Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΓΗΣ

Το Σάββατο 28 Μαρτίου δηλώνουμε παρόντες στο μεγαλύτερο συμμετοχικό γεγονός ενάντια στην κλιματική αλλαγή που διοργανώθηκε ποτέ στον πλανήτη.
Το Σάββατο 28 Μαρτίου στις 20.30 κρατάμε τα φώτα του «πολιτισμού» κλειστά για μια ώρα.

ΟΧΙ ΣΤΟ ΛΙΘΑΝΘΡΑΚΑ...

Μια σοβαρή και ανεπανόρθωτη περιβαλλοντική καταστροφή σχεδιάζεται. Η Δ.Ε.Η. στοχεύει στη δημιουργία νέων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με πρώτη ύλη το λιθάνθρακα.

Μια τέτοια μονάδα έχει προγραμματιστεί να λειτουργήσει στη Βόρεια Εύβοια μια περιοχή σπάνιας φυσικής ομορφιάς και οικολογικής σημασίας.

Οι κάτοικοι της περιοχής αντιδρούν. Είμαστε μαζί τους.

ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Πραγματοποιείται αυτές τις μέρες στο Μπαλί της Ινδονησίας η παγκόσμια Σύνοδος, με τη συμμετοχή 190 κρατών, για τη σύναψη νέας παγκόσμιας συνθήκης που αποσκοπεί στην καταπολέμηση της κλιματολογικής μεταβολής που συντελείται στον πλανήτη μέσα από τον περιορισμό των εκπομπών καυσαερίου που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Για πολλά χρόνια οι επιστήμονες συζητούσαν για την πραγματικότητα, την αιτία και την έκταση της παγκόσμιας θέρμανσης. Σήμερα οι περισσότεροι από αυτούς συγκλίνουν στο γεγονός ότι, παρά τις αυξομειώσεις της θερμοκρασίας από χρόνο σε χρόνο, η μέση θερμοκρασία της ατμόσφαιρας αυξάνεται ασυνήθιστα γοργά κατά την πρόσφατη περίοδο και η ανθρώπινη δραστηριότητα συνιστά μια από τις κύριες αν όχι την κύρια αιτία. Οι αβεβαιότητες που απομένουν αφορούν κυρίως στο αναμενόμενο μέγεθος του φαινομένου. Αν δηλαδή οι μέσες παγκόσμιες θερμοκρασίες αυξηθούν κατά 1,5 ή κατά 5 βαθμούς Κελσίου στη διάρκεια του επόμενου αιώνα. Αυτοί οι αριθμοί μπορεί να μη φαίνονται σημαντικοί σε απόλυτα μεγέθη. Καθίστανται όμως σημαντικοί από τη στιγμή που αναλογιστούμε ότι η μέση παγκόσμια θερμοκρασία κατά την τελευταία περίοδο των παγετώνων ήταν μόλις κατά 5 βαθμούς χαμηλότερη από την αντίστοιχη σημερινή.

Εκείνο που έχει σημασία κατά την παρούσα φάση, παράλληλα με τη δέσμευση των εθνικών κυβερνήσεων για τη μείωση των εκπομπών καυσαερίων, είναι να αναγνωριστεί και να αναδειχτεί η επίδραση του ανθρώπινου παράγοντα στο περιβάλλον και πιο συγκεκριμένα η καταλυτική επίδραση του μοντέλου καταναλωτικής «υστερίας» που χαρακτηρίζει την πλειονότητα των πολιτών του Πρώτου κόσμου. Αυτό το ελκυστικό και παντοδύναμο μοντέλο, το κύριο εξαγώγιμο πολιτισμικό προϊόν της Δύσης και ταυτόχρονα ο συνεκτικός κρίκος της παγκοσμιοποίησης συνιστά σήμερα έναν από τους κύριους αν όχι τον κυριότερο επιβαρυντικό μηχανισμό του περιβάλλοντος. Σύμφωνα με μελέτες κάθε πολίτης των Η.Π.Α. της Δυτικής Ευρώπης και της Ιαπωνίας καταναλώνει κατά μέσο όρο 32 φορές περισσότερους πόρους και αποβάλλει 32 φορές περισσότερα απορρίμματα από τους κατοίκους του Τρίτου Κόσμου. Υπάρχουν πολλοί «αισιόδοξοι» επιστήμονες που υποστηρίζουν ότι ο πλανήτης μας μπορεί να αντέξει το διπλάσιο ανθρώπινο πληθυσμό. Δεν υπάρχει όμως κανένας που να υποστηρίζει ότι το γήινο οικοσύστημα μπορεί να αντέξει μια περιβαλλοντική επίδραση 12 φορές μεγαλύτερη από τη σημερινή μολονότι η υιοθέτηση του βιοτικού επιπέδου του Πρώτου κόσμου από το ένα τρίτο μόνο του Τρίτου κόσμου θα οδηγούσε σε μια τέτοια αύξηση. Παραδειγματικά, μόνο ο πληθυσμός της Κίνας αρκεί για το διπλασιασμό της ανθρώπινης επίδρασης στο περιβάλλον.

