Δευτέρα, Ιουνίου 04, 2007

ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ...


Την Παρασκευή που μας πέρασε ένιωσα, με αφορμή την πρωτοφανή διαδικτυακή κινητοποίηση για το θάνατο της Αμαλίας, ΥΠΕΡΗΦΑΝΟΣ που είμαι μέλος μιας κοινότητας, αυτής των ελλήνων bloggers. Είναι πολύ περίεργο αυτό το συναίσθημα «βροντερής» συστράτευσης με ανθρώπους που δε γνωρίζεις ενάντια στην αναξιοπρέπεια, το θάνατο και τη λήθη. Και ταυτόχρονα είναι περισσότερο έντονη από ποτέ η αίσθηση ότι αρκετοί από εμάς, πέρα από τις «μικρές» καθημερινές, εξατομικευμένες αγωνίες και ανασφάλειες έχουμε κρατήσει αλώβητο έναν μικρό χώρο «ηθικής» αίσθησης. Μιας «ηθικής» αίσθησης που μας επιτρέπει ν’ αφουγκραζόμαστε, να συγκινούμαστε, να οργιζόμαστε, να δηλώνουμε συμμέτοχοι σε πράγματα που υπερβαίνουν τη μικρότητά μας.
Ναι το γνωρίζω, η Αμαλία θα ξεχαστεί...τόσο γρήγορα όσο υποδηλώνει ο τίτλος του τελευταίου της post. Το Σύστημα αξιοπρεπούς Υγειονομικής περίθαλψης συν-μετρητής ενός «διαφορετικού», πέρα από το Κατά Κεφαλήν Εισόδημα, δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης θα παραμείνει ερμητικά «κλειστό» για τους μη έχοντες. Και οι τυμβωρύχοι θα ανακαλύψουν, ήδη ανακάλυψαν, για ακόμη μια φορά «χρυσό» πίσω από τον ανθρώπινο πόνο.
Όμως, αυτή η πρωτόγνωρη διαδικτυακή κινητοποίηση από ανθρώπους τόσο ετερόκλητους μεταξύ τους με κοινό γνώμονα το ήθος της απλότητας και της ανωνυμίας είναι η ζωντανή παρακαταθήκη, η παραδειγματική συμπεριφορά που, δοθείσης ευκαιρίας, θα ενεργοποιηθεί πάλι. Αυτό είναι το μοναδικό «φωτεινό», κατά τη γνώμη μου, σημείο σε όλη αυτή την ιστορία.

Η Αμαλία πέθανε αφού πρώτα υπέφερε. Στο χέρι μας είναι να σώσουμε, την επόμενη φορά πια, και τον Άνθρωπο και την Ανθρωπινότητα!!!

ΥΓ1. Επειδή σε αυτή την προσπάθεια δεν είμαστε όλοι ίσοι, θα πρέπει να αναγνωρίσουμε την «κατάθεση ψυχής» των ανθρώπων που φέρουν την ευθύνη οργάνωσης αυτής της προσπάθειας. Αναφέρομαι σε όλους τους συντελεστές του blog «Για την Αμαλία».
ΥΓ2. Δυστυχώς στην προσπάθεια αυτή δεν μπορώ να συμπεριλάβω τον κύριο Γιώργο Κρόγια που επιμελήθηκε τα, εξαιρετικά ομολογουμένως, βίντεο που «ανέβηκαν» στο youtube εξαιτίας της «εκθαμβωτικής» υπενθύμησης της κομματικής του ταυτότητας στο σχόλιο που άφησε στο blog του κυρίου Βενιζέλου.
ΥΓ3. Απογοητευτικός επίσης ο πολύς κύριος Βενιζέλος, ο οποίος σε μια υποκριτική επίδειξη αναντίστοιχη προς τον βαθμό ευφυίας του, μας πληροφορεί ότι κατέθεσε όλο το περιεχόμενο του ιστολογίου της Αμαλίας στη Βουλή προς κοινοβουλευτικό έλεγχο. Αλήθεια, το κατέθεσε σαν περιπτωσιολογική ή σαν παραδειγματική αναφορά; Και αν το κατέθεσε για τον δεύτερο λόγο, ποιά δικαιολογία υπάρχει για τη μακάρια αδιαφορία - άγνοια που βασιλεύει στην Ελληνική Βουλή;

Παρασκευή, Ιουνίου 01, 2007

ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΜΑΛΙΑ...


«Ο ασθενής έχει το δικαίωμα του σεβασμού του προσώπου του και της ανθρώπινης αξιοπρέπειάς του»

(σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 47 του Ν. 2071/ 1992)

«Να γίνουν εξαίρεση οι αλμπάνηδες ρε παιδιά, όχι ο κανόνας...»

(Αμαλία Καλυβίνου, 1977-2007)
Από την ηλικία των οκτώ ετών, η Αμαλία ξεκίνησε να πονάει. Παρά τις συνεχείς επισκέψεις της σε γιατρούς και νοσοκομεία, κανένας δεν κατάφερε να διαγνώσει εγκαίρως το καλόηθες νευρίνωμα στο πόδι της. Δεκαεπτά χρόνια αργότερα, η Αμαλία έμαθε ότι το νευρίνωμα είχε πια μεταλλαχθεί σε κακόηθες ινοσάρκωμα.
Για τα επόμενα πέντε χρόνια η Αμαλία είχε να παλέψει όχι μόνο με τον καρκίνο και τον ακρωτηριασμό, αλλά και με την παθογένεια ενός Εθνικού Συστήματος Υγείας που επιλέγει να κλείνει τα μάτια στα φακελάκια και επιμένει να κωλυσιεργεί με παράλογες γραφειοκρατικές διαδικασίες. Πέρα από τις ακτινοβολίες και τη χημειοθεραπεία, η Αμαλία είχε να αντιμετωπίσει την οικονομική εκμετάλλευση από γιατρούς που στάθηκαν απέναντί της και όχι δίπλα της. Πέρα από τον πόνο, είχε να υπομείνει την απληστία των ιδιωτικών κλινικών και την ταλαιπωρία στις ουρές των ασφαλιστικών ταμείων για μία σφραγίδα.
Η Αμαλία άφησε την τελευταία της πνοή την Παρασκευή 25 Μαϊου 2007. Ήταν μόλις 30 ετών.
Πριν φύγει, πρόλαβε να καταγράψει την εμπειρία της και να τη μοιραστεί μαζί μας μέσα από το διαδικτυακό της ημερολόγιο. Στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://fakellaki.blogspot.com/, η νεαρή φιλόλογος κατήγγειλε επώνυμα τους γιατρούς που αναγκάστηκε να δωροδοκήσει, επαινώντας παράλληλα εκείνους που επέλεξαν να τιμήσουν τον όρκο που έδωσαν στον Ιπποκράτη. Η μαρτυρία της συγκίνησε χιλιάδες ανθρώπους, που της στάθηκαν συμπαραστάτες στον άνισο αγώνα της μέχρι το τέλος.
«Ο στόχος της Αμαλίας ήταν να πει την ιστορία της, ώστε μέσα απ' αυτήν να αφυπνίσει όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους και συνειδήσεις. Κυρίως ήθελε να δείξει ότι υπάρχουν τρόποι αντίστασης στην αυθαιρεσία και την εξουσία των ασυνείδητων και ανάλγητων γιατρών, αλλά και των γραφειοκρατών υπαλλήλων του συστήματος υγείας.»

(Δικαία Τσαβαρή και Γεωργία Καλυβίνου - μητέρα και αδελφή της Αμαλίας)

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 77 του Ν. 2071/1992, θεωρείται πειθαρχικό παράπτωμα για τους γιατρούς του Ε.Σ.Υ:
«Η δωροληψία και ιδίως η λήψη αμοιβής και η αποδοχή οποιασδήποτε άλλης περιουσιακής παροχής, για την προσφορά οποιασδήποτε ιατρικής υπηρεσίας.»

Η Αμαλία Καλυβίνου αγωνίστηκε για πράγματα που θεωρούνται αυτονόητα σε ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος. Δυστυχώς δεν είναι και τόσο αυτονόητα στην Ελλάδα. Συνεχίζοντας την προσπάθεια που ξεκίνησε η Αμαλία, διαμαρτυρόμαστε δημόσια και απαιτούμε:

* ΝΑ ΠΑΡΘΟΥΝ ΑΜΕΣΑ ΜΕΤΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΩΣΤΕ ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΟΥΝ ΤΑ ΦΑΚΕΛΑΚΙΑ ΚΑΙ Η ΑΝΙΣΟΤΗΤΑ ΠΟΥ ΕΠΙΦΕΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ
* ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΠΙΟ ΕΥΕΛΙΚΤΟΣ Ο ΚΡΑΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΩΣΤΕ ΝΑ ΜΗ ΘΡΗΝΗΣΟΥΜΕ ΞΑΝΑ ΘΥΜΑΤΑ ΕΞΑΙΤΙΑΣ ΧΡΟΝΟΒΟΡΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ

* ΝΑ ΕΠΙΒΛΗΘΕΙ ΑΥΣΤΗΡΟΤΕΡΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΤΗ ΔΙΑΠΛΟΚΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΟΥ

* ΝΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΟΙ ΑΝΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΤΕΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΚΑΙ ΝΑ ΥΠΑΡΞΕΙ ΣΥΝΕΧΗΣ ΚΑΙ ΑΡΤΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΓΙΑΤΡΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΤΟΥ Ε.Σ.Υ.

* ΝΑ ΚΑΘΙΕΡΩΘΕΙ Η ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΦΑΚΕΛΟΥ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΣ, ΩΣΤΕ ΝΑ ΕΠΙΣΠΕΥΔΕΤΑΙ Η ΣΩΣΤΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

* ΑΣ ΠΑΨΕΙ ΠΛΕΟΝ Η ΥΠΟΚΡΙΣΙΑ ΤΩΝ ΚΥΒΕΡΝΩΝΤΩΝ, ΠΟΥ ΠΡΟΤΙΜΟΥΝ ΝΑ ΛΑΔΩΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΓΙΑΤΡΟΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑ ΝΑ ΑΜΕΙΒΟΝΤΑΙ ΑΞΙΟΠΡΕΠΩΣ ΑΠΟ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ

* ΟΧΙ ΑΛΛΑ ΦΑΚΕΛΑΚΙΑ

* ΟΧΙ ΑΛΛΗ ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ

* ΟΧΙ ΑΛΛΟΣ ΕΜΠΑΙΓΜΟΣ

ΔΙΚΑΙΟΥΜΑΣΤΕ ΔΩΡΕΑΝ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ. ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ.

