανταμοιβή, σήμερα...καθίσταται περισσότερο επιτακτικό από ποτέ, ένα «New Deal».

ΙΕΡΕΣ ΜΠΙΖΝΕΣ

Το ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού δεν είναι ο σοσιαλισμός...αλλά ο μοναχισμός. Εκεί ο πιστός, από τη στιγμή που δεν αναλώνεται σε οράματα «επίγειας» κοινωνικής ολοκλήρωσης, διατηρεί σταθερό τον προσανατολισμό του στο επέκεινα και τη θεολογική ερμηνεία της ιστορίας και επομένως αλώβητη την προσωπική του σχέση με το Θεό και Δημιουργό του.

Η επίμοχθη και επικερδής συμμετοχή του πιστού στο κύκλωμα καπιταλιστικής συσσώρευσης ερμηνεύεται από τον ίδιο ως σημάδι θείας εύνοιας πράγμα που του επιτρέπει να διατηρεί ακέραια την ελπίδα αποδοχής του από τη μεταφυσική κοινότητα των ολίγων και εκλεκτών.

Το μοντέλο αυτό θεολογικής ερμηνείας του βίου που επεξεργάστηκε ο μοναχός Εφραίμ και οι συνακόλουθοί του στη μονή Βατοπεδίου γνωρίζει, τα τελευταία χρόνια, τέτοια επιτυχία που προσελκύει στις τάξεις του πλήθος επιφανών συμπολιτών μας, πολιτικών και επιχειρηματιών. Αυτοί οι γεννημένοι νικητές της ζωής επιθυμούν να κεφαλαιοποιήσουν τα επίγεια κέρδη τους μεταφέροντάς τα και στο επέκεινα.

Για όλους τους υπόλοιπους «κοινούς» θνητούς η «κόλαση» συνιστά μονόδρομο.

ΥΓ. Η σατυρική εκπομπή «Ελληνοφρένεια» μου έδωσε την αρχική ιδέα. Για τα υπόλοιπα υπεύθυνος είναι ο Max Weber.

HAPPY DAYS

Ο οικονομικός φιλελευθερισμός διέρχεται μια πρωτοφανή κρίση, η έκταση και το βάθος της οποίας δεν έχουν αποτιμηθεί ακόμα με ακρίβεια. Πολλοί μιλούν για τη χειρότερη κρίση μετά το 1929, κρίση που χτυπάει κατευθείαν στην «καρδιά» του συστήματος. Η πολυδιαφημισμένη και πολύπλοκη «εικονική» πραγματικότητα της χρηματιστικής οικονομίας και των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης φαίνεται να καταρρέει συμπαρασύροντας στο διάβα της και την πραγματική οικονομία των αγαθών και υπηρεσιών. Οι αιτίες της πτώσης δεν είναι δύσκολο να διαγνωστούν και εντοπίζονται στις διαιωνιζόμενες προνομιακές σχέσεις, στη λογική του κέρδους για το κέρδος και τελικά στην ανθρώπινη απληστία. Με αυτές τις πρακτικές καταστρατηγούνται οι θεωρητικές προκείμενες του οικονομικού φιλελευθερισμού, η συμμετρική πληροφόρηση όλων των ενδιαφερομένων, την οποία εξασφαλίζει η απρόσκοπτη λειτουργία του μηχανισμού διαμόρφωσης των τιμών και ο ελεύθερος ανταγωνισμός στις αγορές αγαθών, χρήματος και εργασίας.

Ιστορικά το φαινόμενο του καπιταλισμού συνδέθηκε, κατά τη φάση της ανάδειξής του, με θρησκειολογικές και φιλοσοφικές θεωρίες οι οποίες αναλάμβαναν να συναρμόσουν τις επιμέρους επιδιώξεις των ατόμων σε έναν ενιαίο εξελικτικό σκοπό με φόντο την ηθική τελείωση του ανθρώπου. Να θυμίσω τη Βεμπεριανή σύλληψη η οποία συνέδεε την άνοδο του καπιταλισμού στις προτεσταντικές χώρες της Β.Δ. Ευρώπης με την ηθική της σκληρής εργασίας αλλά και της ταπεινότητας του βίου; Ή να θυμίσω ότι ο θεωρούμενος και πατέρας του οικονομικού φιλελευθερισμού Adam Smith διακήρυσσε στο φιλοσοφικό πεδίο την πίστη του στη θεωρία της «Ηθικής αίσθησης» ως κοινής καταγωγικής ταυτότητας και επομένως ιστορικού τέλους του ανθρώπου;