Καμμία από τις κυβερνήσεις των χωρών του Πρώτου κόσμου δεν αναγνωρίζει βέβαια το ανέφικτο της αέναης βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου των πολιτών της και της ταυτόχρονης προσέγγισής του από την πλειονότητα των κατοίκων του Τρίτου κόσμου. Έτσι, καθώς είναι πολιτικά αδιανόητο, προς το παρόν τουλάχιστον, να προτείνουν οι ηγέτες του Πρώτου κόσμου στους πολίτες τους να περιορίσουν το βιοτικό τους επίπεδο όπως μετριέται σαν κατανάλωση πόρων και παραγωγή απορριμμάτων γεννιέται το εξής εύλογο ερώτημα. Τι θα συμβεί όταν οι άνθρωποι του Τρίτου κόσμου αντιληφθούν τελικά ότι το όραμα-στόχος της προσέγγισης του βιοτικού επιπέδου που απολαμβάνουν σήμερα οι χώρες του Πρώτου κόσμου τους είναι απρόσιτο ενώ ο Πρώτος κόσμος αρνείται να εγκαταλείψει το συγκεκριμένο επίπεδο για χάρη τους;

Η ζωή είναι γεμάτη από αγωνιώδεις προκλήσεις και επιτακτικές επιλογές. Είμαστε έτοιμοι να αποδεχτούμε ένα βιώσιμο βιοτικό επίπεδο για όλους τους κατοίκους του πλανήτη;

ΥΓ. Τα αναφερόμενα στοιχεία παρατίθενται, σε ανεπτυγμένη φυσικά μορφή, στο βιβλίο του Αμερικανού καθηγητή Jared Diamond «Κατάρρευση». Εκεί εξετάζεται ιστορικά το φαινόμενο της αποτυχίας συγκεκριμένων πολιτισμών να συσχετίσουν το ανθρώπινο εγχείρημα με το περιβάλλον γεγονός που οδηγεί στην κατάρρευσή τους.

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ Ή ΕΚΤΟΝΩΣΗ;

«ΚΥΡΙΑΚΗ 8 ΙΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΩΡΑ 7 ΤΟ ΑΠΟΓΕΥΜΑ ΟΛΟΙ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΒΟΥΛΗ.

ΑΠΑΙΤΗΣΕ ΤΗΝ ΑΝΑΔΑΣΩΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΚΑΜΕΝΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ. ΜΑΚΡΥΑ ΑΠΟ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕ ΔΡΑΣΗ ΤΩΡΑ. ΜΗΝ ΜΕΙΝΕΙΣ ΑΠΡΑΓΟΣ ΑΥΤΗ ΤΗ ΦΟΡΑ.

ΠΡΟΩΘΗΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΣΕ ΟΣΟΥΣ ΠΙΟ ΠΟΛΛΟΥΣ ΜΠΟΡΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΒΑ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ ΣΤΗΝ ΠΙΟ ΜΑΖΙΚΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ!!!»