Την επόμενη φορά που θα χρειαστεί να δώσετε φακελάκι, μην το κάνετε. Προτιμήστε καλύτερα να κάνετε μια δωρεά. Η τελευταία επιθυμία της Αμαλίας ήταν η ενίσχυση της υπό ανέγερση Ογκολογικής Μονάδας Παίδων.
(Σύλλογος Ελπίδα, τηλ: 210-7757153, e-mail: infο@elpida.org, λογαριασμός Εθνικής Τράπεζας: 080/480898-36, λογαριασμός Alphabank: 152-002-002-000-515. Θυμηθείτε να αναφέρετε ότι η δωρεά σας είναι «για την Αμαλία»).
ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΦΙΛΩΝ ΤΗΣ ΑΜΑΛΙΑΣ…

Τετάρτη, Μαΐου 30, 2007

ΔΕΞΙΑ & ΑΡΙΣΤΕΡΑ


Η δυσανάγνωστη ηλεκτρονική μου διεύθυνση οφείλει την ονομασία της στο βιβλίο του Νορμπέρτο Μπόμπιο «Δεξιά & Αριστερά». Εκεί ο Ιταλός διανοούμενος της Αριστεράς και καθηγητής πολιτικής φιλοσοφίας καταδεικνύει ότι η διάκριση Δεξιάς και Αριστεράς όχι μόνο εξακολουθεί να έχει νόημα, αλλά αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την κριτική κατανόηση των σύγχρονων κοινωνικοπολιτικών διακυβευμάτων. Εφόσον η κοινωνία προσλαμβάνεται ως καταστατικά άνιση, η αντιπαράθεση Δεξιάς και Αριστεράς εξακολουθεί να συνοψίζει τις αντίπαλες αντιλήψεις για την ισότητα, την ελευθερία και τη δικαιοσύνη.
Αντιγράφω από την εισαγωγή του καθηγητή Κωνσταντίνου Τσουκαλά στο παραπάνω βιβλίο. «Η αποφασιστικότερη και προφανέστερη μεταβολή του αξιακού ορίζοντα της μεταπολεμικής κοινωνίας αφορά στην ασυγκράτητη εισβολή του παράγοντα της οικονομικής ανάπτυξης. Ο διάχυτος διεθνής ανταγωνισμός των δεικτών, των αριθμών και των επιδόσεων απηχούν την ευρύτερη αναπτυξιακή συναίνεση που μας περιβάλλει από όλες τις μεριές. Η σχετική ευημερία όχι μόνο δε σίγασε την αναπτυξιακή και καταναλωτική δίψα αλλά την εγκατέστησε στο επίκεντρο του τρέχοντος κοινωνικού και πολιτικού φαντασιακού. Όλα συμβαίνουν σαν να υπάρχουμε, να σχεδιάζουμε, να αξιολογούμε και να ζούμε αποκλειστικά και μόνο προς χάρην της ανάπτυξης. Ο μείζων ιδεολογικός αποπροσανατολισμός της Αριστεράς έγκειται στο γεγονός ότι το διακύβευμα της ανάπτυξης στοιχειοθετείται με βάση την παραδοχή ότι, από ένα σημείο και πέρα, ο ανακατανεμητικός κρατικός παρεμβατισμός λειτουργεί ανασχετικά ως προς την επίτευξη υψηλών ρυθμών αύξησης της παραγωγής και της παραγωγικότητας ενώ ταυτόχρονα υποσκάπτει τη διεθνή ανταγωνιστική θέση της χώρας. Έτσι η έννοια της προόδου έχει καταλήξει να είναι περίπου συνώνυμη με τη μετρήσιμη οικονομική διόγκωση. Όταν λοιπόν το μέτωπο της ανισότητας αντιμετωπίζεται ως επικουρικό σε σχέση με την οικουμενική αξία της οικονομικής ανάπτυξης το κοινωνικοπολιτικό διακύβευμα γίνεται ολοένα και αχνότερο».
Στο σημείο αυτό κρίνω απαραίτητο να ανοίξω μια παρένθεση σχετικά με την έννοια της ισότητας, η οποία σε καμμία περίπτωση δεν θα πρέπει να συγχέεται με τον εξισωτισμό, δηλαδή της ισότητας «όλων σε όλα». Οι φυσικές ανισότητες μεταξύ των ανθρώπων είναι υπαρκτές και αδύνατο να εξαλειφθούν στο μεγαλύτερο μέρος τους. Οι κοινωνικές ανισότητες είναι επίσης υπαρκτές και πολλές από αυτές είναι δυνατόν να αμβλυνθούν, να αποθαρυνθούν, ή ακόμα και να εξαλειφθούν. Ο οπαδός της ισότητας ξεκινά από την πεποίθηση ότι το μεγαλύτερο μέρος των ανισοτήτων είναι κοινωνικές και θα πρέπει να εξαλειφθούν προς χάρην της κοινωνικής συναίνεσης. Αντίστοιχα ο οπαδός της ανισότητας ξεκινά από την πεποίθηση ότι οι ανισότητες είναι φυσικές, επομένως μη εξαλείψιμες, και επιθυμητές στο βαθμό που προάγουν την οικονομική ανάπτυξη. Εδώ θα πρέπει να σημειώσουμε ότι κάθε διεύρυνση της δημόσιας σφαίρας για λόγους άμβλυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων περιορίζει την ελευθερία επιλογής στην ιδιωτική σφαίρα. Όμως η ιδιωτική ελευθερία των πλουσίων είναι εξαιρετικά πιο ευρεία από την ιδιωτική ελευθερία των φτωχών. Ο πλούσιος χάνει μια ελευθερία την οποία απολαμβάνει, ενώ ο φτωχός μια δυνητική ελευθερία.
Καταλήγω. Αντί η ισότητα να προάγεται μόνο στο μέτρο που είναι συμβατή με την ανάπτυξη θα πρέπει να κατανοήσουμε ότι η τελευταία θα πρέπει να βρίσκεται σε συνεχή διάλογο με την αλληλεγγύη, την κοινωνική δικαιοσύνη και τελικά την προάσπιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Αυτό το τελευταίο δεν ήταν άλλωστε το βασικό ηθικό αίτημα της νεωτερικής εποχής;

ΥΓ. Καθώς το «φάντασμα» της έλλογης και δίκαιης σύνθεσης της ελευθερίας και της ισότητας εξακολουθεί να μας στοιχειώνει, και για να μη θεωρηθεί ότι το ζήτημα της ισότητας μονοπωλείται από την Αριστερή ιδεολογία, επιφυλλάσομαι να μιλήσω σε επόμενο post για τη Φιλελεύθερη οπτική πάνω στο ίδιο ζήτημα.

Σάββατο, Μαΐου 26, 2007

ΕΝΑ ΚΟΡΙΤΣΙ ΜΕΤΡΑΕΙ Τ' ΑΣΤΡΑ


Η Αμαλία Καλυβινού το 30χρονο κορίτσι που, μέσα από τη δημοσιοποίηση της προσωπικής της περιπέτειας αγωνίστηκε για το δικαίωμα του ασθενή στην αξιοπρεπή περίθαλψη, «φτερούγισε», στις 25/05/2007, στη «γειτονιά των Αγγέλων». Αντιγράφω την επικεφαλίδα από το blog της:
«Οι γιατροί είναι ανεύθυνοι, ανίκανοι και άρπαγες στη συντριπτική τους πλειοψηφία. Η μόνη τους έννοια είναι η "κονόμα". Οι φαρμακευτικές κάνουν κουμάντο, η δικαιοσύνη τους αφήνει ατιμώρητους και ανθρώπινες ευτυχίες εξακολουθούν να χάνονται ΑΔΙΚΑ».
Όλοι εμείς, οι επιζώντες στο μεγάλο Θέατρο της ζωής, ας κρατήσουμε ζωντανό το παράδειγμά της...
Αντίο Αμαλία...

Τετάρτη, Μαΐου 23, 2007

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΕΠΙΔΟΞΟΥΣ ΔΡΑΠΕΤΕΣ


Είναι πλούσιο το ποτάμι της εκπαίδευσης, πολύ πλούσιο σε υποβολή ιδεών, που φαντάζουν σαν ελευθερία επιλογής. Στην πηγή του ποταμού βρίσκεται η «ΙΔΕΑ των Ιδεών», η ατομική, ευδαιμονική κατανάλωση. «Καταναλώνω, άρα υπάρχω». Έτσι ορίζεται η Κοινωνία μας, η κοινωνία των υπηρετών που πασχίζουν να εξασφαλίσουν μια θέση στην επετηρίδα κοινωνικής καταξίωσης και οικονομικής αναπαραγωγής, καταβάλλοντας το αντίτιμο της πειθαρχίας και της πίστης. Της πίστης στον αόρατο αφέντη της ζωής τον καλοκάγαθο παραγωγό, σκηνοθέτη, και διανομέα – ή εταιρεία Διανομής – την ΙΔΕΑ.
«Λοιπόν; Για πες μας εσύ νέε προφήτη, σε ποιο ποταμό ήρθε η ώρα να βαπτιστούμε; Γίνε εσύ ο νέος καθοδηγητής για να ορίσεις τα όριά μας. Γίνε εσύ ο νέος μας δεσμοφύλακας, στο ασύλληπτο θέατρο του χρόνου, όπου η εναλλαγή των πράξεων αφορά στην εναλλαγή δεσμοφυλάκων και ορίων. Τι καινούργιο έχεις να μας προτείνεις;»
Τίποτα περισσότερο από αυτό.
«Φυλαχτείτε, τολμηροί σχοινοβάτες φυλαχτείτε, από τα παιχνίδια της μνήμης. Λουστείτε στην αθάνατη πηγή της λησμονιάς, λησμονείστε το Νεύτωνα και τον νόμο του, για να επιθυμήσετε να φτερουγίσετε.
Ή, τα τερτίπια στα όρια της συνείδησης, παιχνιδίσματα του φωτός, στο σκοτάδι της ύπαρξης. Ποιος αλήθεια κρατάει την άκρη του Μίτου;»

ΥΓ. Αφιερωμένο στα παιδιά του σήμερα που αγωνίζονται τον άδικο αγώνα των Πανελλαδικών εξετάσεων. Αφιερωμένο στα παιδιά του χτες, σε όλους εμάς δηλαδή, που ανταλλάξαμε την ελευθερία με την ασφάλεια. Και πάνω απ’ όλα αφιερωμένο στο εκπαιδευτικό μας σύστημα που αντί να προάγει την κριτική σκέψη προάγει τη μίμηση, τον κομφορμισμό, το βόλεμα και την υποταγή.

Κυριακή, Μαΐου 20, 2007

Η LIVANA & Ο PROUST


Η Livana δεν έχει δικό της blog. Η Livana είναι μια περιφερόμενη σχολιογράφος που δεν αναγνωρίζει «φυλακές». Τον τελευταίο καιρό έχει «κουρνιάσει» στο χώρο μου. Έπειτα από την πρόσκλησή μου, και παρόλο που ηχούσαν οι σειρήνες των ανταγωνιστών (σικ) στ’ αυτιά της, η Livana αποδύθηκε στο λεκτικό στριπτίζ που ακούει στο όνομα «Ερωτηματολόγιο του Proust». Οι απαντήσεις της συνιστούν μια καλή ευκαιρία αποκρυπτογράφησης του μυστηριώδους αυτού πλάσματος. Την παραδίδω στην κρίση σας, ευθύς αμέσως...

1. Η απόλυτη ευτυχία για σας είναι;
Ό,τι μου δίνει την αίσθηση της ανάτασης, της αναγέννησης

2. Τι σας κάνει να σηκώνεστε το πρωί;

Η υπόσχεση του φευγιού….σπάνια … Και το μισητό ξυπνητήρι καθημερινά

3. Η τελευταία φορά που ξεσπάσατε σε γέλια;

Λίγο πριν

4. Το βασικό γνώρισμα του χαρακτήρα σας είναι;

Η αισιοδοξία

5. Το βασικό ελάττωμά σας;

Η μη επικέντρωση στον στόχο, και η έλλειψη προγραμματισμού

6. Σε ποιά λάθη δείχνεται τη μεγαλύτερη επιείκεια;

Στα λάθη άγνοιας

7. Με ποιά ιστορική προσωπικότητα ταυτίζεστε περισσότερο;

Με καμμία δεν θα ήθελα να ταυτιστώ. Αν όμως διάλεγα μια θα ήταν η Υπατία

8. Ποιοί είναι οι ήρωές σας σήμερα;

Προτιμώ τους αντιήρωες. Ήρωάς μου μπορεί να γίνει ο απλός «ανώνυμος» άνθρωπος που θα καταφέρει να «σηκώσει το ανάστημά του» σε οτιδήποτε προσπαθεί να καταβάλει την ψυχή του, τα όνειρά του, τη ζωή του

9. Το αγαπημένο σας ταξίδι;

Ο τόπος που ακόμη δεν έχω επισκεφτεί και οι άνθρωποι, πάντα οι άνθρωποι γύρω μου

10. Οι αγαπημένοι σας συγγραφείς;

Αντόνιο Πόρτσια, Φίλιπ Ντικ, Κάρεν Μπλίξεν, Ιτάλο Καλβίνο, Πόε, Πατρίκ Ζίσκιντ, Ζοζέ Σαραμάγκου, Καμύ, Ούρσουλα Λε Γκεν, Ζυράννα Ζατέλη, Άλντους Χάξλεϋ, Φλωμπέρ, Μπορίς Βιάν, Ουμπέρτο Έκο, και πολλοί-πολλοί άλλοι

11. Ποιά αρετή προτιμάτε σε έναν άντρα;

Το θάρρος …γιατί αν έγραφα ..λεβεντιά…ότι θέλει καταλαβαίνει ο καθένας

12. ...και σε μια γυναίκα;

Μα…το θάρρος παρομοίως...