Από τη στιγμή που ο καπιταλισμός «ανδρώθηκε» σαν οικονομικό σύστημα και αποσυνδέθηκε από οποιαδήποτε ηθική θεωρία πέρα από την κενή περιεχομένου «ηθική» της ανάπτυξης δημιουργήθηκαν μερικές βασικές, εδώ για λόγους ευκολίας δυο, «σχολές» καπιταλιστικής συσσώρευσης. Η Βρετανική η οποία άφηνε την αγορά να λειτουργήσει απρόσκοπτα σύμφωνα με τις συνθήκες ανταγωνισμού που δημιουργούσε η ατομική πρωτοβουλία και, εδώ έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, η Γερμανική σχολή κατά την οποία η καπιταλιστική συσσώρευση και ανάπτυξη ήταν προϊόν ενός κεντρικού και στοχοποιημένου σχεδιασμού. Το δεύτερο αυτό μοντέλο αποδείχτηκε μάλιστα τόσο πετυχημένο ώστε οδήγησε τη Γερμανία στην κορυφή της βιομηχανικής παραγωγής κατά το δεύτερο μισό του 19ου αι.

Οι δυο Παγκόσμιοι πόλεμοι οι οποίοι κατέστρεψαν τις ευρωπαϊκές καπιταλιστικές δομές είχαν σαν αποτέλεσμα την ανάδειξη της Αμερικής σε παγκόσμια υπερδύναμη και θεματοφύλακα των αρχών του οικονομικού φιλελευθερισμού, βρετανικού τύπου. Μετά από μια παρατεταμένη περίοδο σχετικής ευφορίας, να θυμίσω τις οικονομικές κρίσεις του 1973 και του 1987, φτάνουμε στο σήμερα όπου οι ευτυχισμένες μέρες δείχνουν να οδηγούνται στο τέλος τους. Η ανθρώπινη απληστία η οποία θεριεύει μαζί με τον καπιταλισμό των συνεχώς ανανεούμενων και εν πολλοίς «διαφημιστικών» ανθρώπινων αναγκών - καπιταλισμός παροχής Υπηρεσιών ονομάστηκε -δημιούργησαν ένα εκρηκτικό μείγμα χρηματιστηριακών υπεραξιών το οποίο φαίνεται ότι «έσκασε». Και όμως, τα πρώτα σημάδια του τι επρόκειτο να επακολουθήσει έκαναν την εμφάνισή τους 6 χρόνια πριν (υπόθεση Enron). Τώρα, την ύστατη στιγμή και καθώς η περίφημη μακροοικονομική ισορροπία αρνείται πεισματικά να πραγματωθεί η Αμερικάνικη κυβέρνηση υιοθετεί τον προηγούμενα κατακριτέο κρατικό παρεμβατισμό για τη σωτηρία του συστήματος. Η καταναλωτική πίστη πάνω απ’ όλα...

Στην αρχαιοελληνική τραγωδία την «ύβριν» υπό την έννοια της υπέρβασης των ορίων ακολουθούσε η «κάθαρσις» διασφαλίζοντας την συμπαντική αρμονία και την υποταγή του ανθρώπου σ’ αυτή. Σήμερα που το ιδεολόγημα της αέναης υλικής ανάπτυξης κυριαρχεί και ο Δυτικός άνθρωπος έχει απωλέσει, με τη βοήθεια της επιστήμης και των τεχνολογικών της εφαρμογών, την αίσθηση των ορίων φοβάμαι ότι η απλόχερη κρατική βοήθεια στο «αυτορυθμιζόμενο» σύστημα απλά διαιωνίζει την άγνοια, την αμνημοσύνη, και κυρίως την ευζωϊα των λίγων σε βάρος των πολλών.