Αυτό είναι το περιεχόμενο της πρόσκλησης που κυκλοφορεί μέσω διαδικτύου και γραπτών μηνυμάτων. Μια καθόλα σημαντική πρωτοβουλία για το φυσικό περιβάλλον που όμως «πάσχει» στην επιλογή του χρόνου συγκέντρωσης και διαμαρτυρίας. Όσοι πιστεύουν ότι οι αποκαμωμένοι από τη ζέστη και τις καθημερινές υποχρεώσεις μικροαστοί, ακόμα και οι ευαισθητοποιημένοι, θα χαλαλίσουν την προγραμματισμένη απόδραση του Σαββατοκύριακου για να παρευρεθούν σε μια συγκέντρωση, έστω και αν αυτή αφορά την ποιότητα της ζωής μας, «πλανώνται πλάνην οικτράν».

Γιατί ρε παιδιά τέτοια βιασύνη; Μήπως το ζήτημα της αναδάσωσης θα λυθεί σήμερα; Μήπως θα νομοθετήσει αμετάκλητα το θερινό τμήμα της Βουλής; Δεν αντιλαμβανόμαστε ότι με αυτό τον τρόπο η μαζική συγκέντρωση διαμαρτυρίας που όλοι ονειρευόμαστε θα καταλήξει σε μια παρεϊστικη απογευματινή βόλτα στο κέντρο της Αθήνας με μηδαμινή προβολή και αντίκτυπο; Δεν αντιλαμβανόμαστε ότι έτσι εκτονώνουμε χωρίς αντίκρυσμα τη δυσαρέσκειά μας και ταυτόχρονα ενισχύουμε την απογοήτευσή μας υποσκάπτοντας ανάλογες μελλοντικές προσπάθειες;

Μακάρι να έχω άδικο. «Κυριακή κοντινή γιορτή»...