13. Ο αγαπημένος σας συνθέτης;

Θα ήμουν ανειλικρινής αν έγραφα κάποιο όνομα. Έχω μουσικές που αγαπώ και κινούνται σε πάρα πολλά είδη. Τελευταία, η δουλειά που με έχει εντυπωσιάσει είναι η Μυθωδία του Βαγγέλη Παπαθανασίου

14. Το τραγούδι που σφυρίζετε κάνοντας ντούς;

Δεν έμαθα ποτέ να σφυρίζω, αλλά τον τελευταίο καιρό πηγαινοέρχομαι στο Paroles…

15. Το βιβλίο που σας σημάδεψε;

«Σιντάρτα», «Ο λύκος της Στέπας» του Χέρμαν Έσσε και «Να καθαρίσουμε τους κακομούτσουνους» του Μπορίς Βιάν (εκ των εφηβικών χρόνων)

16. Η ταινία που σας σημάδεψε;

Ολόκληρο πάζλ από εικόνες και ψυχολογικές στιγμές ταινιών που έχω δεί. Χωρίς λογοκρισία συνείδησης αναδύθηκαν τα «Όνειρα» του Κουροσάβα, οπότε το αναφέρω. Αλλά είναι τόσες πολλές...

17. Ο αγαπημένος σας ζωγράφος;

Βαν Γκογκ

18. Το αγαπημένο σας χρώμα;

Λατρεύω τα χρώματα, τους τόνους τους, δεν μπορώ να ξεχωρίσω κανένα

19. Ποιά θεωρείται ως τη μεγαλύτερη επιτυχία σας;

Ότι έμαθα να ξανασηκώνομαι όταν «πέφτω»

20. Το αγαπημένο σας ποτό;

Αναλόγως που βρίσκομαι…. Πίνω τεκίλα κίτρινη, τσίπουρο, ούζο, κρασί, μπύρα μαύρη, (δηλαδή…όχι δεν λέω)

21. Για ποιό πράγμα μετανιώνετε περισσότερο;

Για τίποτε. Όλα κάπου θα με πάνε!!! Αλλά σιχαίνομαι τον εαυτό μου όμως όταν πληγώνω τους άλλους, ακόμη και αν τους κάνω καλό με αυτόν τον τρόπο!

22. Τι απεχθάνεστε περισσότερο από όλα;

Οτιδήποτε παραπέμπει σε φυλακή…

23. Όταν δε γράφετε ποιά είναι η αγαπημένη σας ασχολία;

Δεν γράφω. Λατρεύω όμως να διαβάζω τα γραπτά άλλων

24. Ο μεγαλύτερος φόβος σας;

Η βιολογική και παράλληλα νοητική μου κατάρρευση

25. Σε ποιά περίπτωση επιλέγετε να πείτε ψέμματα;

Όταν αισθάνομαι ότι κινδυνεύω

26. Ποιό είναι το μοτό σας;

«Ουδέν κακόν αμιγές καλού»

27. Πώς θα επιθυμούσατε να πεθάνετε;

Ξαφνικά. Αλλά να επανέλθω πάλι πίσω αφού έχω «δεί» την άλλη πλευρά και να προλάβω να το πω σε κάποιον. Κυρίως να μην επιβαρύνω κανένα...

28. Εάν συναντούσατε το Θεό τι θα θέλατε να σας πεί;

Α!!!! με βρήκες….

29. Σε ποιά πνευματική κατάσταση βρίσκεστε αυτό τον καιρό;

Μου βάζω δύσκολα…

Πέμπτη, Μαΐου 17, 2007

ΚΙΝΑ Η ΑΛΛΗ ΟΨΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ


Το πολύ ενδιαφέρον φωτογραφικό οδοιπορικό στην Κίνα που μπορείτε να παρακολουθήσετε στο blog της Aurora μου έδωσε το έναυσμα για τις σκέψεις που ακολουθούν.
Η ήδη τεράστια οικονομία της πολυπληθέστερης χώρας του κόσμου αναπτύσσεται με ετήσιο ρυθμό σχεδόν 10%, τετραπλάσιο από το μέσο ρυθμό ανάπτυξης των οικονομιών του Πρώτου Κόσμου. Η ανάπτυξη αυτή τροφοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από ξένα κεφάλαια που επενδύονται στο εσωτερικό της χώρας. Ενδεικτικό στοιχείο της νοοτροπίας ανακάλυψης ενός σύγχρονου Ελντοράντο, που συνδυάζει φθηνό εργατικό κόστος και «παρθένα» αγορά, από το συνεχώς μετακινούμενο σε παγκόσμιο επίπεδο επιχειρηματικό κεφάλαιο, είναι το γεγονός ότι το 2002 διοχετεύτηκαν στην Κίνα 53 δισεκατομμύρια δολλάρια το μεγαλύτερο ποσό ξένων επενδύσεων από οποιαδήποτε άλλη χώρα στον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων των Η.Π.Α. Παράλληλα, η Κινεζική Κυβέρνηση φροντίζει να ενισχύει την αναπτυξιακή προοπτική διατηρώντας τη συναλλαγματική ισοτιμία του κινέζικου νομίσματος σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα (ένα μεγάλο μέρος των τραπεζικών αποθεματικών της φυλάσσεται σε δολλάρια). Κατ' αυτό τον τρόπο πριμοδοτεί τις εξαγωγές των έτσι και αλλιώς φθηνών, λόγω εργατικού κόστους, κινεζικών προϊόντων. Η πρωτοφανής οικονομική ανάπτυξη συνοδεύεται από το φαινόμενο της αστικοποίησης και της σημαντικής βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης των νοικοκυριών. Έτσι, αν και το μέγεθος των νοικοκυριών μειώθηκε από 4,5 ανθρώπους ανά κατοικία το 1985 στους 3,5 το 2000 με πρόβλεψη να μειωθεί ακόμα περισσότερο στους 2,7 μέχρι το 2015, η κατά κεφαλήν επιφάνεια σε κάθε σπίτι τριπλασιάστηκε!!
Στο ισοζύγιο της ταχύτατα αναπτυσσόμενης Κινεζικής οικονομίας θα πρέπει να αντισταθμιστεί ένας μακρύς κατάλογος προβλημάτων που ξεκινά, από την συσσώρευση παγκόσμιων βιομηχανικών απορριμμάτων στην ενδοχώρα και την πρωτοφανή ατμοσφαιρική ρύπανση στα αστικά κέντρα και φτάνει μέχρι την ολική καταστροφή των φυσικών ενδιαιτημάτων (δάση, υγρότοποι) και τις επακόλουθες απώλειες στη βιοποικιλότητα. Είναι χαρακτηριστικό ότι σήμερα τα 2/3 των κινεζικών πόλεων είναι περικυκλωμένες από επικίνδυνα τοξικά απορρίμματα, κυρίως βιομηχανικά και ηλεκτρονικά σκουπίδια που μεταφέρονται εκεί από τις χώρες του Πρώτου Κόσμου. Το μέσο επίπεδο μολύβδου στο αίμα των κατοίκων των σημαντικότερων μεγαλουπόλεων είναι σχεδόν διπλάσιο από το θεωρούμενο, σε άλλα μέρη του κόσμου, επιβαλαβές. Η όξινη βροχή, η οποία τη δεκαετία του ’80 ήταν περιορισμένη σε λίγες μόνο περιοχές στα νοτιοδυτικά και τα νότια, έχει επεκταθεί και πλέον πλήττει το 1/4 των κινεζικών πόλεων κατά τις μισές βροχερές ημέρες του χρόνου. Οι ξηρασίες και οι πλημμύρες, φαινόμενα που συνδέονται άμεσα με την αποδάσωση - η Κίνα είναι μια από τις πιο φτωχές σε δάση χώρες παγκοσμίως - είναι πλέον συχνότερες και περισσότερο καταστροφικές από ποτέ. Οι αμμοθύελλες που πλήττουν πολλές σύγχρονες μεγαλουπόλεις, απόρροια και αυτές της εκτεταμένης αποδάσωσης, οδήγησαν την Κινεζική κυβέρνηση στην απόφαση να θωρακίσει την πόλη του Πεκίνου, ενόψει των θερινών Ολυμπιακών αγώνων του 2008, με ένα «πράσινο τείχος» από δέντρα, συνολικού κόστους 6 δισεκατομμυρίων δολλαρίων. Και για να μην νομίζετε ότι αυτά είναι ζητήματα για εσωτερική κατανάλωση, σας υπενθυμίζω ότι σήμερα η Κίνα αποδίδει στην ατμόσφαιρα το 12% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα παγκοσμίως, διαδραματίζοντας βασικό ρόλο στην ανάπτυξη του «φαινομένου του θερμοκηπίου». Εάν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις η Κίνα θα γίνει η πρώτη χώρα στον κόσμο σε εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα μέχρι το 2050, αποδίδοντας το 40% του παγκόσμιου συνόλου των ρύπων.
Τα παραπάνω στοιχεία καθιστούν περισσότερο από εμφανές το γεγονός ότι η οικονομική ανάπτυξη δεν μπορεί να πραγματοποιείται ερήμην των περιβαλλοντικών προβλημάτων που εγείρει η άκριτη εκμετάλλευση των διαθέσιμων φυσικών πόρων. Εφόσον λοιπόν επιθυμούμε να παραμείνει ο πλανήτης μας βιώσιμος για τις γενιές που ακολουθούν, είναι απαραίτητο να καταδείξουμε τα όρια του επιστημονικού ιδεολογήματος της αέναης οικονομικοτεχνολογικής προόδου που προελαύνει σε βάρος της Φύσης. Ταυτόχρονα είναι απαραίτητη η ανάπτυξη μιας κουλτούρας φυσικοκοινωνικής ευθύνης που θα καθιστά ευκρινή την αναγκαιότητα ριζικής αναθεώρησης των θεμελιωδών καταναλωτικών αξιών και προτύπων, κυρίως από τους πολίτες των Χωρών του Πρώτου Κόσμου που τα αναδεικνύουν.

Το στοίχημα για το μέλλον εξακολουθεί να παραμένει ανοιχτό!!

Κυριακή, Μαΐου 13, 2007

ΓΙΑ ΤΗ ΜΗΤΕΡΑ ΜΟΥ

Το τραγούδι «Histoire d’un Amour» που ερμηνεύει με μοναδικό τρόπο η Dalida αφιερώνεται στον πιο αγνό εκφραστή της αγάπης, τη Μητέρα. Στο πρόσωπό της, η αγάπη δε γεφυρώνει εκ των υστέρων το χάσμα ανάμεσα στο «Εγώ» και το «Εσύ» αλλά ενσαρκώνει την καταγωγική προϋπόθεση του «Εγώ» που γίνεται «Εσύ» σαν υπέρτατη προσφορά.
Και εγώ μαμά σ’ αγαπώ...

Πέμπτη, Μαΐου 10, 2007

ΑΥΓΗ ΜΙΑΣ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑΣ ΗΜΕΡΑΣ

Το τραγούδι της Αυγής αφιερώνεται σε όλους αυτούς που εξακολουθούν να ονειρεύονται έναν διαφορετικό τρόπο ύπαρξης κόντρα στο ρεύμα της εργαλειακής λογικής. Σε όλους όσους φροντίζουν με επιμέλεια τον κήπο των αισθήσεων και των αισθημάτων. Σε όλους όσους δεν ζητούν αλλά δίνουν απλόχερα. Σε όλους αυτούς που αγωνίζονται να μετατρέψουν σε λεωφόρο το μονοπάτι της ηθικής αίσθησης, σαν την καταγωγική ταυτότητα και τον ιστορικό προορισμό του ανθρώπου. Το φως αυτής της Αυγής είναι τόσο επιτακτικό, τόσο αναγκαίο!!