ΗΘΙΚΟΝ...ΑΚΜΑΙΟΤΑΤΟΝ

«Το Νόμιμον είναι Ηθικόν» δήλωνε την προηγούμενη εβδομάδα, σε άπταιστη καθαρεύουσα, ο πρώην, πια, υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας, Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής.

Βέβαια το «Νόμιμον» περιλαμβάνει, στην προσπάθειά του να διατηρείται «ευέλικτο», πολλές ερμηνευτικές εγκυκλίους.

Χμ...χμ...

Τώρα καταλαβαίνω γιατί η ηθική μας έχει καταντήσει...«σουρωτήρι».

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

Με ένα «ανάλαφρο» τραγούδι σας αποχαιρέτησα με ένα «γλυκόπικρο» επιστρέφω. Η αίσθηση βέβαια της επιστροφής σε αυτό που αποκαλούμε «καθημερινότητα» με τις απαιτήσεις, τους ρυθμούς, και κυρίως τις αναβολές της είναι μάλλον «σκέτα» πικρή.
Μην αρχίσουμε όμως με γκρίνια. Το «U Turn (Lili)» ερμηνευμένο από τον Aaron είναι η δέσμη φωτός που δραπετεύει από τις γρίλιες του παραθύρου φωτίζοντας ένα σκοτεινό, κατά τα λοιπά, δωμάτιο.

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ...

Με ένα «ανάλαφρο» τραγούδι, το «Ready for love» από την Este που ακούγεται - για όσους ενδιαφέρονται - στην ταινία Deep End, σας αποχαιρετώ για το υπόλοιπο του καλοκαιριού.
Καλές διακοπές...

ΓΙΟΡΤΑΖΩ...ΓΙΟΡΤΑΖΟΥΜΕ;

Σήμερα γιορτάζουμε την 34η επέτειο από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στη χώρα μας. Πολλοί δημοσιογράφοι μιλούν για την ολοκλήρωση του μεταπολιτευτικού κύκλου και προαναγγέλουν το τέλος του δικομματισμού. Αν αυτό είναι το ζητούμενο ναι, τότε μιλάμε για το τέλος της μεταπολίτευσης. Όμως θεωρώ ότι τόσο το ΠΑ.ΣΟ.Κ. όσο και η Ν.Δ. φέρουν στο σώμα τους τις κακοφορμισμένες πληγές ενός ολόκληρου συστήματος σε κρίση. Κρίση αξιών το ονομάζουν μερικοί. Εγώ θα μιλούσα απλά για απουσία κοινωνικού προσανατολισμού.

Ας δούμε μαζί ορισμένα δεδομένα αυτής της ξέφρενης πορείας προς τα εμπρός, όπως χαρακτηρίστηκε. Τα πολιτικά ονόματα που μονοπωλούν την επικαιρότητα δεν άλλαξαν. Η Αριστερά έγινε περισσότερη ευέλικτη και διαχειριστική. Τα επιχειρηματικά ονόματα άλλαξαν αλλά η ευκαιριακή επιχειρηματική πρακτική παραμένει η ίδια. Η οικογένεια ως δίχτυ προστασίας εξακολουθεί να αναπληρώνει την απουσία του κοινωνικού κράτους πρόνοιας. Τα δεκαπεντάλεπτα δελτία ειδήσεων από τα δυο κρατικά κανάλια μεταλλάχθηκαν σε ωριαία show off παρουσιαστών που πλασσάρουν «εαυτούς» ως είδηση από «παραχωρημένες», σε ιδιωτικά συμφέροντα, δημόσιες συχνότητες. Ο «Ταχυδρόμος» και οι «Εικόνες» έγιναν «Life & Style» και «Downtown». Οι βαρκούλες έγιναν φουσκωτά και κότερα. Η αντιπαροχή μετονομάστηκε σε Real Estate. Η «θεσούλα» στο Δημόσιο έγινε καριέρα στα Μ.Μ.Ε. Η τιμή και η υπόληψη ακόμα και στην προβληματική ελληνική εκδοχή της αντικαταστάθηκαν από την τηλεοπτική αναγνωρισιμότητα. Τα ενοικιαζόμενα δωμάτια έγιναν πεντάστερα ξενοδοχεία all inclusive. Και η Μύκονος παραμένει στη θέση της.