ΚΙΝΑ Η ΑΛΛΗ ΟΨΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Το πολύ ενδιαφέρον φωτογραφικό οδοιπορικό στην Κίνα που μπορείτε να παρακολουθήσετε στο blog της Aurora μου έδωσε το έναυσμα για τις σκέψεις που ακολουθούν.
Η ήδη τεράστια οικονομία της πολυπληθέστερης χώρας του κόσμου αναπτύσσεται με ετήσιο ρυθμό σχεδόν 10%, τετραπλάσιο από το μέσο ρυθμό ανάπτυξης των οικονομιών του Πρώτου Κόσμου. Η ανάπτυξη αυτή τροφοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από ξένα κεφάλαια που επενδύονται στο εσωτερικό της χώρας. Ενδεικτικό στοιχείο της νοοτροπίας ανακάλυψης ενός σύγχρονου Ελντοράντο, που συνδυάζει φθηνό εργατικό κόστος και «παρθένα» αγορά, από το συνεχώς μετακινούμενο σε παγκόσμιο επίπεδο επιχειρηματικό κεφάλαιο, είναι το γεγονός ότι το 2002 διοχετεύτηκαν στην Κίνα 53 δισεκατομμύρια δολλάρια το μεγαλύτερο ποσό ξένων επενδύσεων από οποιαδήποτε άλλη χώρα στον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων των Η.Π.Α. Παράλληλα, η Κινεζική Κυβέρνηση φροντίζει να ενισχύει την αναπτυξιακή προοπτική διατηρώντας τη συναλλαγματική ισοτιμία του κινέζικου νομίσματος σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα (ένα μεγάλο μέρος των τραπεζικών αποθεματικών της φυλάσσεται σε δολλάρια). Κατ' αυτό τον τρόπο πριμοδοτεί τις εξαγωγές των έτσι και αλλιώς φθηνών, λόγω εργατικού κόστους, κινεζικών προϊόντων. Η πρωτοφανής οικονομική ανάπτυξη συνοδεύεται από το φαινόμενο της αστικοποίησης και της σημαντικής βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης των νοικοκυριών. Έτσι, αν και το μέγεθος των νοικοκυριών μειώθηκε από 4,5 ανθρώπους ανά κατοικία το 1985 στους 3,5 το 2000 με πρόβλεψη να μειωθεί ακόμα περισσότερο στους 2,7 μέχρι το 2015, η κατά κεφαλήν επιφάνεια σε κάθε σπίτι τριπλασιάστηκε!!
Στο ισοζύγιο της ταχύτατα αναπτυσσόμενης Κινεζικής οικονομίας θα πρέπει να αντισταθμιστεί ένας μακρύς κατάλογος προβλημάτων που ξεκινά, από την συσσώρευση παγκόσμιων βιομηχανικών απορριμμάτων στην ενδοχώρα και την πρωτοφανή ατμοσφαιρική ρύπανση στα αστικά κέντρα και φτάνει μέχρι την ολική καταστροφή των φυσικών ενδιαιτημάτων (δάση, υγρότοποι) και τις επακόλουθες απώλειες στη βιοποικιλότητα. Είναι χαρακτηριστικό ότι σήμερα τα 2/3 των κινεζικών πόλεων είναι περικυκλωμένες από επικίνδυνα τοξικά απορρίμματα, κυρίως βιομηχανικά και ηλεκτρονικά σκουπίδια που μεταφέρονται εκεί από τις χώρες του Πρώτου Κόσμου. Το μέσο επίπεδο μολύβδου στο αίμα των κατοίκων των σημαντικότερων μεγαλουπόλεων είναι σχεδόν διπλάσιο από το θεωρούμενο, σε άλλα μέρη του κόσμου, επιβαλαβές. Η όξινη βροχή, η οποία τη δεκαετία του ’80 ήταν περιορισμένη σε λίγες μόνο περιοχές στα νοτιοδυτικά και τα νότια, έχει επεκταθεί και πλέον πλήττει το 1/4 των κινεζικών πόλεων κατά τις μισές βροχερές ημέρες του χρόνου. Οι ξηρασίες και οι πλημμύρες, φαινόμενα που συνδέονται άμεσα με την αποδάσωση - η Κίνα είναι μια από τις πιο φτωχές σε δάση χώρες παγκοσμίως - είναι πλέον συχνότερες και περισσότερο καταστροφικές από ποτέ. Οι αμμοθύελλες που πλήττουν πολλές σύγχρονες μεγαλουπόλεις, απόρροια και αυτές της εκτεταμένης αποδάσωσης, οδήγησαν την Κινεζική κυβέρνηση στην απόφαση να θωρακίσει την πόλη του Πεκίνου, ενόψει των θερινών Ολυμπιακών αγώνων του 2008, με ένα «πράσινο τείχος» από δέντρα, συνολικού κόστους 6 δισεκατομμυρίων δολλαρίων. Και για να μην νομίζετε ότι αυτά είναι ζητήματα για εσωτερική κατανάλωση, σας υπενθυμίζω ότι σήμερα η Κίνα αποδίδει στην ατμόσφαιρα το 12% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα παγκοσμίως, διαδραματίζοντας βασικό ρόλο στην ανάπτυξη του «φαινομένου του θερμοκηπίου». Εάν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις η Κίνα θα γίνει η πρώτη χώρα στον κόσμο σε εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα μέχρι το 2050, αποδίδοντας το 40% του παγκόσμιου συνόλου των ρύπων.
Τα παραπάνω στοιχεία καθιστούν περισσότερο από εμφανές το γεγονός ότι η οικονομική ανάπτυξη δεν μπορεί να πραγματοποιείται ερήμην των περιβαλλοντικών προβλημάτων που εγείρει η άκριτη εκμετάλλευση των διαθέσιμων φυσικών πόρων. Εφόσον λοιπόν επιθυμούμε να παραμείνει ο πλανήτης μας βιώσιμος για τις γενιές που ακολουθούν, είναι απαραίτητο να καταδείξουμε τα όρια του επιστημονικού ιδεολογήματος της αέναης οικονομικοτεχνολογικής προόδου που προελαύνει σε βάρος της Φύσης. Ταυτόχρονα είναι απαραίτητη η ανάπτυξη μιας κουλτούρας φυσικοκοινωνικής ευθύνης που θα καθιστά ευκρινή την αναγκαιότητα ριζικής αναθεώρησης των θεμελιωδών καταναλωτικών αξιών και προτύπων, κυρίως από τους πολίτες των Χωρών του Πρώτου Κόσμου που τα αναδεικνύουν.

Το στοίχημα για το μέλλον εξακολουθεί να παραμένει ανοιχτό!!