Και φυσικά αφιερωμένο στην εικονική, αλλά ταυτόχρονα τόσο ζωντανή διαδικτυακή συντροφιά.

Δευτέρα, Μαΐου 07, 2007

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΠΡΟΥΣΤ


Τα prosopa με προσκαλούν σε ένα λεκτικό στριπτίζ που καλείται «το ερωτηματολόγιο του Προύστ». Προχωρώ ευθύς αμέσως στη δική μου εκδοχή των 29 απαντήσεων.

1. Η απόλυτη ευτυχία για σας είναι;

Καλοκαίρι στη θάλασσα και ερωτευμένος

2. Τι σας κάνει να σηκώνεστε το πρωί;

Προτιμώ να κοιμάμαι τα πρωινά

3. Η τελευταία φορά που ξεσπάσατε σε γέλια;

Σήμερα το μεσημέρι

4. Το βασικό γνώρισμα του χαρακτήρα σας είναι;

Κόντρα στο ρεύμα των «πρέπει»

5. Το βασικό ελάττωμά σας;

Απογοητεύομαι εύκολα

6. Σε ποιά λάθη δείχνεται τη μεγαλύτερη επιείκεια;

Στα επιπόλαια

7. Με ποιά ιστορική προσωπικότητα ταυτίζεστε περισσότερο;

Με το λιμπερτίνο Τζιάκομο Καζανόβα

8. Ποιοί είναι οι ήρωές σας σήμερα;

Όλοι όσοι αντιστέκονται στα προφανή, όλοι όσοι δεν ευτελίζουν τα όνειρά τους

9. Το αγαπημένο σας ταξίδι;

Σαντορίνη, αρχές καλοκαιριού

10. Οι αγαπημένοι σας συγγραφείς;

Σταντάλ, Ντοστογιέφσκι, Κάφκα, Λόντον, Σαμαράκης

11. Ποιά αρετή προτιμάτε σε έναν άντρα;

Την ειλικρίνεια

12. ...και σε μια γυναίκα;

Τη φιλαρέσκεια

13. Ο αγαπημένος σας συνθέτης;

Λίστ

14. Το τραγούδι που σφυρίζετε κάνοντας ντούς;

Αυτή την περίοδο σιγοτραγουδώ το «Άνθρωποι μονάχοι»

15. Το βιβλίο που σας σημάδεψε;

Αποφεύγοντας τέτοιους χαρακτηρισμούς θα έλεγα ότι ένα βιβλίο που επιστρέφω συχνά σε αυτό είναι ο «Μάρτιν Ήντεν» του Τζάκ Λόντον

16. Η ταινία που σας σημάδεψε;

Σε απόλυτη συμμετρία με την προηγούμενη απάντηση «Ο θρόνος του αίματος» του Κουροσάβα

17. Ο αγαπημένος σας ζωγράφος;

Μικελάντζελο Μερίζι Ντα Καραβάτζιο

18. Το αγαπημένο σας χρώμα;

Το μπλέ σε όλες του τις αποχρώσεις

19. Ποιά θεωρείται ως τη μεγαλύτερη επιτυχία σας;

Να αναγνωρίζω τις αποτυχίες μου

20. Το αγαπημένο σας ποτό;

Αυτή την εποχή τζιν τόνικ

21. Για ποιό πράγμα μετανιώνετε περισσότερο;

Για όλα όσα δεν έζησα

22. Τι απεχθάνεστε περισσότερο από όλα;

Τη βρωμιά και την έλλειψη γούστου

23. Όταν δε γράφετε ποιά είναι η αγαπημένη σας ασχολία;

Όταν δεν ερωτεύομαι, δεν αθλούμαι, δε διαβάζω, δεν περιφέρομαι άσκοπα, τότε ναι κάτι «σκαρώνω» και εγώ

24. Ο μεγαλύτερος φόβος σας;

Η μιζέρια και η αδυναμία του σώματος να ακολουθήσει τις διαδρομές του πνεύματος

25. Σε ποιά περίπτωση επιλέγετε να πείτε ψέμματα;

Όταν προωθείται η εξέλιξη της δράσης

26. Ποιό είναι το μοτό σας;

C’ est la vie

27. Πώς θα επιθυμούσατε να πεθάνετε;

Έτσι όπως ήρθα στον κόσμο. Ξαφνικά και αναίτια

28. Εάν συναντούσατε το Θεό τι θα θέλατε να σας πεί;

«Γιατί ποτέ δε με αναζήτησες στη σιωπή;»

29. Σε ποιά πνευματική κατάσταση βρίσκεστε αυτό τον καιρό;

Eγρήγορσης.

Η προσωπική μου κατάθεση έφτασε στο τέλος της. Θα τολμήσω να παραδώσω τη σκυτάλη στη Livana και τον Asteroid. Οι τρείς που μου λείπουν είναι απόρροια της έντονης εσωστρέφειας που με διακρίνει.

Πέμπτη, Μαΐου 03, 2007

ΚΛΕΙΣΤΟ ΛΟΓΩ ΑΥΣΤΗΡΗΣ ΛΟΓΟΚΡΙΣΙΑΣ


Φαντάσου ότι είσαι ένας νέος 25 χρονών που μένεις σε μια χώρα, η οποία συστηματικά καταπιέζει την ελευθερία της έκφρασης.
Οι περισσότερες ιστοσελίδες με θέμα τα ανθρώπινα δικαιώματα «μπλοκάρονται» από ένα εθνικό φίλτρο και δεν εμφανίζονται ποτέ στην οθονή σου. Θέλεις να επικοινωνείς με ανθρώπους από όλο τον κόσμο κι έτσι χρησιμοποιείς το PalTalk, ένα chat room που αν και η έδρα του είναι στην Νέα Υόρκη, πολλοί χρήστες του μιλάνε τη γλώσσα σου. Στην ουσία είναι το παράθυρο του απομονωμένου κόσμου σου. Μια μέρα που έχετε μαζευτεί στο σπίτι σου με φίλους και μιλάτε με άλλους χρήστες στο chat room, εισβάλλουν ξαφνικά στις τρεις το πρωί 50 αστυνομικοί, σας χτυπάνε και σε φυλακίζουν σε πλήρη απομόνωση για 9 ολόκληρους μήνες χωρίς ποτέ να σου απαγγελθούν κατηγορίες. Περνάνε αυτοί οι μήνες και αφήνεσαι «ελεύθερος». Δε φοβάσαι να κατακρίνεις δημόσια την κυβέρνηση και υποστηρίζεις την αναγκαιότητα ειρηνικής αλλαγής της πολιτικής κατάστασης (στη χώρα σου είναι νόμιμο μόνο ένα πολιτικό κόμμα). Περίπου έξι βδομάδες μετά όμως, εκεί που κάθεσαι σε ίντερνετ-καφέ παρέα με τον αδερφό σου και διαβάζεις τα email σου και ειδησεογραφικά sites, σε πλησιάζουν άντρες της Ασφάλειας, σου φοράνε χειροπέδες και σε αναγκάζουν να τους οδηγήσεις σπίτι σου, όπου βρίσκουν και κατάσχουν, μία κάμερα, ένα κασετόφωνο, 2 CD και ένα βιβλίο που για κακή σου τύχη είναι απαγορευμένο επειδή υποστηρίζει την αναγκαιότητα δημοψηφίσματος για πολυκομματισμό στη χώρα.

Αν σε έλεγαν Truong Quoc Tuan και έμενες στο Βιετνάμ, τι νομίζεις ότι θα συνέβαινε μετά;
Θα ήσουν σε ένα κελί σε πλήρη απομόνωση χωρίς καμιά επαφή με δικηγόρους ή συγγενικά πρόσωπα. Θα σε κατηγορούσαν για προπαγάνδα εναντίον του κράτους και θα αναρωτιόσουν, στα αλήθεια για ποιο λόγο και για πόσα κλικ του ποντικιού σου αντιμετωπίζεις 20 χρόνια κάθειρξη…
Ή φαντάσου να δουλεύεις ως δημοσιογράφος σε κινέζικη εφημερίδα.
Τις παραμονές της 15ης επετείου από τη σφαγή στην πλατεία Τιενανμέν, σε συνάντηση του προσωπικού της εφημερίδας, σάς δείχνουν ένα μέμο από το Κεντρικό Τμήμα Προπαγάνδας για το πώς θα πρέπει να καλύψετε τις επετειακές εκδηλώσεις. Σε αυτό δίνονται οδηγίες στους εργαζόμενους στα ΜΜΕ να «κατευθύνουν σωστά την κοινή γνώμη», να «μην δημοσιεύουν ποτέ απόψεις που δεν είναι σύμφωνες με την επίσημη πολιτική» και να καταδίδουν στις αρχές τυχόν υποψίες που έχουν για συναδέλφους τους που επικοινωνούν με δημοκρατικά στοιχεία στο εξωτερικό.
Εσύ κρατάς σημειώσεις από αυτό το μέμο και το στέλνεις με
email από τον προσωπικό σου yahoo λογαριασμό σε κάποιον γνωστό σου στην Αμερική που διαχειρίζεται ένα πολύ γνωστό κινέζικο website, το Δημοκρατικό Φόρουμ. Το email δημοσιεύεται την ίδια μέρα με το ψευδώνυμο «198964» στα ανεξάρτητα κινεζόφωνα websites του εξωτερικού που έτσι κι αλλιώς είναι απαγορευμένα στη χώρα.
Σε συλλαμβάνουν μερικούς μήνες αργότερα. Η εταιρία
Yahoo έχει πολύ απλά δώσει τα στοιχεία του λογαριασμού της ηλεκτρονικής σου διεύθυνσης και την ακριβή τοποθεσία από την οποία στάλθηκε το επίμαχο email.
Αν το όνομά σου ήταν Shi Tao και έμενες στην Κίνα, τι νομίζεις ότι θα συνέβαινε μετά;
Θα καταδικαζόσουν με την κατηγορία της προδοσίας κρατικών μυστικών σε 10ετή κάθειρξη. Η γυναίκα σου θα ανακρινόταν καθημερινά από τις αρχές και η δουλειά θα της πίεζε να σε χωρίσει, πράγμα που τελικά θα έκανε. Θα είχες ελάχιστη επαφή με την οικογένειά σου. Θα μεταφερόσουν σε φυλακές υψίστης ασφάλειας και θα σου απαγόρευαν να γράφεις ή να διαβάζεις. Η Επιτροπή Προστασίας Δημοσιογράφων θα σου απένειμε το Διεθνές Βραβείο Τύπου για την Ελευθερία, το οποίο φυσικά δε θα μπορούσες να παραλάβεις.

Φαντάσου να μπορούσες να απελευθερώσεις τον Truong Quoc Tuan και τον Shi Tao. Μπορείς!
Μπες στο
www.amnesty.org.gr και πάρε μέρος στην εκστρατεία της Διεθνούς Αμνηστίας για την ελευθερία της έκφρασης στο ίντερνετ!

Δευτέρα, Απριλίου 30, 2007

ΛΟΓΙΑ ΕΡΩΤΙΚΑ

Αφιερωμένο στους έρωτες του καλοκαιριού, τους έρωτες που χτίζουν το βάθρο τους με αληθινά ψέμματα, το τραγούδι Paroles Paroles. Αρκεί τα ψέμματα να είναι στρογγυλά για να κυλούν οι έρωτες, όπως ακριβώς τα καλοκαίρια!!

Για την ιστορία, η γαλλική εκδοχή του 1973 ακολουθεί την ιταλική εκδοχή της προηγούμενης χρονιάς. Στην πρώτη περίπτωση ερμηνεύει η Dalida με τον Alain Delon, ενώ στη δεύτερη η Mina με τον Alberto Lupo.