Σα σήμερα γεννήθηκα. Ενεργό μέλος πια αυτού του συστήματος διδάσκομαι καθημερινά και εφαρμόζω, σύμφωνα με τα διαμορφωμένα ψυχοσυνθετικά μου δεδομένα, επαγγελματικό οπορτουνισμό, κοινωνική αναλγησία και περιβαλλοντική αδιαφορία. Σήμερα δε βλέπω κανένα λόγο εορτασμού της φωτογενούς αλλά βαθιά προβληματικής αντιπροσωπευτικής μας Δημοκρατίας.

MADE IN GREECE...

Μια εταιρία, η ΜΟΤΟΡΟΙΛ, έχει μετατρέψει την ευρύτερη περιοχή των Αγίων Θεοδώρων σε ένα απέραντο εργοστάσιο διύλισης και μεταφοράς πετρελαίου επιφέροντας ανυπολόγιστη καταστροφή, επί τριανταοκτώ συναπτά έτη, στο τοπικό οικοσύστημα. Η ίδια εταιρία στην προσπάθεια της να αναβαθμίσει, σύμφωνα με τις political correct απαιτήσεις της εποχής, το κοινωνικό της «πρόσωπο» προχωρεί στη δωρεά ενός πυροσβεστικού οχήματος προς τον αναφερόμενο Δήμο.

Η παραπάνω ασήμαντη, ως προς τις συνέπειές της, δράση στήνεται ως event και σερβίρεται ως «είδηση». Ένα ακόμα στιγμιότυπο μιας πραγματικότητας που καθώς ο «ορθός» λόγος αρνείται να τιθασεύσει καταφεύγει στη μεταμορφωτική δύναμη της Φαντασίας - Διαφήμισης. Αν τώρα στα παραπάνω αναφερόμενα δεδομένα συμπεριλάβουμε και το στοιχείο της κιτς αισθητικής καταλήγουμε στην ελληνική εκδοχή του, κατά Salvador Dali, σουρεαλισμού.

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ

«Η ρευστότητα του διατραπεζικού συστήματος εξακολουθεί να δέχεται πιέσεις» δήλωσε χθες ο πρόεδρος της Αμερικανικής Κεντρικής Τράπεζας (FED), Ben Bernanke, επιβεβαιώνοντας εκτιμήσεις πως το φαινόμενο της πιστωτικής κρίσης επιμένει. Σε φόρουμ που πραγματοποιήθηκε για την αγορά στεγαστικών δανείων υπό την αιγίδα της Federal Deposit Insurance Corp., ο κ. Μπερνάνκι απέφυγε να αναφερθεί σε ζητήματα νομισματικής πολιτικής ή οικονομικής ανάπτυξης. Δεσμεύτηκε, όμως, με τη συνέχιση των έκτακτων μέτρων (βλέπε πολιτική χορήγησης «φθηνού» χρήματος) για την επίτευξη της απαραίτητης σταθερότητας στο πιστωτικό σύστημα.

Να θυμίσω ότι υπό κανονικές συνθήκες το φαινόμενο του πληθωρισμού αντιμετωπίζεται με «σφιχτή» νομισματική πολιτική σε συνδυασμό με «πάγωμα» των μισθών και ημερομισθίων. Όταν όμως κινδυνεύει ένας από τους βασικούς πυλώνες του συστήματος καταναλωτικής πίστης τότε φυσικά αλλάζει η πρακτική αντιμετώπισης.

Τελικά αυτή η διττή συμπεριφορά που εκδηλώνεται ως πρακτική διάχυσης των ζημιών στο σύνολο του κοινωνικού σώματος όταν, αντίστροφα, η επίτευξη κερδών παρουσιάζεται σαν ατομικό, άξιο μίμησης, επίτευγμα το οποίο τροφοδοτεί ένα πανίσχυρο κοινωνικό πρότυπο πολύ με διασκεδάζει. Αλήθεια οι θιασώτες του laissez faire τι λένε για όλα αυτά;