Πέμπτη, Απριλίου 26, 2007

ΑΝΕΣΤΙΟΙ


Το έναυσμα για τα όσα ακολουθούν δόθηκε από την πρόσφατη πανηγυρική διακήρυξη που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Ένωση στο Βερολίνο και συγκεκριμένα το απόσπασμα που αφορά στην παράνομη μετανάστευση, το ρατσισμό και την ξενοφοβία καθώς και η στάση που επέδειξε η Ελληνική πολιτεία για το ίδιο θέμα (σχετική αναφορά σε προηγούμενο post).
Εκατό χρόνια από τότε που η Roza Luksemburg διέβλεπε ότι ο καπιταλισμός θα πέθαινε από ασιτία, καθώς από τη μια μεριά έχει ανάγκη τους μη καπιταλιστικούς κοινωνικούς οργανισμούς για την ανάπτυξή του, ενώ από την άλλη προχωρά ενσωματώνοντας τους ίδιους οργανισμούς που εγγυώνται την ύπαρξή του, η παραγωγή ανθρώπινων απορριμμάτων ή ακριβέστερα απόβλητων ανθρώπων φαίνεται να είναι μια θανάσιμη, αναπόδραστη συνέπεια του παγκόσμιου θριάμβου της νεωτερικότητας.
Στο μεγαλύτερο διάστημα της σύγχρονης ιστορίας μεγάλα τμήματα του κόσμου παρέμειναν μερικώς ή και εντελώς ανεπηρέαστα από τις εκσυγχρονιστικές πιέσεις. Σε αντιδιαστολή με τις νεωτερικές κοινωνίες του λεγόμενου Δυτικού κόσμου, αυτές οι προνεωτερικές, υπανάπτυκτες περιοχές θεωρούνταν ως προφανείς χώροι απορρόφησης του υπεράριθμου πληθυσμού των ανεπτυγμένων χωρών. Η αποκομιδή των ανθρώπινων απορριμμάτων που παράγονταν στις εκσυγχρονιζόμενες περιοχές του κόσμου συνιστά το βαθύτερο νόημα του αποικισμού και της ιμπεριαλιστικής κατάκτησης, δίνοντας λύσεις παγκόσμιου χαρακτήρα σε τοπικά προβλήματα. Σήμερα, από τη στιγμή που το σύνολο της ανθρώπινης παραγωγής διαμεσολαβείται πλέον από το χρήμα και την αγορά, ενώ ταυτόχρονα οι διαδικασίες εμπορευματοποίησης και εκχρηματισμού του ανθρώπινου βιοπορισμού έχουν εισχωρήσει σε κάθε γωνιά του κόσμου, δεν υφίστανται πια τέτοιου είδους λύσεις. Οι απορροές αυτού του φαινομένου είναι παραπάνω από προφανείς. Έντονη ανησυχία για τον παγκόσμιο υπερπληθυσμό, επικέντρωση της πολιτικής θεματολογίας σε ζητήματα μεταναστών και ασυλίας, καθώς και ανάπτυξη στρατηγικών αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης από τα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα που την ταλανίζουν σε ζητήματα προσωπικής ασφάλειας.
Η λύση που φαίνεται να προκρίνεται είναι το πολυεπίπεδο Φρούριο ανοιχτό στο επιχειρηματικό και χρηματιστηριακό κεφάλαιο και κλειστό στους ανθρώπους. Μιλάμε για συνασπισμούς εθνών που ενώνουν τις δυνάμεις τους με στόχο την απόσπαση ευνοϊκών εμπορικών όρων από μεμονωμένες χώρες, ενώ την ίδια στιγμή περιπολούν τα κοινά εξωτερικά τους σύνορα για να αποκλείουν την είσοδο ανθρώπων απ' αυτές ακριβώς τις χώρες με τις οποίες συναλλάσονται. Έτσι δεν ορίζεται η Ευρωπαϊκή μας Ένωση; Ταυτόχρονα, για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική λειτουργία του Φρουρίου, θα πρέπει να προσκληθούν εντός των τειχών και λιγότερο ανεπτυγμένες κρατικές οντότητες, οι εργαζόμενοι των οποίων αναλαμβάνουν τις βαριές ή βρώμικες δουλειές ενώ ασκούν επιπλέον πιέσεις προς την κατεύθυνση της συρρίκνωσης του κόστους εργασίας. Αυτός ακριβώς είναι ο ρόλος που καλούνται να παίξουν οι πολίτες από την Πολωνία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία στη διευρυμένη Ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Οι πιέσεις στο εσωτερικό του Φρουρίου εντείνονται ακόμα περισσότερο καθώς οι ατελείς καταναλωτές, δηλαδή τα ανθρώπινα απορρίμματα, που πρόκειται να παραμείνουν «εντός» αυξάνονται, προϊόντος και της αποδόμησης του εθνικού κράτους πρόνοιας για οικονομικούς, δημογραφικούς αλλά και κοινωνικούς λόγους. Έτσι δημιουργούνται προοπτικές γκετοποίησης στις σύγχρονες μεγαλουπόλεις καθώς μεγαλώνει το χάσμα ανάμεσα στις «in» και τις υποβαθμισμένες περιοχές. Οι πολιτικοί, αντιλαμβανόμενοι ότι δεν μπορούν να εγγυηθούν πλέον οικονομική σιγουριά και ασφάλεια στους πολίτες των επιμέρους εθνικών κρατών που αντιπροσωπεύουν, αξιώνουν πίστη και υποταγή καλλιεργώντας τη νοοτροπία του «οχηρού υπό πολιορκία». Όσο μελανότερα είναι τα χρώματα με τα οποία διαγράφονται οι απειλές κατά της προσωπικής ασφάλειας, εδώ σημαντική είναι και η ευθύνη των Μ.Μ.Ε., τόσο η μη πραγματοποίησή τους παρουσιάζεται ως εξαιρετικό επίτευγμα των κρατικών οργάνων. Με αυτό τον έμμεσο τρόπο πριμοδοτείται η ξενοφοβική στάση και στηρίζεται το οικοδόμημα της ηθικής ανωτερότητας του Δυτικού ανθρώπου.
Τελικά, το μεγάλο ερώτημα στο κατώφλι του νέου αιώνα αφορά στο κατά πόσο το παιχνίδι του αποκλεισμού αποτελεί το μοναδικό τρόπο με τον οποίο μπορεί να βιωθεί η ανθρώπινη μοίρα σε αυτόν το γενέθλιο τόπο που μοιραζόμαστε όλοι μας.

ΥΓ. Για μια πληρέστερη ανάλυση των πολλαπλών συνεπειών που έχει επιφέρει ο νεωτερικός μετασχηματισμός στη σύγχρονη πολιτική και κουλτούρα μπορείτε να ανατρέξετε στο βιβλίο του Zygmunt Bauman «Σπαταλημένες Ζωές. Οι απόβλητοι της νεωτερικότητας».

Κυριακή, Απριλίου 22, 2007

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ (ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ)


Είδα την ταινία «Προσωπικοί Φόβοι σε Δημόσιους Χώρους» σε σκηνοθεσία Alain Resnais με τους Pierre Arditi, Sabine Azema, Andre Dussollier, Lambert Wilson, Laura Morante, Isabelle Care στους πρωταγωνιστικούς ρόλους.
Έξι μοναχικά πρόσωπα, έξι ιστορίες με φόντο τη χιονισμένη πόλη του Φωτός. Ο μεσήλικας Τιερί διεκπεραιώνει καθημερινά την επαγγελματική ρουτίνα του μεσίτη ακινήτων με ευλαβική προσήλωση. Η Νικόλ και ο Νταν ένα τυπικό ζευγάρι χωρίς ίχνος ψυχικής επαφής μεταξύ τους, αναζητούν διαμέρισμα για να στεγάσουν την ανύπαρκτη σχέση τους. Ο Νταν προσπαθεί να ξεχάσει τα επαγγελματικά και προσωπικά του αδιέξοδα υπό τη συνοδεία του αλκοόλ στο μπαρ που εργάζεται ο Λιονέλ. Η Γκαέλ, κόρη του Τιερί, προσπαθεί να ξεφύγει από τη μοναξιά της αναζητώντας εραστή μέσω διαδικτύου. Η Σαρλότ, συνεργάτης του Τιερί στο μεσιτικό γραφείο, προσπαθεί να δώσει διέξοδο στην υπαρξιακή της αγωνία μέσα από τη χριστιανική πράξη της προσφοράς προς τον πλησίον προσφέροντας εθελοντική εργασία στα σπίτια άρρωστων υπερηλίκων τις βραδινές ώρες. Ο πατέρας του Λιονέλ είναι η τελευταία και πιο δύστροπη περίπτωση. Τα πρόσωπα και οι καταστάσεις αρχίζουν να μπερδεύονται όταν ο Τιερί αρχίζει να βλέπει ερωτικά τη Σαρλότ και η Νικόλ ζητάει από τον Νταν να χωρίσουν.
Το σενάριο βασισμένο στο ομότιτλο θεατρικό έργο του Alan Ayckbourn, το οποίο έχει προσαρμόσει κινηματογραφικά ο
Jean Michel Ribes συνιστά ένα εξαιρετικό ψυχογράφημα των ψυχικών αδιεξόδων του σύγχρονου αστού. Ποιός είναι ο Αριάδνιος μίτος που συνδέει αυτές τις ετερόκλητες ατομικές υπάρξεις; Η απάντηση είναι ο φόβος. Ο φόβος να δημοσιοποιήσουν τα αισθήματα και τις αδυναμίες τους, ο φόβος να παραδεχτούν το έλλειμα συναισθηματικής οικείωσης που τους βασανίζει, ο φόβος να γεφυρώσουν την απόσταση που τους χωρίζει από τον Άλλον αναγνωρίζοντας παραλείψεις και σφάλματα, ο φόβος να ερωτευτούν και τελικά να εκτεθούν. Έτσι δημιουργείται ένα ενδοψυχικό ρήγμα το οποίο βαθαίνει όσο η εργαλειακή ορθολογικοποίηση του βίου αγνοεί το χώρο του συναισθήματος και της βούλησης. Αυτό το εσωτερικό ρήγμα που συνοδεύεται από αδέξιες συναισθηματικές εκφορτίσεις μεταφέρεται στη συνέχεια στις διαπροσωπικές σχέσεις, οι οποίες καθώς στερούνται βάθους, δηλαδή αλληλοαναγνώρισης, μετεωρίζονται μεταξύ απάθειας και αγνωσίας.
Ο κινηματογράφος είναι η κατεξοχήν τέχνη του ρυθμού, δηλαδή η τέχνη της διαχείρισης του χρόνου. Ο σκηνοθέτης, χωρίς να παραγνωρίζει τις θεατρικές καταβολές του έργου, αναλαμβάνει να εξερευνήσει το χάσμα μεταξύ έλλογης και άλογης πραγματικότητας με την ίδια ένταση και μαεστρία όπως πριν από σαρανταπέντε χρόνια όταν εξερευνούσε το χάσμα μεταξύ υποκειμενικού και αντικειμενικού χρόνου στο «Πέρσι στο Μάριενμπαντ». Ο κινηματογραφικός φακός διατηρεί ένα καθηλωτικό τέμπο καθώς παρακολουθεί την εξέλιξη της καθεμιάς ιστορίας χωρίς να καταφεύγει σε φθηνούς εντυπωσιασμούς ενώ η αφηγηματική τους ενοποίηση πραγματοποιείται με γρήγορα
cuts, στα οποία παρεμβάλεται η εικόνα του χιονιού που πέφτει, καθρεφτίζοντας ιδανικά τόσο την εσωτερική παγωνιά των πρωταγωνιστών όσο και τις απονεκρωμένες σχέσεις τους. Η εξαιρετική φωτογραφία με τις καλοδουλεμένες χρωματικές μεταβάσεις, που υποδηλώνουν τη συναισθηματική μεταμόρφωση των πρωταγωνιστών και η μελαγχολική μουσική υπόκρουση είναι οι πινελιές που ολοκληρώνουν ένα σπουδαίο αισθητικό αποτέλεσμα. Κάτι που ήταν μάλλον αναμενόμενο από τον πιο σημαντικό, σε βάθος χρόνου, σκηνοθέτη της Nouvelle Vague. Όλοι οι πρωταγωνιστές στέκονται στο ύψος των ρόλων τους, αποδίδοντάς τους με απολαυστικό τρόπο.
Η ταινία απέσπασε αργυρό Λέοντα σκηνοθεσίας στο περσινό φεστιβάλ κινηματογράφου της Βενετίας.

Τετάρτη, Απριλίου 18, 2007

ΚΑΙ ΟΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ...ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΕΙΝΑΙ


Χτες, στις 17 Απριλίου 2007, πραγματοποιήθηκε, με πρωτοβουλία των μεταναστών – μικροπωλητών, μια ακόμα συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το Υπουργείο Εμπορίου. Αιτία η Κ1-188/06 Υπουργική Απόφαση που αφορά στη χορήγηση αδειών μικροπωλητή. Αναδημοσιεύω το πλήρες κείμενο - πρόσκληση για τη συγκέντρωση.
«Εμείς οι μετανάστες μικροπωλητές σύντομα θα κλείσουμε ένα χρόνο αγώνα ενάντια στο ρατσιστικό νόμο που υπουργείου εμπορίου. Ο νόμος έλεγε «Δικαίωμα απόκτησης άδειας επαγγελματία πωλητή λαϊκών αγορών έχουν τα φυσικά πρόσωπα, μόνιμοι κάτοικοι Ελλάδας, οι οποίοι έχουν υπηκοότητα κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι ομογενείς Βορειοηπειρώτες και ομογενείς παλιννοστούντες που προέρχονται από την πρώην ΕΣΣΔ και τον Πόντο, ηλικίας από 20 έως 65 ετών, οι οποίοι κατείχαν κατά την 30-6-05 άδεια άσκησης υπαίθριου στάσιμου εμπορίου από δήμους ή κοινότητες στις παρυφές των λαϊκών αγορών».
Τη ρατσιστική πρακτική του υπουργείου εμπορίου, να μην μας δίνει άδειες για τις λαϊκές γιατί είμαστε μετανάστες, ακολούθησαν αμέσως μετά και οι δήμοι. Όλες οι αιτήσεις στους δήμους να μας δώσουν όπως έχουν δικαίωμα και για χρόνια έκαναν, άδειες υπαίθριου εμπορίου (οπουδήποτε στην περιοχή τους), απορρίπτονταν η μια μετά την άλλη. Χωρίς αιτιολόγηση, με συνοπτικές διαδικασίες! Κάποιοι δήμοι δεν έπαιρναν καν τις αιτήσεις μας! Άλλοι μας έλεγαν ότι οι τοπικοί εμπορικοί σύλλογοι απαιτούσαν το διωγμό μας (όμως δεν φταίμε εμείς για την κρίση των μικρο-εμπόρων, αλλά οι μεγάλες πολυεθνικές, και τα σούπερ-μάρκετ). Και κάποιοι άλλοι δήμοι μας έλεγαν ότι είχαν πάρει εντολές από το υπουργείο να ξεμπερδεύουν μαζί μας
.
Οι ελεγκτές του υπ. εμπορίου, οι δημοτικοί ή οι κανονικοί αστυνομικοί ανέλαβαν μετά να μας διώξουν από παντού! Ενώ το υπ. εμπορίου και ο υφυπ. Παπαθανασίου σε κάθε νέα μας πορεία και πίεση, απαντούσε με νέες κοροϊδίες!
Για χρόνια τώρα είμαστε όλοι μας νόμιμοι μετανάστες με άδειες παραμονής και εκπληρώνουμε όλες μας τις υποχρεώσεις (φορολογικές, ασφαλιστικές). Φέραμε ή φτιάξαμε τις οικογένειες μας εδώ τις οποίες ζούμε για χρόνια από τη δύσκολη δουλειά του μικροπωλητή. Δεν θα επιτρέψουμε στο υπ. εμπορίου να μας στείλει 10 χρόνια πίσω! Μάθαμε μόνοι μας, αλλά και από τους αγώνες των ελλήνων εργαζομένων και της νεολαίας, ότι ο αγώνας για τα δικαιώματα μας, είναι αγώνας για την αξιοπρέπεια μας. Απαιτούμε το υπουργείο εμπορίου να ανοίξει ξανά τις λαϊκές αγορές και στους μετανάστες μικροπωλητές. Και μέχρι τότε απαιτούμε μεταβατικά οι δήμοι να ανανεώσουν τις παλιές μας άδειες υπαίθριου στάσιμου εμπορίου, όπως και οφείλουν. ΣΤΗΡΙΞΤΕ ΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΜΑΣ!»

Για το ίδιο θέμα «άδειες υπαίθριου στάσιμου εμπορίου σε αλλοδαπούς» ο Συνήγορος του Πολίτη με απόφαση που εξέδωσε στις 17/07/2006, κοινοποιηθείσα στο Υπ. Αν. και το ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.Α., προτείνει τα εξής:
α) Σε πρώτη φάση, και κατά τρόπο μεταβατικό, την παράταση της ισχύος των παλαιών αδειών υπαίθριου στάσιμου εμπορίου που είχαν χορηγηθεί σε αλλοδαπούς, έως ότου λειτουργήσει η διαδικασία εξέτασης των αιτημάτων ανανέωσης τους από τους Δήμους και τις Κοινότητες
β) στις περιπτώσεις απόρριψης των αιτήσεων ανανέωσης να δίνεται στους ενδιαφερόμενους αλλοδαπούς η δυνατότητα αίτησης έκδοσης άδειας διαμονής, για έναν από τους λόγους που προβλέπονται στις διατάξεις του Ν. 3386/2005, εντός ευλόγου χρόνου.


ΥΓ. Σχεδόν ένα χρόνο μετά η υπόθεση εξακολουθεί να παραμένει εκκρεμής. Πολιτική αναλγησία; Ελλάδα του 21ου αι. το μεγαλείο σου!!

Δευτέρα, Απριλίου 16, 2007

ΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΚΟΜΑ...


Ένα κεφάλαιο ακόμα κλείνει καθώς το βιβλίο της ζωής μεγαλώνει. Να βάλω τελεία; Κοιτάζω πίσω. Μια έντονη αποφορά θανάτου με κατακλύζει. Τι είναι ο θάνατος; Ανυπαρξία στιγμών ή ο ψυχικός μηδενισμός τους; Θέλω να φύγω μπροστά. Το μυαλό μπερδεμένο, η ψυχή αναστατωμένη, το βήμα μουδιασμένο. Η δύναμη της συνήθειας. Αυτός ο μικρός, καθημερινός, ζωτικός χώρος της ασφάλειας που γίνεται συρματόφρακτος και με πνίγει. Πονάω. Κουράστηκα να παραβιάζω ανοιχτές πόρτες. Δειλιάζω. Πρέπει να προχωρήσω. Τι σημαίνει το πρέπει αυτές τις ακυρωμένες ώρες; Που είναι τώρα ο Νίτσε και η θέληση για δύναμη; Πολιτισμικός εκφυλισμός, ή απλά ανθρώπινο, πολύ ανθρώπινο; Η βάρκα γέρνει. Υπάρχει κάτι για να κρατήσει την πλώρη στην επιφάνεια; Ναι, θέλω να φωνάξω. Οι λέξεις μετεωρίζονται, βουβές κι αυτές. Το μέλλον είναι κάπου εκεί έξω και με περιμένει. Μου υπόσχεται το ταξίδι στο άγνωστο. Ή μήπως είναι πια γνωστό; Βεβαιότητα ή υπόσχεση; Μια χαραμάδα αρκεί για να φωτίσει το σκοτάδι;

Πέμπτη, Απριλίου 12, 2007

ΤΟ ΔΙΛΛΗΜΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ


Με το παρόν post ολοκληρώνω τη θρησκειολογική αναφορά που ξεκίνησε με αφορμή τον εορτασμό του Πάσχα μέσα από μια σύνοψη των εναλλακτικών δρόμων που μπορεί ν' ακολουθήσει η Χριστιανική εκκλησία στην προσπάθειά της ν' αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του σήμερα. Εδώ οφείλω να κάνω μια διευκρινιστική παρένθεση θέτοντας επιγραμματικά τις βασικές προκείμενες στις οποίες εδράζεται το σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο κοινωνικό μοντέλο, φιλελεύθερου τύπου καθώς και των θρησκειολογικών απορροών του. Ο σύγχρονος Δυτικός κόσμος, που οριοθετείτε ιστορικά από το κίνημα του Γαλλικού Διαφωτισμού με προδρομική αναφορά στην Ιταλική Αναγέννηση, οργανώνεται γύρω από δυο βασικά αιτήματα: την εκκοσμίκευση και την εξατομίκευση, δηλαδή την απελευθέρωση του ανθρώπου από τις αυθεντίες της θρησκείας και της μοναρχίας. Στα πλαίσια αυτά η χριστιανική Εκκλησία γενικά, και η ορθόδοξη εκκλησία ιδιαίτερα για λόγους κυρίως ιστορικούς, αντιμετωπίζουν το αίτημα της οργανικής τους ενσωμάτωσης σε έναν μεταχριστιανικό και όχι αντιχριστιανικό κόσμο υιοθετώντας συντηρητικές, κατά το μάλλον, προνεωτερικές πρακτικές. Εφόσον δηλαδή η εκκλησία αντιλαμβάνεται ότι έχει απωλέσει το πρωτείο ερμηνείας του κόσμου θεολογικά, προβαίνει σε μια συντηρητική αναδίπλωση που εκδηλώνεται σαν δογματική προσκόλληση στο τυπικό και πεισματική αντίδραση σε κάθε ανανεωτική προσπάθεια. Αυτό πραγματοποιείται μέσα από την επιστροφή σε μεσαιωνικά πρότυπα υπαγωγής του χρόνου στο χώρο παγιοποιώντας μια εκδοχή του απολεσθέντος προνεωτερικού παραδείσου, στον οποίο πρέπει να επανέλθουμε αν θέλουμε να σωθούμε. Όμως αυτή η συνολική προσπάθεια δαιμονοποίησης της επελαύνουσας παγκοσμιοποίησης μέσα από την εναγώνια επικέντρωση σε συγκεκριμένα, διαφορετικά κατά περίπτωση, πρόσωπα που απεργάζονται τον αφανισμό της θρησκευτικής παράδοσης, πέφτει στο κενό καθώς ο νεωτερικός άνθρωπος δεν περιορίζεται πια χωρικά αλλά χρονίζει την ύπαρξή του αιτούμενος μια προσωπική, ευδαιμονική παρουσία μέσα στον κόσμο. Και για να γίνω περισσότερο κατανοητός σκεφτείτε τις δυνατότητες χωρικής αποστασιοποίησης που προσφέρουν οι σύγχρονες τεχνολογίες επικοινωνιών και πληροφορικής, του διαδικτυακού ου-τόπου συμπεριλαμβανομένου. Στους αντίποδες αυτής της αμυντικής προσήλωσης τοποθετείται, ως η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος, η επιθετικότητα του μοντερνισμού που βρίσκει εκφραστές και μέσα στο σώμα της Δυτικής κυρίως εκκλησίας. Στο κέντρο της λογικής του βρίσκεται η άκριτη εκκοσμίκευση του θρησκευτικού βιώματος χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η αναφορικότητα του πιστού, η συμ-μετοχή και η επι-κοινωνία, κυρίως στην ορθόδοξη εκδοχή τους.
Πέρα όμως από τον προνεωτερικό και τον νεωτερικό - διαφωτιστικό τρόπο κοσμοαντίληψης υπάρχει ο μετανεωτερικός τρόπος που εκδηλώνεται σαν νηφάλιος κριτικισμός. Καθώς η χριστιανική εκκλησία δεν ορίζεται «εκ του κόσμου», αλλά υπάρχει πάντοτε «εν τω κόσμω», με την έννοια ότι η ταυτότητά της είναι αναφορική, δηλαδή υπάρχει και ενεργεί για τον Άλλο, απαιτείται ένα ιδεολογικό ξεκαθάρισμα έτσι ώστε να αναδειχτεί το σημείο σύγκλισης μεταξύ προαναγεννησιακού και μετααναγεννησιακού κοσμοειδώλου. Στο σημείο αυτό οφείλουμε να ανατρέξουμε στην Ορθόδοξη μεσαιωνική χριστιανική παράδοση και να ανασύρουμε την οντολογική κατηγορία του Προσώπου όπως την συνέλαβαν οι Πατέρες της Ανατολικής εκκλησίας και την επεξεργάστηκαν ο ιερομόναχος Λεόντειος Βυζάντιος και ο Μάξιμος Ομολογητής, να την επικαιροποιήσουμε και να την προτάξουμε απέναντι στην ατελή Δυτική ατομοκρατία. Ο άνθρωπος δεν είναι το ακοινώνητο Άτομο των νέων χρόνων που ομφαλοσκοπεί στην δική του ευδαιμονία. Η, έτσι και αλλιώς, κουτσουρεμένη, από την αυτοαναφορική, φιλελεύθερη προσήλωση στην ατομική ευημερία, έννοια της ελευθερίας παραμένει ατελής εφόσον δεν συνυπάρχει με την αγάπη, δηλαδή την επι-κοινωνία και τη συμ-μετοχή στον Άλλο (συνάνθρωπος, κόσμος, Θεός). Αυτή ακριβώς την πληρέστερη έννοια μας παρέχει το Πρόσωπο, δηλαδή ο άνθρωπος όχι πια σαν κλειστή αναφορικότητα αλλά σαν δυνατότητα εκστατικής υπέρβασης, σαν δημιουργική ανοικτότητα στην ολότητα.

ΥΓ. Για μια πληρέστερη παράθεση των θρησκειολογικών διαφορών μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής χριστιανικής εκκλησίας, των κοινωνικών τους επακόλουθων καθώς και φιλοσοφικοθεολογικών εξελίξεων στον 20ο αι. μπορείτε να ανατρέξετε στο βιβλίο του Μάριου Μπέζγου «Ευρωπαϊκή Φιλοσοφία της Θρησκείας». Για μια φιλοσοφικοιστορική παρουσίαση της εξατομικευτικής πορείας στην καθ’ημάς Ανατολή από την εποχή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας μέχρι τις μέρες μας μπορείτε να ανατρέξετε στο εξαιρετικό βιβλίο του Στέλιου Ράμφου «Ο Καημός του Ενός», που δυστυχώς η ελλαδική εκκλησία αγνόησε παντελώς.

Παρασκευή, Απριλίου 06, 2007

ΑΝ ΤΟ ΠΑΣΧΑ...


Αν το Πάσχα δε γιορτάζαμε τη νίκη ενάντια στο θάνατο σύμφωνα με όσα αναφέρει ο Απόστολος των εθνών Παύλος, σοφά ποιών όπως φαίνεται από την ανάπτυξη και κοινωνική επιρροή που άσκησε ο Χριστιανισμός ανά τους αιώνες, στην επιστολή του προς Κορινθίους «Αν δε ο Χριστός κηρύττεται ότι αναστήθηκε εκ νεκρών πώς λέγουν ορισμένοι μεταξύ σας ότι δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών; Και αν δεν υπάρχει ανάσταση νεκρών, ούτε ο Χριστός αναστήθηκε. Και αν ο Χριστός δεν αναστήθηκε είναι μάταιο το κήρυγμά μας, μάταιη δε και η πίστη σας…». Αν το Πάσχα ήταν η γιορτή της αγαπητικής συνεύρεσης τότε ίσως…
Οι εκκλησίες μας δεν θα ήταν χώροι επιβολής μυστικών, φυλαγμένων από τους πολλούς, πετρωμένων δογματικών επιταγών αλλά ζωντανές ανθρώπινες σχέσεις. Οι άνθρωποι δε θα περιαυτολογούσαμε συνεχώς τοκίζοντας στο επέκεινα, το κεφάλαιο της επίγειας ευημερίας μας. Δεν θα καταδικάζαμε τους φτωχούς, κυρίως αγρότες, του Τρίτου κόσμου σε αιώνια ανέχεια εξαιτίας της συνεχιζόμενης πολιτικής των επιδοτήσεων σε αγροτικά προϊόντα του Πρώτου Κόσμου. Θα υμνολογούσαμε μαζί με τα Μ.Μ.Ε. πρωτοβουλίες όπως αυτή του
Muhammad Yunus ιδρυτή της Τράπεζας που δανειοδοτεί τους φτωχούς και όχι τα θαμπά, ετερόφωτα αστεράκια της showbiz. Δεν θα χρειαζόμασταν τα κλειστά σύνορα που οριοθετούν τον κόσμο της ευημερίας απέναντι «στης γης τους κολασμένους». Θα εργαζόμασταν ευσυνείδητα, παράλληλα με την προσωπική μας ευημερία, για την ύπαρξη ενός υγιούς κράτους Πρόνοιας, εξασφαλίζοντας συνθήκες αξιοπρεπούς διαβίωσης για τους λιγότερο ευνοημένους ή ικανούς αν θέλετε συμπολίτες μας. Δεν θα χρειαζόταν να καταφεύγουμε επομένως στην απαράδεκτη πράξη της φιλανθρωπίας, που νομιμοποιεί ηθικά αυτόν που δίνει στη σχέση του με αυτόν που λαμβάνει υποσκάπτοντας την προσπάθεια προσωπικής αυτονόμησης. Θα ενδιαφερόμασταν ουσιαστικά για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, αυτής της αιώνιας μητέρας που μας φιλοξενεί στην αγκαλιά της. Θα οικοδομούσαμε πραγματικές σχέσεις χωρίς να επιδεικνύουμε συνεχώς την αυτάρεσκη μικρότητά μας. Κι αν όλα τα παραπάνω μας φαίνονταν ιδιαίτερα περίπλοκα θα φροντίζαμε να ξεκινάμε τη μέρα μας με ένα χαμόγελο και μια ζεστή καλημέρα.
Όλα αυτά τα ΘΑ…αν γονιμοποιούσαμε το σπόρο της επίγειας περιπέτειας του Ιησού και αντιλαμβανόμασταν την αγάπη σαν ένα μέσο διάνοιξης του Εγώ στο
Εσύ χωρίς να το αναιρούμε. ΑΝ….αντιλαμβανόμασταν την ανθρώπινη περιπέτεια, όχι σαν ατομική πράξη κυριαρχικής επιβολής αλλά σαν συλλογική συμπόρευση, στην οποία ολοκληρώνεται η προσωπική μας ταυτότητα. ΚΑΛΗ ΑΝΑΤΑΣΗ!!

Τετάρτη, Απριλίου 04, 2007

ΤΟ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟ ΔΟΓΜΑ


Με αφορμή τη Μεγάλη Εβδομάδα και τον εορτασμό της Ανάστασης συνεχίζω την προσπάθεια που ξεκίνησα στο προηγούμενο post και αφορά στην κατανόηση της ιστορικής ανάπτυξης της Χριστιανικής σκέψης. Σήμερα λοιπόν θα ασχοληθώ με τις επτά Οικουμενικές Συνόδους στις οποίες αποκρυσταλλώνεται αυτό που αποκαλούμε χριστιανικό Δόγμα. Ξεκινάμε λοιπόν, συνοπτικά και εύληπτα ελπίζω.
Η Α’ Οικουμενική Σύνοδος συγκαλείται το 325 μ.Χ. στη Νίκαια της Βιθυνίας από τον αυτοκράτορα Μεγάλο Κωνσταντίνο. Βασικό θέμα η διδασκαλία του Αρείου περί υποδεέστερου, δημιουργούμενου από τον Πατέρα, Υιού. Σε αυτήν απαντά ο Αθανάσιος, μετέπειτα Πατριάρχης Αλεξάνδρειας, με την θεώρηση περί ομοούσιου Πατρός και Υιού. Δηλαδή ο Πατέρας και ο Υιός είναι δυο ξεχωριστά μεν Πρόσωπα, αλλά μετέρχονται ισότιμα της ίδιας ουσίας. Η Β’ Οικουμενική Σύνοδος συγκαλείται το 381 μ.Χ. στην Κωνσταντινούπολη από τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο. Εδώ καταδικάζονται οι οπαδοί του Μακεδόνιου που θεωρούν το Άγιο της θείας Χάρης Πνεύμα κατώτερο δημιούργημα του Πατρός και προκρίνεται η άποψη περί μεθεκτικής, ισότιμης συμμετοχής του στη Θεία ουσία. Βλέπουμε μια εμμονή στην πρωτοκαθεδρία του Θείου προσώπου σε βάρος της Θείας ουσίας, καίριο σημείο διαφοροποίησης μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής εκκλησίας, εξαιτίας της οποίας δημιουργούνται προβλήματα που αφορούν στην ενότητα των Θείων υποστάσεων. Όμως με τον τρόπο αυτό πραγματοποιείται ένα «άνοιγμα» της καθολικής Θείας ουσίας στην ιδιαιτερότητα της ύπαρξης ενισχύοντας την προσωπική επικοινωνία και τη δυνατότητα μέθεξης του ανθρώπου στο Θεό. Η Γ’ Οικουμενική Σύνοδος συγκαλείται το 431 μ.Χ. στην Έφεσο από τον Αυτοκράτορα Θεοδόσιο Β’ και αφορά στο ζήτημα της ενανθρώπισης του Ιησού. Εδώ πρωτοστατούντος του Αρχιεπισκόπου Κύριλλου της Αλεξάνδρειας καταδικάζονται οι διδαχές του Αρχιεπισκόπου Νεστόριου της Κωνσταντινούπολης. Σύμφωνα με την άποψη αυτή η Θεία φύση κατήλθε στον Ιησού μετά τη γέννησή του (η Μαρία δεν μπορεί επομένως να αποκαλείται Θεοτόκος) και τον εγκατέλειψε πάνω στο Σταυρό. Έτσι όμως δεν υπάρχει Θείο παρά μόνο ανθρώπινο δράμα και ακυρώνεται η προσπάθεια άρσης των αμαρτιών του κόσμου από τον Υιό του Πατρός και η συνακόλουθη δυνατότητα θέωσης του ανθρώπου κατά το πρότυπο της ενανθρώπισης του Θεού. Αντί γι’ αυτό προκρίνεται η άποψη του Κύριλλου σύμφωνα με την οποία στο πρόσωπο του Ιησού συνυπάρχουν πλήρως ο Θεός και ο άνθρωπος. Χαρακτηριστικό του πολεμικού κλίματος που διεξήχθησαν οι συζητήσεις αφορά στο γεγονός ότι ο Κύριλλος και οι οπαδοί του έφτασαν νωρίτερα στην Έφεσο, κήρυξαν την έναρξη της Συνόδου και καταδίκασαν το Νεστόριο προτού αυτός καταφτάσει. Η Δ’ Οικουμενική Σύνοδος συγκαλείται το 451 μ.Χ. στη Χαλκηδόνα από τον αυτοκράτορα Μαρκιανό για να αντιμετωπιστούν οι έσχατες συνέπειες στις οποίες οδηγεί η διδασκαλία του Ευτυχούς τις αποφάσεις της προηγούμενης Οικουμενικής Συνόδου. Μιλάμε για το Μονοφυσιτισμό δηλαδή την πλήρη απορρόφηση της ανθρώπινης από τη Θεία Φύση, καθιστώντας τον Ιησού Θεό και όχι Θεάνθρωπο. Αυτό έχει σαν συνέπεια να παραμένει αγεφύρωτο το χάσμα ανάμεσα στο Δημιουργό και το δημιούργημα και ταυτόχρονα ακυρώνει την προσπάθεια σωτηρίας του ανθρώπου στην ψυχοσωματική του ενότητα αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επιστροφής σε νεοπλατωνικά σχήματα υπέρβασης με μοναδικό μέσο τη νόηση. Αντί για αυτό προκρίνεται η άποψη της συνύπαρξης των δύο Φύσεων με επικράτηση της Θείας. Η Ε’ Οικουμενική Σύνοδος που συγκαλείται το 553 μ.Χ. στην Κωνσταντινούπολη από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό επιβεβαιώνει την Ορθόδοξη πίστη περί ομοούσιου της Αγίας Τριάδας και συνύπαρξης δυο διακριτών Φύσεων στο πρόσωπο του Ιησού προσκομίζοντας την θεωρία του μοναχού Λεόντειου Βυζάντιου περί ενυπόστατου. Εξηγώ. Η υπόσταση αφορά στην ατομική εκδήλωση της ουσίας και το ανυπόστατο την ανυπαρξία της. Το ενυπόστατο ευρισκόμενο μεταξύ υπόστασης και ανυπόστατου, αφορά στην ύπαρξη μιας Φύσης ανύπαρκτης καθ’ αυτής στην υπόσταση άλλης Φύσης. Παράδειγμα, το φως υπάρχει ενυπόστατο στο κερί. Έτσι στο Πρόσωπο του Ιησού η ανθρώπινη Φύση υπάρχει ενυπόστατη στη Θεία, όπως στο Πρόσωπο του ανθρώπου ενώνονται η ψυχή και το σώμα. Η ΣΤ’ Οικουμενική Σύνοδος συγκαλείται το 680 μ.Χ. στην Κωνσταντινούπολη από τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο τον Δ’. Εδώ αντιμετωπίζεται η αίρεση του μονοθελητισμού, δηλαδή του μονοφυσιτισμού από το «παράθυρο» σύμφωνα με την οποία εφόσον η θέληση αφορά στο πρόσωπο και στον Ιησού έχουμε ένα πρόσωπο έχουμε αντίστοιχα μια θέληση η οποία δεν μπορεί να είναι άλλη από τη Θεία. Στην άποψη αυτή αντιπαρατίθεται ο Μάξιμος Ομολογητής, ο οποίος τονίζει ότι η θέληση αφορά στη Φύση και όχι στο πρόσωπο. Έτσι στις δυο διακριτές Φύσεις που υπάρχουν ενυπόστατες στο πρόσωπο του Ιησού αντιστοιχούν δύο θελήσεις από τις οποίες υπερισχύει τελικά η Θεία, χωρίς όμως να ακυρώνεται η ανθρώπινη. Τέλος η Ζ’ Οικουμενική Σύνοδος συγκαλείται το 787 μ.Χ. στη Νίκαια και αφορά στο ζήτημα της εικονομαχίας. Οι εικονομάχοι υποστηρίζουν ότι δεν είναι δυνατόν να λατρεύονται οι εικόνες στηριζόμενοι στον αποφατικό, μη προσδιορίσιμο, χαρακτηρισμό του Θείου. Βλέπουμε να επανέρχεται, για άλλη μια φορά, το ζήτημα του Μονοφυσιτισμού, δηλαδή της πλήρους απορρόφησης της ανθρώπινης από τη Θεία Φύση. Εδώ η ορθόδοξη άποψη είναι του Ιωάννη Δαμασκηνού σύμφωνα με την οποία οι εικόνες, βασισμένες στην ανθρώπινη υπόσταση του Ιησού, συνιστούν συμβολική απεικόνιση της Θείας Φύσης χωρίς να αναιρείται ο αποφατικός χαρακτήρας της. Αυτό που απεικονίζεται είναι η Αγιότητα στο πρόσωπο του Αγίου.
Το ταξίδι έφτασε στο τέλος του. Το Χριστιανικό Δόγμα έχει οριστικοποιηθεί. Γιατί επιχείρησα αυτό το μάλλον βαρετό, για τους πολλούς, ταξίδι; Για τρεις λόγους. Πρώτον θέλησα να δείξω ότι οι Πατέρες της εκκλησίας στις επιθέσεις των αντιπάλων τους απαντούσαν με λογικά επιχειρήματα. Σε κάποιες μάλιστα περιπτώσεις (βλέπε Υπόσταση, Φύση) χρειάστηκε να επαναπροσδιοριστούν φιλοσοφικές, δηλαδή επιστημονικές, με τον τρόπο που οριζόταν την εποχή εκείνη η επιστήμη, έννοιες. Δεύτερον μέσα από το συνεχή εμπλουτισμό της Χριστιανικής σκέψης διατηρείται μια ζωντανή, με την κοινωνία της εποχής, σχέση. Ο νοών νοείτω. Ή παραφράζοντας τους τίτλους τέλους που βλέπουμε σε ορισμένες ταινίες: «Οποιαδήποτε ομοιότητα με πρόσωπα και καταστάσεις δεν είναι συμπτωματική». Τρίτον και όχι λιγότερο σημαντικό είναι απαραίτητο κυρίως στη σημερινή εποχή που προκρίνεται ο ατομικός άνθρωπος να γνωρίζουμε τι πιστεύουμε. Και εφόσον ο «καπετάνιος» επιμένει να κωφεύει ας ανοιχτεί η δυνατότητα να αναλάβει το πλήρωμα τη διακυβέρνηση του σκάφους. Κλείνοντας, για να κάνω λίγο χιούμορ, ελπίζω να μην κατηγορηθώ, όπως η σχολή της Αντιόχειας, για ιστορικογραμματική απόκλιση!!

Κυριακή, Απριλίου 01, 2007

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ...ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ


Η ιστορία της χριστιανικής φιλοσοφίας ξεκινάει με έναν Ιουδαίο το Φίλωνα από την Αλεξάνδρεια, σύγχρονο του Αποστόλου των εθνών Παύλο, αλλά λίγο μεγαλύτερο σε ηλικία απ’ αυτόν. Το έργο του Φίλωνα είναι προϊόν του συγκρητισμού, δηλαδή ένας συγκερασμός των βασικών ελληνικών φιλοσοφικών ρευμάτων και της βιβλικής αποκαλυφθείσας θεολογίας.
Εδώ θα πρέπει να κάνουμε μια παρένθεση περιγράφοντας σε αδρές γραμμές τις βασικές αρχές του Ιουδαϊσμού και της ελληνικής φιλοσοφικής σκέψης που συναντάμε στο Φίλωνα. Ξεκινάμε από τον περισσότερο άγνωστο στους πολλούς Ιουδαϊσμό. Ο Γιαχβέ πολεμικός θεός, ο οποίος αποκαλύφθηκε στον Μωϋσή εν μέσω καταιγίδων και αστραπών επί του όρους Σινά, ήταν στην αρχή ένας ανάμεσα στους πολλούς θεούς που λάτρευε ο λαός του Ισραήλ. Μέσω του Γιαχβέ και της αξίωσής του για αποκλειστική λατρεία, υποσχόμενος σε αντάλλαγμα νίκες στα πεδία των μαχών, οι Ιουδαίοι περνούν στο μονοθεϊσμό. Καθώς όμως ο λαός του Ισραήλ γνωρίζει αλλεπάληλους κατακτητές (Ασσύριοι, Βαβυλώνιοι) οι προφήτες, που παίζουν έναν ρόλο φυλετικού αφυπνιστή, ανακαλύπτουν στην ιδέα της επίγειας τιμωρίας τον εξηγητικό μηχανισμό της ιστορικής τους έκπτωσης. Κατά την περίοδο των Μακκαβαίων, όπου κορυφώνεται η σύγκρουση ελληνισμού και ιουδαϊσμού, η ιδέα αυτή μετεξελίσσεται και υπό την επήρεια του Ζωροαστρισμού αποκτά την τελική της μορφή στο βιβλίο του πατριάρχη Ενώχ (1ος π.Χ. αι). Εκεί παρουσιάζεται για πρώτη φορά η ιδέα της μετά θάνατον αιώνιας τιμωρίας των αμαρτωλών αφού μεσολαβεί η τελική κρίση από τον «Υιό του Ανθρώπου» και ανοίγεται ο δρόμος για την έλευση του Ιησού. Από την μεγάλη ελληνική και ελληνιστική φιλοσοφική παράδοση μας ενδιαφέρουν εδώ η θεωρία των «ιδεών» σαν αιώνιες και αναλοίωτες πνευματικές εικόνες του φυσικού κόσμου και η ενοποιητική τους αρχή το Εν που επεξεργάζεται ο Πλάτωνας προς το τέλος της ζωής του, καθώς και η στωϊκή θεωρία της θείας ενέργειας, που με τη μορφή του σπερματικού Λόγου διαποτίζει το σύνολο σύμπαν.
Ο Φίλων λοιπόν θεωρεί κυρίως τον Πλάτωνα αλλά και τους υπόλοιπους έλληνες σοφούς ως προφήτες επιφορτισμένους, όπως και ο Μωυσής, με το έργο της διάδοσης του Λόγου του Θεού. Η πεντάτευχος εκφράζει από το μονοπάτι της αλληγορίας, όπως τα συγγράματα του Πλάτωνα από τη λεωφόρο της φιλοσοφίας, την ίδια παναθρώπινη αλήθεια του ενός και μοναδικού Θεού που αγαπά και κρίνει τα δημιουργήματά του. Η οργή και οι απειλές του Θεού που περιγράφονται στο βιβλίο της Γένεσης δεν αποτελούν συναισθηματικές αντιδράσεις, αλλά θεραπευτικά και παιδαγωγικά μέσα με σκοπό την ηθική βελτίωση του ανθρώπου. Παρά το γεγονός ότι ο άνθρωπος καταλαμβάνει σημαντική θέση στο «βιβλίο» της Δημιουργίας, η θεία Πρόνοια αγκαλιάζει τα πάντα και ο άνθρωπος δημιουργήθηκε προκειμένου να εισφέρει στο σύνολο. Ο Θεός είναι ο Εις, η πηγή όλων που υπερβαίνει κάθε πολλαπλότητα. Είναι αναλοίωτος, άπειρος, αυτάρκης, πέρα από κάθε χρεία των εγκοσμίων. Καμία δημιουργηθείσα γλώσσα, προαναγγέλοντας τον αποφατικό τρόπο προσέγγισης των Πατέρων της Εκκλησίας, δεν είναι σε θέση να εκφράσει την ουσία του απροσπέλαστου Δημιουργού. Το θέλημά του είναι αυτό της αγνής καλοσύνης, ένα απλόχερο ξεχείλισμα αγαθοεργούς προσφοράς. Το σύμπαν είναι μοναδικό. Ο υλικός κόσμος δεν είναι αιώνιος αλλά εξαρτώμενο δημιούργημα που αντικατοπτρίζει το αιώνιο βασίλειο των ιδεών, δηλαδή των σκέψεων του Θεού. Ο υπέρτατος Θεός σχετίζεται με τον υλικό κόσμο μέσω του Λόγου. Ο Λόγος είναι η ιδέα των ιδεών, ο πρωτότοκος υιός του άκτιστου Πατρός, το πρότυπο και ο μεσολαβητής μεταξύ Δημιουργού και δημιουργημάτων. Αυτή η ζωτική δύναμη έρχεται σαν το μάννα εξ’ ουρανού για να θρέψει τον άνθρωπο οδηγώντας τον πίσω στην αγκαλιά του Πατρός. Η θρησκευτική αναζήτηση ενεργοποιείται μέσα από τη στοχαστική παρατήρηση της λογικής οργάνωσης του φυσικού κόσμου. Καθώς η έλλογη ψυχή ανέρχεται, ενδοσκοπώντας, στην προσπάθεια της να φτάσει την ιδέα των ιδεών αντιλαμβάνεται την απόλυτη μηδαμινότητα του δημιουργήματος και χάνει κάθε ελπίδα τελείωσης. Εκεί ακριβώς παρεμβαίνει η θεία Χάρις, δείγμα της αγάπης του Δημιουργού προς το δημιούργημα και ο άνθρωπος κατακτά την αληθινή πίστη. Έτσι ο θείος Λόγος γίνεται αντιληπτός ιδία βουλήσει από τις προετοιμασμένες, να δεχτούν την αλήθεια του, ψυχές.
Οι φιλοσοφικές απόψεις του Φίλωνα άσκησαν μεγάλη επιρροή στον ελληνιστικό και τον πρώιμο μεσαιωνικό κόσμο. Από τον εθνικό φιλόσοφο Πλωτίνο, μέχρι τους Χριστιανούς Κλήμη και Ωριγένη και από τους Γνωστικούς, μέχρι τον Αμβρόσιο επίσκοπο Μεδιολάνου στη Δύση (πνευματικό πατέρα του ιερού Αυγουστίνου) και τον Καππαδόκη Γρηγόριο Νύσσης στην Ανατολή.